Sau một thập kỷ từ chối các thỏa thuận thương mại tự do, Ấn Độ đã liên tục ký kết các FTA và trở thành một trong những quốc gia tham gia FTA nhiều nhất trên thế giới.
Hiệp định Thương mại Tự do được hồi sinh vội vàng qua thỏa thuận với Mauritius vào 01/4/2021, tiếp đến là các cuộc đàm phán nhanh chóng với Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Úc, Vương quốc Anh, Canada và Liên minh châu Âu (EU).
Vào ngày 18/02/2022, hiệp định đối tác kinh tế toàn diện (CEPA) với UAE đã được Ấn Độ ký kết trong vòng 90 ngày kể từ ngày bắt đầu đàm phán, và có hiệu lực kể từ ngày 01/5/2022. Ngoài ra, vào ngày 02/4/2022 Ân Độ và Úc đã kết thúc đàm phán Hiệp định Hợp tác Kinh tế và Thương mại (ECTA).
Hiệp định Thương mại Tự do rất được mong đợi đàm phán tiếp theo là với Vương quốc Anh, dự kiến sẽ kết thúc tại Diwali (lễ hội ánh sáng) vào tháng 10/2022.
Các cuộc thảo luận về Hiệp định Thương mại Tự do khác cũng đang được tiến hành nhanh chóng như với Canada, EU, Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC - Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Saudi Arabia và UAE) và Israel.
Các Hiệp định Thương mại Tự do đã quay trở lại
Sự tham gia của Ấn Độ trong các FTA đã quay trở lại như mong muốn ban đầu. Vào đầu thế kỷ này, Ấn Độ đã đàm phán một số FTA, bao gồm các thỏa thuận với Singapore, Malaysia, Nhật Bản, Hàn Quốc và ASEAN (Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á). Các FTA này đã được Chính sách Hướng Đông (LEP) khuyến khích rất nhiều và chắc chắn sẽ mở rộng các liên kết thương mại và đầu tư của Ấn Độ với Đông Nam và Đông Á. Tuy nhiên, các FTA cũng làm dấy lên lo ngại giữa các cơ quan quản lý chính sách và nền công nghiệp Ấn Độ khi nhập khẩu tăng mạnh hơn xuất khẩu.
Những lo ngại về chủ nghĩa bảo hộ đã khiến Ấn Độ nghi ngờ rất nhiều về các Hiệp định Thương mại Tự do trong thập kỷ qua, trong đó các cuộc đàm phán với EU, Úc và Canada đang bị đình trệ. Điển hình về các lợi ích bảo hộ ngăn cản sự tham gia của Ấn Độ trong các FTA là việc rút khỏi Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) - một thỏa thuận bao gồm các nền kinh tế ASEAN, Úc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, New Zealand và Ấn Độ - vào tháng 11 năm 2019.
Việc Ấn Độ tái tham gia mạnh mẽ vào các Hiệp định Thương mại Tự do chưa đầy hai năm sau khi rút khỏi RCEP - một bước ngoặc đáng chú ý do các yêu cầu về kinh tế và chính trị - đánh dấu sự trở lại của FTA của nước này.
Giải thích về sự quay lại các FTA của Ấn Độ
Bảo vệ chuỗi cung ứng và đa dạng hóa nguồn cung là những yếu tố chính thúc đẩy Hiệp định Thương mại Tự do của Ấn Độ được hình thành. Cũng như ở nhiều quốc gia khác, sự gián đoạn chuỗi cung ứng do COVID19 gây ra đã cảnh báo Ấn Độ về sự cần thiết của việc đa dạng hóa các nguồn sản phẩm thiết yếu (ví dụ: chip điện tử, hóa chất, thuốc số lượng lớn và dầu ăn). Những yêu cầu rõ ràng này đã thúc đẩy việc tìm nguồn cung ứng sản phẩm và tài nguyên thiên nhiên bằng cách kết nối với nhiều nền kinh tế lớn thông qua các hiệp định thương mại chính thức.
Đối với Ấn Độ, các FTA cũng rất cần thiết để tăng cường xuất khẩu và nước này đã đặt mục tiêu đầy tham vọng là xuất khẩu hàng hóa hàng năm đạt 400 tỷ USD. Mục tiêu đã đạt được thành công trong năm tài chính 2021 (tháng 4 năm 2021 - tháng 3 năm 2022). Sau đó Thủ tướng Modi đã đăng trên Twitter để chúc mừng người nông dân, nhà xuất khẩu, nhà sản xuất và MSME về cột mốc này. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu hàng năm thì Ấn Độ phải có quyền tiếp cận ưu đãi đối với hàng xuất khẩu tại các thị trường lớn thông qua các Hiệp định Thương mại Tự do.
Thêm vào đó, COVID19 đã dẫn đến những biến động địa chính trị lớn, đặc biệt là xung đột Mỹ-Trung, khiến trật tự toàn cầu trở nên đa cực hơn và được hình thành giữa các liên minh quốc gia.
Mặc dù Ấn Độ đã là một thành viên tích cực trong các liên minh mới như Đối thoại an ninh Tứ giác - Quad và khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương, các yêu cầu chiến lược cũng đã thúc đẩy nước này đến gần G7 hơn về các mối quan tâm chung, chẳng hạn như khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng, năng lượng sạch và chăm sóc sức khỏe.
Ấn Độ công nhận và chấp nhận tính tất yếu của việc bổ sung hợp tác chính trị với các đối tác chiến lược có cam kết kinh tế, một vấn đề vốn đã ảnh hưởng nặng nề đến định hướng của FTA. Về sau Ấn Độ tiến hành đàm phán các FTA mới nhất với các đối tác chiến lược lớn, theo khẳng định của Bộ trưởng Thương mại Piyush Goyal thì Ấn Độ đang xem xét các Hiệp định Thương mại Tự do với “các quốc gia có cùng tư tưởng với các giá trị dân chủ, minh bạch và cùng tăng trưởng”.
Các FTA với các nền kinh tế “cùng chí hướng”, bao gồm các thành viên G7, có khả năng hỗ trợ Ấn Độ đa dạng hóa nguồn cung ứng, tăng cường xuất khẩu, điều chỉnh phù hợp với các tiêu chuẩn và quy định mới trong tài chính toàn cầu, năng lượng sạch, thương mại kỹ thuật số và chuỗi cung ứng. Các hiệp định mới sẽ đảm bảo kết quả “đôi bên cùng có lợi” cho Ấn Độ cả về chính trị và kinh tế, trong đó FTA sắp tới giữa Ấn Độ và Anh là một ví dụ điển hình.
Hiệp định FTA giữa Ấn Độ và Vương quốc Anh
Hiệp định FTA với Vương quốc Anh sẽ là hiệp định đầu tiên của Ấn Độ với nền kinh tế G7 của phương Tây. Năm vòng đàm phán đã diễn ra, với các cuộc thảo luận tập trung vào dự thảo chi tiết của hiệp ước và thời hạn cấp bách để kịp ký kết vào mùa lễ hội Diwali.
Thể hiện trong Lộ trình 2030 cho quan hệ song phương, hai quốc gia đáp ứng chiến lược về lợi ích chung và coi FTA như một phần không thể tách rời của một liên minh chiến lược kép. Cùng với sự kết nối giữa con người với con người, y tế, khí hậu và quốc phòng, thương mại và đầu tư là những yếu tố chính của mối quan hệ đối tác.
Tiến độ của Hiệp định Thương mại Tự do Ấn Độ-Vương quốc Anh thể hiện những nỗ lực được đầu tư để hình thành Hiệp định của các cấp lãnh đạo quốc gia ở cả hai nước. Ngoài việc đánh dấu sự trưởng thành trong việc tăng cường quan hệ thương mại song phương (ETP), hiệp định sẽ tập trung vào việc dỡ bỏ các rào cản tiếp cận thị trường để tạo điều kiện thúc đẩy luồng hàng hóa, dịch vụ, vốn, công nghệ và con người giữa hai nước.
Các nhà xuất khẩu đồ uống, rượu vang, rượu mạnh, trái cây (ví dụ: táo, lê) và ô tô của Vương quốc Anh có thể được tiếp cận sâu hơn vào thị trường Ấn Độ. Đổi lại, Ấn Độ yêu cầu quyền tiếp cận dễ dàng hơn đối với hàng dệt may, sinh viên, công nhân lành nghề và chuyên gia (ví dụ: các chuyên gia pháp lý và y tế, nhân viên CNTT và chuyên gia tài chính) tại thị trường Vương quốc Anh.
Thống nhất cách giải quyết thách thức
Mức độ hiện thực hóa các kỳ vọng sẽ phụ thuộc vào khả năng của cả hai nước trong việc dỡ bỏ các rào cản tiếp cận thị trường nhạy cảm về mặt chính trị. Đối với Ấn Độ, điều này có nghĩa là cắt giảm thuế quan đối với các lĩnh vực hiện đang được bảo hộ cao như rượu vang và ô tô. Đối với Vương quốc Anh, thách thức chính là đưa ra các quy tắc đầu vào dễ dàng cho sinh viên và các chuyên gia.
Hơn nữa, thách thức chung là các quốc gia phải thống nhất về các tiêu chuẩn và trình độ kỹ thuật của sản phẩm. Những thỏa thuận này sẽ thúc đẩy được tiềm năng quan hệ đối tác kinh tế chiến lược cùng có lợi.
Sean Doherty, người đứng đầu Diễn đàn Kinh tế Thế giới về thương mại và đầu tư quốc tế cho biết: “Khi Ấn Độ tái tham gia với các đối tác chiến lược thông qua các hiệp định thương mại tự do, thì những kỳ vọng được tiếp cận đối với lĩnh vực dịch vụ từ hệ thống thương mại sẽ trở nên rõ ràng hơn”.
Bất chấp những khó khăn, tham vọng mới của Ấn Độ đối với các FTA được khơi dậy bởi các nhu cầu chiến lược và kinh tế, và cùng với nổ lực từ Vương quốc Anh sẽ mở đường cho một Hiệp định Thương mại Tự do toàn diện.
Ngoài việc tạo ra các cơ hội kinh tế lớn cho cả hai quốc gia, FTA có thể trở thành khuôn mẫu cho các FTA trong tương lai giữa các thị trường lớn mới nổi, như FTA giữa Ấn Độ và các quốc gia công nghiệp phát triển của phương Tây như với Anh.
Nguồn: WEF
Từ khóa: Ấn Độ, Hiệp định thương mại tự do, phục hồi FTA
