Giá nông sản chủ lực, như lúa mì, dầu thực vật và đường, tăng vọt trong vài tháng qua, tác động tiêu cực đến người tiêu dùng và các doanh nghiệp ở châu Á.
Chỉ số giá thực phẩm, do Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc (FAO) công bố, tăng tháng thứ 12 liên tiếp trong tháng 5 lên 127,1, mức cao nhất trong gần 10 năm.
Chỉ số này của tháng Năm - đo lường giá thịt, sữa, ngũ cốc, dầu thực vật và đường - cao hơn 40% so với một năm trước.
Các yếu tố khiến giá tăng vọt
Nhu cầu ở Trung Quốc, một trong những nước nhập khẩu lương thực lớn nhất thế giới, tăng mạnh do nước này đang phục hồi từ đại dịch với tốc độ nhanh hơn hầu hết các nước còn lại trên thế giới.
Chi phí vận tải biển cao hơn xuất phát từ thiếu hụt container. Các chuỗi cung ứng bị gián đoạn. FAO cho biết có các vấn đề từ phía nguồn cung như chậm trễ trong thu hoạch và sản lượng mía ở Brazil giảm.
Giá hàng hóa cũng bị đẩy lên bởi dòng tiền đến từ các nhà đầu tư muốn đa dạng hóa rủi ro, trong khi thanh khoản của các thị trường tài chính lên cao.
Trong bối cảnh đó, các nhà sản xuất thực phẩm châu Á tăng giá để bù đắp mức tăng chi phí nguyên liệu đầu vào.
Tác động đối với các nước nhập khẩu nhiều
Các nước nhập khẩu thực phẩm lớn như Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc ghi nhận tác động rõ rệt.
Nisshin Seifun Group, nhà máy bột mì của Nhật Bản, sẽ tăng giá bột mì bán cho các hộ gia đình từ 2% đến 4% trong tháng Bảy.
Công ty cho biết họ phải tăng giá để chi trả cho phần giá tăng thêm của nguyên liệu, dịch vụ hậu cần và đóng gói.
Hãng thực phẩm Ajinomoto nói cũng sẽ tăng giá mayonnaise từ 1% đến 10% vào tháng tới do giá dầu ăn tăng vài tháng qua.
Paris Baguette, chuỗi cửa hàng bánh mì lớn nhất Hàn Quốc, tăng giá bánh mì 5,6% hồi tháng Hai do giá nguyên liệu tăng.
Tại Trung Quốc, giá một số loại dầu ăn từ đậu nành nội địa tăng 20% trong tháng 4, theo số liệu của nước này.
Giá tiêu dùng công bố chính thức cho thấy lạm phát tăng ở một số quốc gia.
Chỉ số giá tiêu dùng của Hàn Quốc tăng 2,6% trong tháng 5 so với năm trước, đánh dấu mức tăng cao nhất kể từ tháng 3 năm 2012, một phần do giá nông sản cao hơn. Đáng chú ý, giá thực phẩm và đồ uống không cồn tăng 7,4%.
Philippines cũng ghi nhận lạm phát cao trong năm nay. Chỉ số giá tiêu dùng tháng 5 của Philippines tăng 4,5% so với năm trước. Giá thực phẩm và đồ uống không cồn tăng 4,6%.
Nhà kinh tế Chua Hak Bin của Maybank Kim Eng cho biết giá lương thực cao hơn có thể cản trở sự phục hồi từ đại dịch của châu Á.
“Giá lương thực tăng sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng kinh tế phục hồi không đồng đều. Các hộ gia đình có thu nhập thấp hơn và các nước nghèo hơn sẽ phải chịu nhiều thiệt hại hơn do tỷ lệ chi tiêu cho thực phẩm trong tổng thu nhập lớn hơn”, ông Chua nói.
Các quốc gia này cũng có ít khả năng tiếp cận với vắc xin COVID-19 hơn và bị cản trở bởi nguồn lực tài chính hạn hẹp nên tác động tiêu cực của giá lương thực lớn hơn.
Ai hưởng lợi từ giá tăng?
Mặc dù vậy, nông dân và các nhà xuất khẩu hàng hóa của châu Á có thể hưởng lợi từ việc giá tăng.
“Giá hàng hóa tăng, đặc biệt là thực phẩm, có thể có tác động tái phân phối thu nhập mạnh mẽ, nâng cao thu nhập và việc làm ở nông thôn”, ông Chu nói thêm.
Theo ngân hàng trung ương Thái Lan, thu nhập từ trang trại của nước này - không bao gồm trợ cấp của chính phủ - tăng 14% trong tháng 4 so với một năm trước, do "giá nông sản tăng".
Nước này là một trong những nhà xuất khẩu đường và gạo lớn nhất thế giới.
Lợi nhuận ròng của Wilmar International, nhà kinh doanh nông sản có trụ sở tại Singapore, đã tăng gấp đôi lên 450 triệu USD trong quý 1 năm 2021 so với cùng kỳ năm trước, nhờ giá đường và dầu cọ cao hơn.
"Giá dầu cọ duy trì ở mức cao sẽ có lợi cho hoạt động kinh doanh trồng cọ dầu của chúng tôi trong những tháng tới", doanh nghiệp này cho biết vào cuối tháng Tư.
Triển vọng giá cả
Tuy nhiên, đại dịch kéo dài và lây nhiễm ngày càng trầm trọng ở một số nền kinh tế châu Á sẽ ảnh hưởng đến cung và cầu thực phẩm, làm phức tạp triển vọng giá cả.
Ông Chua nói giá lương thực có thể tiếp tục tăng do sự gián đoạn của các chuỗi cung ứng và phong tỏa ở các nước mà nền kinh tế dựa vào nông nghiệp.
Ví dụ, Malaysia, nước xuất khẩu dầu cọ lớn, bắt đầu đợt phong tỏa toàn quốc từ ngày 1 tháng 6, đóng cửa các nhà máy do số lượng ca bệnh tăng vọt.
Tuy nhiên, thị trường hợp đồng tương lai hàng hóa cho thấy xu hướng tăng có thể đã chậm lại kể từ cuối tháng Năm.
Giá hợp đồng tương lai lúa mì trên sàn giao dịch Chicago Board of Trade đã tăng trên 7,5 USD/giạ vào tháng 5 (1 giạ tương đương thùng 35 lít), nhưng đến đầu tháng 6, giá quanh mức 6,8 USD. Giá hợp đồng tương lai ngô và đậu tương cũng diễn biến tương tự.
Với đà giá tăng và sau đó giảm, các nhà chức trách Trung Quốc đang chú ý nhiều hơn đến các thị trường hàng hóa để ngăn chặn tình trạng đầu cơ quá mức.
Một quan chức của Ủy ban Điều tiết Chứng khoán Trung Quốc nói báo chí vào cuối tháng 5 cơ quan này sẽ hợp tác với các cơ quan chính phủ khác để kiểm soát tốt hơn giá cả trên thị trường hàng hóa.
Nguồn: Nhà Đầu Tư
Từ khóa: giá lương thực kỷ lục, chuỗi cung ứng, FAO, lạm phát
