Giải pháp tốt nhất không phải là đẩy mọi người vào cảnh khốn cùng bằng cách buộc phải chuyển đổi sớm từ nhiên liệu hóa thạch sang các giải pháp thay thế xanh không đầy đủ. Thay vào đó, chúng ta nên tăng cường đầu tư vào đổi mới xanh, cuối cùng là giảm chi phí năng lượng sạch xuống mức rẻ hơn nhiên liệu hóa thạch.
Bắt đầu từ những năm 1990, biến đổi khí hậu đã trở thành mối bận tâm của các chính trị gia tại các nước giàu. Nó nổi lên khi thế giới vừa chứng kiến sự kết thúc của Chiến tranh Lạnh. Có sự hòa bình và lòng tin tương đối trên toàn cầu, tăng trưởng kinh tế rộng khắp và tiến bộ nhanh chóng trong việc xóa đói giảm nghèo. Đặc biệt ở các thủ đô châu Âu, người ta cảm thấy rằng hầu hết các vấn đề lớn của hành tinh đã được giải quyết, vì vậy biến đổi khí hậu trở thành biên giới cuối cùng.
Những người ủng hộ hành động vì khí hậu đã khuyến khích mục tiêu chấm dứt sự phụ thuộc vào các nhiên liệu hóa thạch đã cung cấp năng lượng cho hai thế kỷ tăng trưởng đáng kinh ngạc. Chắc chắn, điều này sẽ tiêu tốn hàng trăm nghìn tỷ đô la, nhưng đổi lại sẽ đạt tăng trưởng nhiều hơn.
Thời gian đã cho thấy rằng ý tưởng biến đổi khí hậu là vấn đề duy nhất còn lại của nhân loại, hay rằng cả hành tinh sẽ đoàn kết để giải quyết nó, đây là vấn đề hết sức khó khăn. Địa chính trị và kinh tế làm cho việc chuyển đổi nhanh chóng từ nhiên liệu hóa thạch trở nên không thể thực hiện được.
Phần lớn thế giới chưa thực sự tập trung vào biến đổi khí hậu. Mặc dù đã có những tiến bộ to lớn, ở một số quốc gia, cuộc sống vẫn là cuộc chiến chống lại đói nghèo, bệnh tật. Ở nhiều quốc gia khác, ưu tiên hàng đầu là tạo ra nhiều việc làm hơn và tăng trưởng và phát triển thay đổi cuộc sống. Bên ngoài các nền kinh tế tiên tiến nhất, biến đổi khí hậu luôn là ưu tiên tương đối thấp của cử tri.
Các nhà lãnh đạo từ châu Âu và Hoa Kỳ nói về "mức phát thải ròng bằng 0" như thể nó được toàn cầu ủng hộ. Nhưng sự đoàn kết này nhanh chóng bị vạch trần là ảo ảnh. Một mặt, trục gây bất ổn của Nga, Iran và Triều Tiên sẽ không ủng hộ các nỗ lực của phương Tây nhằm giải quyết biến đổi khí hậu. Thật vậy, theo McKinsey, để đạt được mục tiêu mức phát thải ròng bằng 0 sẽ đòi hỏi các chính sách khí hậu của Nga phải tốn 273 tỷ đô la mỗi năm – con số gấp khoảng ba lần số tiền mà Nga chi cho quân đội vào năm ngoái. Điều này sẽ không xảy ra.
Những thách thức địa chính trị còn sâu sắc hơn. Tăng trưởng của Trung Quốc phụ thuộc vào việc đốt ngày càng nhiều than. Đây là quốc gia phát thải khí nhà kính hàng đầu thế giới, với mức tăng lớn nhất trong số các quốc gia vào năm ngoái. Năng lượng tái tạo chiếm 40% năng lượng chính của Trung Quốc vào năm 1971, giảm xuống còn 7% vào năm 2011 khi nước này tăng cường sử dụng than. Kể từ đó, năng lượng tái tạo đã tăng lên 10%. Hành động mạnh mẽ vì khí hậu có thể khiến Trung Quốc mất gần một nghìn tỷ đô la mỗi năm, gây tổn hại đến hành trình trở thành một quốc gia giàu có của nước này.
Thực tế là hầu hết thế giới – bao gồm cả cường quốc Ấn Độ và các nền kinh tế mới nổi – sẽ tiếp tục tập trung vào việc trở nên giàu có hơn, thường là bằng nhiên liệu hóa thạch. Nga và những nước tương tự sẽ hoàn toàn phớt lờ về biến đổi khí hậu. Và Trung Quốc sẽ kiếm tiền từ việc bán tấm pin mặt trời và ô tô điện cho phương Tây, trong khi chỉ hạn chế một cách khiêm tốn lượng khí thải của chính mình.
Khi các nước giàu cố gắng xuất khẩu chi phí chính sách khí hậu sang các nước nghèo thông qua điều chỉnh thuế carbon, họ sẽ tạo thêm rạn nứt trong một thế giới vốn đã rạn nứt.
Trong khi đó, các nước giàu ngày càng chi ít tiền hơn cho cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. Tăng trưởng hàng năm trên đầu người ở các nước giàu đã giảm từ 4% trong những năm 1960 xuống còn 2% trong những năm 1990. Hiện tại, con số này chỉ dao động trên 1%. Nhiều quốc gia trong số này phải đối mặt với áp lực phải chi nhiều hơn cho quốc phòng, chăm sóc sức khỏe và cơ sở hạ tầng, vì áp lực địa chính trị và sự thay đổi nhân khẩu học khiến con đường đi đến sự ổn định và tăng trưởng của họ trở nên kém chắc chắn hơn nhiều.
Tuy nhiên, trên khắp khu vực châu Âu và Bắc Mỹ, khu vực được sinh ra trong một thế giới tương đối bình lặng vào những năm 1990 vẫn tiếp tục thúc đẩy phi công nghiệp hóa và tạo ra nhiều khó khăn để giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu, bao gồm cả các nền kinh tế mới nổi trên thế giới.
Nỗ lực này chắc chắn sẽ thất bại, một phần vì việc cắt giảm carbon cần phải được duy trì trong nhiều thập kỷ và thông qua sự thay đổi đa số. Kinh tế học của hành động khí hậu mạnh mẽ bị hạnc chế và ngày nay điều này đã rõ ràng một cách hiển nhiên. Nhiều chính trị gia đang nhận ra điều mà cựu bộ trưởng năng lượng và không phát thải của Vương quốc Anh, Claire Coutinho, đã thừa nhận: “Bạn không thể đổ thêm chi phí lên những gia đình đang gặp khó khăn để đạt được các mục tiêu khí hậu.”
Thế giới cần một cách tốt hơn để tiến về phía trước. Giải pháp tốt nhất không phải là đẩy mọi người vào tình thế khó khăn như buộc phải chuyển đổi sớm từ nhiên liệu hóa thạch sang các giải pháp thay thế xanh không đầy đủ. Thay vào đó, chúng ta nên tăng cường đầu tư vào đổi mới xanh, cuối cùng là giảm chi phí năng lượng sạch xuống mức rẻ hơn nhiên liệu hóa thạch. Điều này sẽ giảm chi phí hơn nhiều và sẽ cho phép các quốc gia, bao gồm cả Ấn Độ và các nền kinh tế mới nổi khác, muốn thực hiện sự thay đổi.
Các quốc gia giàu thay vì lãng phí hàng nghìn tỷ đồng vào các chính sách khí hậu tự gây hại nên dành một phần số tiền khí hậu khổng lồ này cho đổi mới xanh sẽ giải quyết được vấn đề biến đổi khí hậu. Điều này sẽ cho phép chúng ta tập trung phần còn lại của nguồn lực vào giáo dục, quốc phòng, chăm sóc sức khỏe, và nhiều thách thức quan trọng khác trong thế kỷ 21.
Nguồn: Asia News
Từ khóa: biến đổi khí hậu, thách thức, nhiên liệu hóa thạch, đổi mới xanh
