Bà Okonjo-Iweala kêu gọi đa dạng các chuỗi cung ứng để hạn chế rủi ro, giúp đỡ người nghèo
Căng thẳng địa chính trị và đại dịch COVID-19 đã khiến một số chính phủ chuyển hướng sang chủ nghĩa bảo hộ, nhưng việc xây dựng các chuỗi cung ứng đa dạng hơn sẽ phục vụ tốt hơn cho mục tiêu chống chịu toàn cầu, Giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) cho biết trong một cuộc phỏng vấn.
Đồng thời, Tổng giám đốc WTO, bà Ngozi Okonjo-Iweala, cảnh báo không nên chia cắt thương mại thành các khối cạnh tranh, và nhấn mạnh rằng tất cả mọi người sẽ phải trả giá đắt vì điều này.
Phát biểu với tờ Nikkei Asia tại Tokyo hôm thứ 19/10, bà Okonjo-Iweala cho biết coronavirus và cuộc chiến Ukraine "đã cho chúng ta thấy rằng một số chuỗi cung ứng nhất định rất tập trung", trong bối cảnh tiêu điểm của toàn cầu đang hướng về chất bán dẫn và ngũ cốc. "Cách tốt nhất, nếu thế giới muốn quản lý rủi ro và có khả năng hồi phục là đa dạng hóa chuỗi cung ứng ... với sự đa dạng không chỉ cung cấp cho các quốc gia riêng lẻ hoặc thậm chí cho bạn bè các nước này, mà là đa dạng hóa trên toàn cầu."
Bà cho rằng sự đa dạng hóa này sẽ không những giúp hạn chế rủi ro mà còn thúc đẩy sự phát triển của các nước nghèo hơn bằng cách đưa các ngành công nghiệp mới đến với họ.
"Bên cạnh việc giúp quản lý rủi ro, đồng thời, đa dạng hóa sẽ bao gồm những quốc gia nằm ngoài chuỗi cung ứng toàn cầu," tạo ra nhiều việc làm cần thiết. Bà nói: “điều này sẽ giúp cải thiện mức sống ở những quốc gia đó.
Nhưng với việc Mỹ và Trung Quốc đang ở trong tình trạng khó khăn, bà Okonjo-Iweala thừa nhận rằng "căng thẳng địa chính trị đã trở nên rất mạnh và hiện giờ tình trạng đang trở nên tồi tệ. Khó mà tốt hơn được. "
Theo trích dẫn mô phỏng của các nhà kinh tế WTO, bà cảnh báo rằng nếu thế giới chia cắt thành hai khối thương mại, thì tổng sản phẩm quốc nội toàn cầu thực tế sẽ mất đi 5% trong dài hạn. Bà cho biết: “Chúng ta nên nhớ rằng một thế giới bị chia cắt có thể là một thế giới rất tốn kém.
"Vì vậy, chúng ta nên cẩn trọng với việc không để căng thẳng địa chính trị chia cắt thế giới thành các khối thương mại riêng biệt, và sẽ gây tổn thất lớn cho GDP toàn cầu."
Bà nói, các nước nghèo hơn sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất, đồng thời nhấn mạnh rằng tác động tiêu cực sẽ đến từ sự "mất đi sức lan tỏa về công nghệ" từ các quốc gia phát triển cũng như "các nền kinh tế có quy mô sẽ bị mất đi nếu thế giới bị phân mảnh."
Điểm nổi bật trong rủi ro này là việc Hoa Kỳ muốn loại trừ Trung Quốc khỏi chuỗi cung ứng của mình, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ cao, vì lo ngại về an ninh quốc gia. Mặt khác, Trung Quốc đã cho thấy xu hướng sử dụng ảnh hưởng kinh tế và nguồn lực của mình để đạt được đòn bẩy, chẳng hạn như bằng cách hạn chế các chuyến hàng kim loại hiếm cần thiết cho thiết bị điện tử.
Chuỗi cung ứng là ưu tiên chính trong Khuôn khổ Kinh tế Ấn Độ - Thái Bình Dương (IPEF), một khối kinh tế được thiết kế để thúc đẩy thương mại công bằng. IPEF do Hoa Kỳ khởi xướng và chính thức khởi động các cuộc đàm phán với 13 quốc gia đối tác vào tháng 9; Trung Quốc không nằm trong số này.
Nói về IPEF, bà Okonjo-Iweala cho biết: “Miễn là khuôn khổ không mang tính phân biệt đối xử là ổn.”
Một mối quan tâm hàng đầu khác của WTO là an ninh lương thực. Cuộc họp cấp bộ trưởng được tổ chức vào tháng 6 đã thông qua một tuyên bố tái khẳng định "tầm quan trọng của việc không áp đặt các lệnh cấm hoặc hạn chế xuất khẩu theo cách không phù hợp với các quy định liên quan của WTO."
Bà Okonjo-Iweala thừa nhận rằng, tổ chức này vẫn còn 53 hạn chế như vậy đối với xuất khẩu thực phẩm và phân bón trên toàn thế giới. Bà cho biết điều này cũng không quá tệ, nhưng tất nhiên rằng chúng tôi muốn con số này ở mức càng gần 0 càng tốt. Tôi muốn các thành viên WTO giữ lời hứa hạn chế kiểm soát xuất khẩu thực phẩm.
Cựu bộ trưởng tài chính Nigeria đã làm việc để cải cách WTO kể từ khi nhậm chức vào năm ngoái. Một chương trình nghị sự quan trọng là cải thiện hệ thống giải quyết tranh chấp, vốn đã bị tê liệt một phần kể từ khi cựu Tổng thống Hoa Kỳ, Donald Trump - người đã cho rằng WTO không công bằng với đất nước của ông và gây cản trở WTO bổ nhiệm thành viên cho Cơ quan Phúc thẩm.
Tại cuộc họp cấp bộ vào tháng 6, các thành viên nhất trí sẽ có một hệ thống giải quyết tranh chấp đầy đủ và hoạt động tốt vào năm 2024.
Bà Okonjo-Iweala nhấn mạnh trong cuộc phỏng vấn rằng, việc đặt ra thời hạn trên là "một thành tựu rất lớn" và các cuộc thảo luận đang tiến triển, với việc Hoa Kỳ hiện đang dẫn đầu các cuộc tham vấn kỹ thuật giữa các thành viên.
"Chúng tôi hy vọng rằng những cuộc tham vấn này sẽ kết thúc vào cuối năm nay để vào đầu năm sau, chúng tôi sẽ có một quy trình được thể chế hóa tốt hơn", bà nói. "Chúng tôi hy vọng rằng vào cuối năm tới, chúng tôi sẽ có một ý tưởng rất tốt về loại hệ thống giải quyết tranh chấp mà chúng tôi muốn."
Nguồn; Nikkei Asia
Từ khóa: WTO, hạn chế, hệ thống, giải quyết tranh chấp, cạnh tranh, khối thương mại
