Trong khi Hoa Kỳ gia tăng thuế nhập khẩu ngay cả đối với các đồng minh, RCEP hướng tới việc loại bỏ 90% thuế quan trong khu vực và chuẩn hóa các quy tắc về hải quan và thương mại điện tử.
Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) đã nổi lên như một nhân tố quan trọng thúc đẩy thương mại tự do và chủ nghĩa đa phương tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương trong bối cảnh các chính sách bảo hộ gia tăng, đặc biệt là từ Hoa Kỳ.
RCEP, có hiệu lực từ ngày 1/1/2022, bao gồm 15 quốc gia thuộc khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có 10 nước thành viên ASEAN gồm: Brunei, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam cùng với năm đối tác thương mại là Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand.
Hiệp định thương mại lớn nhất thế giới bao phủ 2,3 tỷ người, tương đương 30% dân số toàn cầu, đóng góp 26,2 nghìn tỷ USD (khoảng 30% GDP toàn cầu), chiếm 28% thương mại hàng hóa và dịch vụ toàn cầu, cũng như 32,5% dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trên thế giới.
Xu hướng bảo hộ của Hoa Kỳ, được đánh dấu bằng các biện pháp áp thuế đối với các đồng minh và trợ cấp công nghiệp như Đạo luật Giảm lạm phát, đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng và tạo ra nhiều bất ổn.
Trong bối cảnh này, kỷ niệm ba năm thành lập RCEP càng nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của hiệp định như một nhân tố ổn định, thúc đẩy hội nhập kinh tế trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Trong khi Hoa Kỳ gia tăng thuế nhập khẩu ngay cả đối với các đồng minh, RCEP hướng tới việc xóa bỏ 90% thuế quan nội khối đồng thời chuẩn hóa các quy tắc về hải quan và thương mại điện tử.
Khuôn khổ này giúp đơn giản hóa thương mại giữa các quốc gia ASEAN, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc và New Zealand. Hiệp định đã củng cố khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng, mở rộng cơ hội kinh doanh và thu hẹp khoảng cách phát triển trong khu vực. Nó cũng giảm bớt rào cản thương mại cho cả các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) lẫn các tập đoàn đa quốc gia.
Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp nhỏ và vừa đã phát triển mạnh mẽ. Ví dụ, xuất khẩu của các SME Indonesia sang các nước thành viên RCEP đã tăng 22% vào năm 2023, nhờ các điều khoản thương mại số như thủ tục hải quan điện tử không giấy tờ. Các quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam cũng tận dụng RCEP để đa dạng hóa xuất khẩu.
Đối với Campuchia, RCEP đóng vai trò là con đường hướng tới hiện đại hóa kinh tế. Chẳng hạn, Toyota đã thành lập các trung tâm đào tạo nghề tại Phnom Penh. Quá trình chuyển giao kỹ năng này giúp Campuchia vượt qua mô hình lao động giá rẻ để tiến tới sản xuất linh kiện ô tô.
Trong ba năm kể từ khi có hiệu lực, RCEP đã thúc đẩy những tiến bộ rõ rệt. Kim ngạch thương mại nội khối của các thành viên RCEP đã đạt 5,6 nghìn tỷ USD.
Là nền kinh tế lớn nhất trong RCEP, Trung Quốc đóng vai trò quan trọng. Các dự án trong khuôn khổ Sáng kiến Vành đai và Con đường, như tuyến đường sắt Trung Quốc – Lào, đã làmrút ngắn một nửa thời gian vận chuyển hàng hóa giữa Côn Minh và Bangkok, trong khi việc ủng hộ các quy tắc thương mại kỹ thuật số của nước này đã đặt ra các tiêu chuẩn cho luồng dữ liệu xuyên biên giới.
Tóm lại, trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với chủ nghĩa bảo hộ và các căng thẳng địa chính trị, trọng tâm hợp tác của RCEP đã định vị nó như một lực lượng ổn định. Việc hiệp định nhấn mạnh tính bao trùm đã nâng cao ảnh hưởng của nó như một mô hình chủ nghĩa đa phương công bằng.
Khi thương mại toàn cầu đối mặt với những thách thức, khuôn khổ bao trùm của RCEP mang đến một bản thiết kế cho sự ổn định khu vực, minh chứng rằng chủ nghĩa đa phương, chứ không phải sự chia rẽ, vẫn là con đường thiết yếu hướng tới thịnh vượng chung.
Nguồn: Tân Hoa Xã
Từ khóa: RCEP, thách thức, bao trùm, kỹ thuật số, thịnh vượng, chủ nghĩa đa phương
