Theo phát hiện của một tổ chức tư vấn có trụ sở ở Mỹ, trong bối cảnh căng thẳng leo thang ở khu vực eo biển: Hơn một phần tư các công ty Đài Loan có hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc đã chuyển một số hoạt động sản xuất hoặc tìm nguồn cung ứng ở nơi khác, và một phần ba thì đang cân nhắc rời đi.
Trong một cuộc khảo sát do Trung tâm Chiến lược và Nghiên cứu Quốc tế (CSIS) thực hiện trước khi Người phát ngôn Hạ viện Hoa Kỳ ghé thăm hòn đảo tự trị: Chỉ 31.1% các công ty Đài Loan cho biết họ không có kế hoạch di chuyển hoạt động sản xuất hay tìm nguồn cung ứng khác.
Các kết quả vừa được công bố chỉ ra rằng Đông Nam Á là điểm đến ưa thích nhất đối với các công ty Đài Loan đã chuyển đến hoặc có kế hoạch chuyển đi, với 63.1% công ty ủng hộ lựa chọn khu vực này.
Tổng cộng 51.3% người phản hồi muốn chuyển một số công việc kinh doanh của họ trở lại Đài Loan, trong khi 19.5% hướng đến Đông Bắc Á, và 10.3% chọn Nam hoặc Trung Á, hoặc khu vực Bắc Mỹ.
Theo tác giả của cuộc khảo sát, Scott Kennedy, cố vấn cấp cao và chủ tịch ủy thác về kinh doanh và kinh tế Trung Quốc tại CSIS, cuộc khảo sát nhằm giải quyết “lỗ hỏng” trong môi trường kinh doanh của Trung Quốc giữa các doanh nghiệp Đài Loan và đa quốc gia.
Ông Kennedy cho biết: “Các nền kinh tế ở hai bờ eo biển Đài Loan phụ thuộc lẫn nhau rất cao và có khả năng sẽ tiếp tục như vậy. Các công ty báo cáo về việc rời đi chỉ cho biết họ đang chuyển chỉ một phần sản xuất và tìm nguồn cung ứng chứ không phải toàn bộ hoạt động kinh doanh. Các công ty Đài Loan rất lo ngại về khả năng phụ thuộc quá mức vào nền kinh tế Trung Quốc và khả năng xảy ra xung đột quân sự.”
Tổng cộng có 525 công ty đã tham gia cuộc khảo sát từ 25/7- 1/8, kết thúc một ngày trước chuyến thăm cùa bà Pelosi, và trước các cuộc tập trận quân sự tiếp theo được tiến hành gần Đài Loan, sự việc này đã khiến căng thẳng gia tăng đáng kể.
Bắc Kinh xem hòn đảo này là một phần của Trung Quốc và luôn muốn sử dụng vũ lực để kiểm soát. Phần lớn các nước, bao gồm cả Mỹ không công nhận Đài Loan là một quốc gia độc lập. Tuy vậy, Washington vẫn phản đối hành vi chiếm hòn đảo bằng vữ lực.
Khảo sát cũng cho thấy các công ty Đài Loan đang dịch chuyển hoạt động kinh doanh khỏi Đài Loan, nhưng chỉ là số nhỏ. Tổng cộng 53.1% những người khảo sát làm việc trong ngành dịch vụ, 43.2% trong ngành công nghiệp và còn lại là nông nghiệp.
Tổng cộng 13% người được hỏi trả lời rằng họ đã di chuyển một số hoạt động sản xuất khỏi Đài Loan và 20.8% thì đang cân nhắc vấn đề.
Trong số những công ty đã chuyển đi, 67.8% đã đến Đông Nam Á, 29.4% đến Nhật Bản và Hàn Quốc và 14.1% di chuyển đến Nam và Trung Á.
Tuy nhiên, 20.9% các công ty Đài Loan đã di chuyển hoặc đang xem xét dịch chuyển một số hoạt động sản xuất ra khỏi Đài Loan cho biết họ đang hướng đến Trung Quốc đại lục.
CSIS cho biết khi công bố phát hiện của mình: “Chuyển động ngược này tuy không quá lớn so với dòng dịch chuyển sản xuất rời khỏi Trung Quốc đại lục, nhưng số liệu thống kê trên đã vô tình thừa nhận rằng Đài Loan không thể tách rời khỏi nền kinh tế Trung Quốc.”
Thay vào đó, CSIS còn chỉ ra sự kết hợp của hai yếu tố- sự đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu tách khỏi Trung Quốc trong những lĩnh vực nhất định và thực tế là khả năng cung ứng cho nhu cầu của đại lục đang được đáp ứng nhiều hơn.
CSIS cho biết: Mặc dù chính sách zero- Covid nghiêm ngặt của Trung Quốc là một yếu tố khiến các doanh nghiệp rời bỏ, song các công ty Đài Loan dường như quyết định dựa trên quan điểm về nền kinh tế của Đài Loan, các mối liên kết kinh tế của hòn đảo, chính trị xuyên eo biển và các lo ngại về an ninh- đặc biệt là khả năng xảy ra cuộc đối đầu quân sự giữa Mỹ- Trung Quốc.
Hơn nữa, 38.7% số công ty được hỏi “đồng ý mạnh mẽ” hoặc “đồng ý một phần” với ý kiến: “Sẽ xảy ra một số xung đột quân sự trong mối quan hệ Mỹ- Trung trong năm năm tiếp theo.”
Hơn một nửa các công ty tham gia khảo sát tin rằng ngành công nghiệp chất bán dẫn của Đài Loan ít có khả năng bị Bắc Kinh tấn công và 54.8% nhất trí rằng “Mỹ và những nước khác sẽ gửi quân để bảo vệ Đài Loan trong trường hợp xảy ra chiến tranh với Trung Quốc, bởi Đài Loan dẫn đầu thế giới về sản xuất chất bán dẫn.”
Mặc dù đại lục là đối tác thương mại lớn nhất của Đài Loan và là nước nhận đầu tư tích lũy lớn nhất của Đài Loan trong ba thập kỷ qua, tuy vậy, đại lục được xem là “đối tác kinh tế” ít quan trọng so với các nước như Mỹ và Nhật Bản.
Trong thang điểm từ 1-5, với 1 là không liên quan và 5 là cực kỳ quan trọng, thị trường Trung Quốc xếp cuối trong năm thang chọn: Mỹ (4.00), Nhật Bản (3.78), châu Âu (3.61), Asean (3.60) và Trung Quốc đại lục (3.50).
CSIS cho biết: “Các kết quả của cuộc khảo sát không cho thấy Đài Loan muốn tách hoàn toàn khỏi Trung Quốc hay trở thành một phần ủng hộ cô lập Trung Quốc khỏi nền kinh tế toàn cầu.”
Dựa trên những phát hiện, Mỹ nên xem xét việc tận dụng những lo ngại của các công ty Đài Loan và công ty đa quốc gia khác để buộc Bắc Kinh cải thiện các chính sách và hành vi trong những lĩnh vực mà các công ty lo ngại.
“Đồng thời, Mỹ nên lưu ý rằng các công ty Đài Loan cũng đang thể hiện sự quan tâm đến việc gia nhập các hiệp định khu vực đa phương, bao gồm Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Đối tác Kinh tế Khu vực (RCEP).”
Nguồn: SCMP
Từ khóa: Đài Loan, Trung Quốc, doanh nghiệp sản xuất
