Quan điểm lan truyền về làn sóng hội nhập toàn cầu đã kết thúc là quan điểm sai lầm về mọi mặt
Nhiều chuyên gia cho rằng quá trình toàn cầu hóa đã đến giai đoạn cuối. Chủ nghĩa bảo hộ của Trump, Brexit, các vấn đề chuỗi cung ứng do Covid-19 tạo ra và hành động gây hấn của Putin ở Ukraine, tất cả đã làm trật bánh làn sóng hội nhập toàn cầu vốn được kích hoạt bởi sự sụp đổ của Bức tường Berlin năm 1989. Chắc chắn, với sự sụp đổ của thị trường chứng khoán, sự quan tâm tỷ giá đang gia tăng và kinh tế toàn cầu đang giảm tốc, việc toàn cầu hóa đang vang lên hồi chuông cảnh báo thời kỳ suy thoái.
Mặc dù quan điểm này đã trở nên rất phổ biến trong thời gian gần đây, nhưng quan điểm này không đúng; không chỉ từ quan điểm về nền kinh tế, mà còn cả về quan điểm xã hội và văn hóa. Thật sự, điều ngạc nhiên trong hai năm qua là quá trình toàn cầu hóa diễn ra một cách rất mạnh mẽ.
Trong thời kỳ đặc biệt hỗn loạn, điều đáng ngạc nhiên là sức mạnh và sự đa dạng của các kết nối giữa các quốc gia tạo sự liên kết vững chắc. Trên thực tế, theo các dữ liệu cho thấy cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009 và cuộc Đại suy thoái mà nó gây ra có tác động tiêu cực đến nền kinh tế và chính trị thế giới hơn bất kỳ sự kiện nào khác trong thập kỷ qua.
Khối lượng thương mại quốc tế đã tăng lên rất nhiều trong thời kỳ siêu tỷ trọng hóa (1985-2008), từ khoảng 18% đến 31% tổng giá trị của nền kinh tế thế giới. Với cuộc khủng hoảng năm 2008, khối lượng thương mại giảm còn khoảng 28%. Và từ đó ít hay nhiều, hình thành quan điểm giữ ổn định bất chấp tất cả các cú sốc kinh tế và biến động chính trị trong những năm gần đây.
Chủ nghĩa bảo hộ của Trump đã làm giảm sự hội nhập của Mỹ với phần còn lại của thế giới. Tại Mỹ, thương mại giảm từ 28% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) năm 2015 xuống 23% năm 2020. Kim ngạch xuất khẩu của Anh sang Liên minh châu Âu giảm 14% trong năm sau Brexit.
Nhưng những thay đổi lớn này đã được bù đắp bởi sự hội nhập kinh tế lớn hơn ở khu vực Đông Á và Châu Phi, nơi các mối liên hệ và sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia tiếp tục sâu sắc và mở rộng.
Hội nhập kinh tế dường như có quán tính riêng của nó, thậm chí có thể chống lại những cú đánh lớn như các cuộc chiến thương mại được khơi nguồn bởi Trump hay việc Vương quốc Anh bỏ phiếu ủng hộ Brexit.
Uri Dadush, một chuyên gia kinh tế quốc tế, nhận thấy rằng các hàng rào bảo hộ được dựng lên trong những năm gần đây có ảnh hưởng không đáng kể đến thương mại toàn cầu. Tất nhiên, chuỗi cung ứng đang bị căng thẳng và những gián đoạn này đã thúc đẩy các công ty chuyển một số cơ sở sản xuất đến gần các thị trường cuối cùng.
Hiện thực là châu Âu đang phải gánh chịu những hậu quả kinh tế đau đớn do sự phụ thuộc năng lượng của họ vào Nga. Tuy nhiên, theo các dữ liệu hiện, ngay cả khi xét đến những thay đổi quan trọng của ảnh hưởng liên kết toàn cầu không làm giảm sự hội nhập kinh tế.
Điều quan trọng cần phải nhớ là toàn cầu hóa vươn xa hơn thương mại và các dòng chảy kinh tế quốc tế khác. Toàn cầu hóa dựa trên sự phổ biến toàn cầu về tri thức, ý tưởng, triết học, chính trị và con người và dựa trên cả thương mại hàng hóa. Theo phạm vi rộng hơn, toàn cầu hóa dường như đang tăng tốc chứ không phải chậm lại. Ví dụ, TikTok đã có 1,4 tỷ người dùng trải rộng trên 150 quốc gia.
Khoa học là một ví dụ khác về sức mạnh của toàn cầu hóa. Các nhà khoa học từ khắp nơi trên thế giới có thể cạnh tranh với các đồng nghiệp ở các nước khác; nhưng cũng có nhiều cơ hội cộng tác thường xuyên hơn bao giờ hết.
Số lượng các dự án hợp tác khoa học tại các quốc gia khác nhau đang phát triển mạnh mẽ. Một ví dụ quan trọng là tốc độ mà các nhà khoa học tạo ra vắc-xin Covid-19, sau đó sản xuất chúng trên quy mô lớn và phân phối chúng trên khắp thế giới trong thời gian kỷ lục, do đó đã cứu sống hàng triệu người. Nếu trường hợp toàn cầu hóa thành công như vậy có thể xảy ra một lần, thì sẽ xảy ra nhiều lần.
Toàn cầu hóa không phải là bất khả xâm phạm và không phải tất cả các hệ quả của toàn cầu hóa đều tích cực. Ví dụ, mức độ bất bình đẳng cùng tồn tại với toàn cầu hóa là không thể chấp nhận được. Nếu cuộc chiến ở Ukraine kéo dài hơn nữa hoặc tiến triển một cách thảm hại hơn, có thể trở thành cuộc chiến hạt nhân, cuộc chiến sẽ cắt đứt các nguồn cung cấp năng lượng, thực phẩm và phân bón quan trọng vốn tạo thành xương sống của toàn cầu hóa kinh tế.
Tệ hơn nữa, nếu cuộc tấn công quân sự của Trung Quốc vào Đài Loan xảy ra, có thể xóa sổ phần lớn năng lực sản xuất vi mạch của Đài Loan, sẽ làm tê liệt một thế giới ngày càng phụ thuộc vào công nghệ kỹ thuật số.
Trong tương lai gần, mật mã lượng tử có thể làm cho tất cả các mã hóa hiện có trên web trở nên lỗi thời. Điều đó sẽ gây ra một cuộc khủng hoảng an ninh mạng nghiêm trọng sẽ hạn chế toàn cầu hóa kỹ thuật số.
Những mối đe dọa vẫn tồn tại, không thể xem thường và có thể xảy ra trong tương lai. Hiện tại, thế giới đang hội nhập sâu rộng hơn so với một thập kỷ trước. Bất chấp về mặt chi phí, khó khăn và nhiều sự cố, sự hội nhập giữa các quốc gia vẫn tiếp diễn. Thách thức phía trước là làm thế nào để bảo vệ quốc gia khỏi những khiếm khuyết của việc hội nhập và tận dụng tối đa những cơ hội mà hội nhập mang mở ra.
Nguồn: El Pais
Từ khóa: Toàn cầu hóa, Mỹ- Trung, Nga- Ukraine, Brexit
