Việt Nam, nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới, trong tháng này đã có một động thái đáng ngạc nhiên khi bắt đầu nhập khẩu gạo từ Ấn Độ. Việt Nam đang nhập khẩu gạo Ấn Độ có giá rẻ hơn để đáp ứng nhu cầu trong nước để dành sản lượng gạo của chính mình cho xuất khẩu, với mức giá bán cao hơn.
Giá gạo Việt Nam gần đây đang cao hơn giá gạo của Thái Lan, quốc gia vốn thường có giá gạo ở mức cao. Nguyên nhân được cho là do Việt Nam đã ký hiệp định thương mại tự do với EU, mở ra cánh cửa vào thị trường châu Âu triển vọng. Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) được ký kết gần đây cũng sẽ mở ra nhiều thị trường hơn, cho giá gạo cao hơn.
Việt Nam đang ở vị thế tốt để tận dụng những cơ hội này, thông qua nỗ lực cải thiện chất lượng và chủng loại gạo. Ngoài việc sản xuất ra nhiều loại gạo thơm chất lượng cao, các nhà nghiên cứu Việt Nam cũng đã và đang phát triển các giống lúa phù hợp với xu hướng thị trường, chẳng hạn như gạo trắng hạt mềm, cũng như tổ chức lại phương thức sản xuất, cải thiện an toàn thực phẩm và quản lý chất lượng, và tăng năng suất.
Những nỗ lực này đã dẫn đến năng suất cao hơn, nhận diện thương hiệu tốt hơn và được thế giới ghi nhận, chẳng hạn như giành được loại gạo ngon nhất tại Hội nghị Thương mại Gạo Thế giới năm 2019 và xếp thứ hai sau Thái Lan vào năm ngoái.
Thái Lan từng giữ ngôi vương như là nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới nhưng hiện đã tụt xuống vị trí thứ ba sau Ấn Độ và Việt Nam. Thái Lan cần học hỏi cách Việt Nam điều chỉnh thương mại để phù hợp với diễn biến thị trường.
Gạo Thái Lan đã không còn được ưa chuộng trong những năm gần đây khi người tiêu dùng chuyển sang các loại gạo mềm hơn. Nước này có nguy cơ tụt xuống vị trí thứ năm trong thập kỷ tới nếu vẫn tự mãn và không phát triển một chiến lược gạo dài hạn, đa dạng và cạnh tranh hơn.
Có một số dấu hiệu tích cực cho thấy các nhà hoạch định chính sách Thái Lan đang hành động trên mặt trận này. Năm ngoái, Bộ trưởng Thương mại Thái Lan Jurin Laksanawisit đã công bố chiến lược 5 năm nhằm đẩy nhanh sự phát triển của 12 giống lúa mới: 4 loại gạo trắng kết cấu cứng, 4 loại gạo trắng kết cấu mềm, 2 loại gạo thơm Hom Mali của Thái Lan, và hai giống lúa dinh dưỡng cao.
Tuy nhiên, Thái Lan sẽ cần phải làm nhiều hơn nữa để giành lại ngôi vị nhà xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới. Từ kinh nghiệm của Việt Nam, toàn bộ chuỗi cung ứng cần được xem xét lại. Năng suất của Thái Lan cũng tụt hậu so với các đối thủ cạnh tranh trong khu vực trong nhiều năm - năng suất lúa địa phương khoảng 450 kg /mẫu Thái so với 960kg của Việt Nam và 2 tấn của Trung Quốc.
Có một cách mà Thái Lan có thể tìm ra lối thoát khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế do Covid-19 gây ra là xây dựng lợi thế với tư cách là một quốc gia sản xuất lương thực, bằng cách gia tăng giá trị và nâng cao hiệu quả. Gạo sẽ là một sản phẩm tốt để bắt đầu.
Nguồn: Bangkok Post
Từ khóa: năng suất cao hơn, nhận diện thương hiệu, các loại gạo mềm, xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới
