Việc Malaysia phê chuẩn Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) có vẻ như sẽ mang lại cho các doanh nghiệp bản địa cơ hội mở rộng khắp Châu Á Thái Bình Dương và thậm chí xa hơn nữa. Hiệp định được xem là rất có lợi cho sự phát triển thương mại của Malaysia với loại bỏ đến 95% thuế quan giữa các quốc gia thành viên.
Chính phủ Malaysia chính thức phê chuẩn CPTPP vào ngày 30 tháng 9 năm 2022. Thỏa thuận thương mại này được ký kết vào năm 2018 nhưng sau nhiều năm cân nhắc kỹ lưỡng và tham vấn của Quốc hội để có được sự chấp thuận cuối cùng.
Thỏa thuận ban đầu được gọi là Đối tác xuyên Thái Bình Dương - đã được ký kết bởi 11 quốc gia trên vành đai Thái Bình Dương vào năm 2018. Các bên ký kết bao gồm Australia, Brunei, Canada, Chile, Nhật Bản, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore và Việt Nam. Hiệp định loại bỏ 95% thuế quan giữa 11 thành viên.
Theo kết luận “Phân tích chi phí – lợi ích” của Cục Thống kê của chính phủ Malaysia cho thấy rằng hiệp định thương mại tự do này sẽ chứng kiến tổng kim ngạch thương mại của đất nước tăng lên 655,9 tỷ USD vào năm 2030. Tổng thương mại của Malaysia đạt khoảng 2,2 nghìn tỷ ringgit (481 tỷ USD) vào năm 2021.
Bộ Thương mại và Công nghiệp Quốc tế (MITI) đã tóm tắt rằng, CPTPP nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế chiến lược của quốc gia.
Trong số 11 quốc gia đã ký thỏa thuận vào tháng 3/2018, Malaysia là quốc gia thứ 9 phê chuẩn CPTPP, còn lại Brunei và Chile. Chính phủ cho biết họ cũng mong muốn được làm việc với các quốc gia đã nộp đơn hoặc được chấp thuận gần đây hơn, bao gồm cả Anh và Trung Quốc.
CPTPP có ý nghĩa gì đối với khả năng tiếp cận thương mại của Malaysia?
Như đã lưu ý, CPTPP loại bỏ 95% thuế quan giữa 11 thành viên, từ đó mang lại cho các doanh nghiệp Malaysia cơ hội tiếp cận nhiều hơn với các thị trường mới như Canada, Mexico và Peru, những thị trường không nằm trong bất kỳ Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) hiện có nào.
Điều này cũng có nghĩa là các doanh nghiệp ở các nền kinh tế CPTPP khác sẽ có cơ hội tiếp cận nhiều hơn với thị trường Malaysia, cung cấp khả năng tiếp cận nhiều loại nguyên liệu thô chất lượng cao với giá cả cạnh tranh. MITI cho rằng điều này sẽ làm tăng sức hấp dẫn của đất nước với tư cách là một điểm đến đầu tư.
Tuy nhiên, MITI cho rằng Malaysia vẫn sẽ giữ được thặng dư thương mại mặc dù CPTPP cung cấp cho các doanh nghiệp nước ngoài khả năng tiếp cận thị trường trong nước nhiều hơn. “Ngoài ra, các phát hiện của CBA cũng chỉ ra rằng xuất khẩu của Malaysia dự kiến đạt 354,7 tỷ USD vào năm 2030, với cán cân thương mại vẫn thặng dư mạnh ở mức 8,5% GDP trong cùng năm,” MITI nhấn mạnh.
Các dự báo CPTPP cho thấy, vào ngày 1 tháng 1 năm 2033, gần như 100% hàng hóa xuất khẩu của Malaysia sang tất cả các nước thành viên CPTTP sẽ được miễn thuế hoàn toàn. Khi CPTPP có hiệu lực đối với Malaysia, tất cả hàng hóa xuất khẩu của nước này sang Australia, Canada, Mexico và Singapore sẽ được miễn thuế. Xuất khẩu sang New Zealand và Canada sẽ được miễn thuế lần lượt vào năm 2024 và 2029.
Điều đáng chú ý là hàng xuất khẩu sang Canada và Mexico hiện đang phải chịu mức thuế từ 15-30%. Việc loại bỏ các loại thuế này sẽ tạo ra một sự thúc đẩy tăng trưởng đáng kể cho các nhà xuất khẩu.
Đổi lại, các doanh nghiệp Malaysia cũng sẽ được cấp quyền tiếp cận thị trường mua sắm chính phủ ở các nước thành viên CPTPP khác ở ngưỡng thấp hơn mức mà chính phủ Malaysia cho phép. Các hợp đồng chính phủ có thể sinh lợi rất lớn.
Nhiều lĩnh vực của nền kinh tế Malaysia sẽ được hưởng lợi từ việc CPTPP được thông qua. Liên quan đến dịch vụ, MITI nhấn mạnh rằng hiệp định sẽ cung cấp sự công nhận lẫn nhau nhiều hơn về trình độ chuyên môn cũng như việc cấp phép hoặc đăng ký giữa các quốc gia thành viên.
Ví dụ, kế toán Malaysia, kiến trúc sư, quản lý xây dựng, kỹ sư, nha sĩ, bác sĩ và y tá, cùng những ngành khác dự kiến sẽ được hưởng lợi từ CPTPP do nới lỏng di chuyển xuyên biên giới đối với lao động chuyên nghiệp.
Hiệp định cũng mang lại nhiều cơ hội trong xuất khẩu hàng hóa. Các mặt hàng xuất khẩu hàng đầu của Malaysia là vi mạch tích hợp (65 tỷ USD), dầu mỏ tinh chế (15,9 tỷ USD), dầu cọ (10,6 tỷ USD), thiết bị bán dẫn (8,67 tỷ USD) và quần áo cao su (8,25 tỷ USD). Nhiều ngành trong số này sẽ có thể xuất khẩu sang các nước thành viên khác với mức thuế thấp hơn. Con số này bao gồm 36,5 tỷ USD hàng hóa được xuất khẩu sang Singapore mỗi năm.
Hiệp đinh sẽ cho phép các công ty đầu tư vào Malaysia một cách tự tin hơn, với luật sở hữu trí tuệ mới, với quyền bảo vệ không phân biệt đối xử, cũng như khả năng dự đoán và tính minh bạch cao hơn.
Phát triển năng lực và ROO
Các doanh nghiệp Malaysia cũng có thể hưởng lợi từ hỗ trợ kỹ thuật và các sáng kiến xây dựng năng lực do CPTPP cung cấp, chính phủ nước này lưu ý. Các chương trình này được thiết kế để cải thiện và phát triển năng lực của các ngành địa phương trong các lĩnh vực công nghiệp quan trọng như ô tô, E&E, hóa chất, thiết bị quang học và khoa học, cũng như các thiết bị y tế.
MITI cũng nhấn mạnh rằng các yêu cầu về Quy tắc xuất xứ (ROO) của CPTPP được thiết kế để hỗ trợ các phương thức kinh doanh hiện đại và thúc đẩy hơn nữa sự hội nhập sâu rộng hơn của các doanh nghiệp Malaysia vào quan hệ đối tác thương mại khu vực. ROO thực sự cho phép nhà nhập khẩu, nhà xuất khẩu hoặc nhà sản xuất tự khai báo nguồn gốc hàng hóa đến từ đâu.
Nguồn: Asean Briefing
Từ khóa: CPTPP, tăng cường thương mại, tiếp cận thị trường, sáng kiến
