Một cuộc chiến thương mại có khả năng nổ ra giữa Trung Quốc và châu Âu? Đây là chủ đề đang gây xôn xao ở cả châu Âu và Đức. Trong những năm gần đây, Trung Quốc và châu Âu là đối tác thương mại lớn và có quan hệ ngoại giao thân thiết với nhau. Với một chuỗi công nghiệp có tính bổ sung và sự phụ thuộc kinh tế lớn, do vậy, chiến tranh thương mại không nên trở thành một đề tài nghiêm túc trong cuộc thảo luận về chính sách Trung Quốc của châu Âu. Tuy vậy, một số phương tiện truyền thông vẫn thường nhắc tới “mặt khác” của vấn đề hợp tác: Sự phụ thuộc kinh tế cao giữa Trung Quốc và châu Âu không hẳn là lợi ích mà là “rủi ro”cho châu lục, những người này cho rằng châu Âu phải chuẩn bị một cuộc chiến với Trung Quốc.
Hiện tại, nền kinh tế châu Âu đang đối mặt với nhiều thách thức bao gồm cuộc xung đột Nga- Ukraine, khủng hoảng năng lượng, lạm phát cao, sự trở lại của đại dịch Covid- 19 và thời tiết khắc nghiệt và hạn hán kéo dài. Vào thời điểm mà châu Âu nên trân trọng hòa bình, môi trường bên ngoài thuận lợi cho phát triển và các đối tác cùng có lợi, một số người ở châu lục lại có ý định tạo ra các cuộc xung đột với Trung Quốc. Có phải chỉ đơn giản là vì Trung Quốc đang ngày càng trở nên quan trọng đối với lợi ích của châu Âu, do đó châu lục quyết phải tách ra, để phòng và đẩy lùi sức ảnh hưởng của Trung Quốc?
Tóm lại, dư luận châu Âu hiện chủ yếu tập trung vào hai vấn đề. Thứ nhất là liệu có nên tự nguyện giảm sự phụ thuộc kinh tế và thương mại vào thị trường Trung Quốc, hay nói cách khác là tách ra khỏi Trung Quốc, để tránh rơi vào thế bị động trong tương lai. Thứ hai, nếu châu Âu không chấp nhận một số chính sách và quyết định của Trung Quốc, liệu nước này có nên dùng các biện pháp trừng phạt thương mại không? Rõ ràng, nhiều người châu Âu đã ám ảnh với hai câu hỏi trên, nhưng công bằng mà nói câu hỏi thực sự đã tạo ra vấn đề.
Về vấn đề đầu tiên, mối quan hệ kinh tế và thương mại mật thiết giữa Trung Quốc và châu Âu không nên được hiểu là sự phụ thuộc một chiều của một bên đối với bên còn lại, mà là sự “phụ thuộc lẫn nhau” thường thấy. Nền kinh tế châu Âu, đặc biệt là nền kinh tế Đức có tính hướng ngoại rất cao, tính chất này được quyết định bởi xu hướng toàn cầu hóa kinh tế chung mà châu Âu đã nắm bắt, từ đó đạt được các lợi ích đầy đủ. Theo một báo cáo được Viện IFO công bố, chiến tranh thương mại và việc tách phụ thuộc của EU và Đức khỏi Trung Quốc sẽ làm tiêu tốn chi phí của Đức gấp 6 lần so với chi phí của Brexit. Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đã áp thuế quan lên hàng hóa của nhiều quốc gia trong nhiệm kỳ của mình, điều này đã bị châu Âu, đặc biệt là Pháp và Đức kiên quyết phản đối. Do ảnh hưởng của cuộc chiến thương mại vào thời điểm đó vẫn còn tồn tại ở lục địa châu Âu ngày nay, nên từ “chiến tranh thương mại” không nên xuất hiện trong dư luận châu Âu nói riêng.
Vấn đề thứ hai phản ánh tính kiêu ngạo và thành kiến ăn sâu trong tâm thức của một số người châu Âu về Trung Quốc. Người châu Âu đã quen đánh giá nước khác, bao gồm cả Trung Quốc với cảm giác vượt trội hơn. Theo quan điểm của họ, các lệnh trừng phạt kinh tế và thương mại được xem là một biện pháp thương lượng giúp đàn áp chính trị. Thực tế, châu Âu không có vị thế hay quyền lực để làm việc này. Nói rộng ra, vấn đề đầu tiên là đang đo lường những nước khác theo tiêu chuẩn và tư duy của châu Âu. Hai vấn đề là hai mặt của cùng một đồng tiền, củng cố cho nhau. Những người kêu gọi đàn áp Trung Quốc lo lắng và sợ hãi về tầm quan trọng ngày càng tăng của Trung Quốc.
Thật vậy, có nhiều điều đang gây khó khăn cho châu Âu và là nơi sinh ra các quan điểm tiêu cực khác nhau. Nhưng không phải vấn đề nào nêu ở trên đều do Trung Quốc gây ra. Châu Âu không nên mất niềm tin và làm ảnh hưởng đến quan hệ hợp tác kinh tế giữa Trung Quốc- châu Âu. Trong những năm gần đây, Mỹ đã tạo ảnh hưởng mạnh mẽ lên châu Âu về các vấn đề địa chính trị quan trọng. Kết quả là Mỹ được lợi, trong khi châu Âu chưa nhận được quyền lợi gì. Giờ đây, châu Âu cần giải quyết các vấn đề trong nước và giải đáp vấn đề xoay quanh Trung Quốc có thực sự do Trung Quốc gây ra và bao nhiêu thách thức phát sinh đến từ việc hợp tác chiến lược với Mỹ.
Gần đây, một số nhà kinh tế châu Âu đã phát biểu trước truyền thông rằng mọi người cần tách biệt sự khác nhau về chính trị khỏi thương mại bình thường và Trung Quốc đáng được tôn trọng. Lời nhắc nhở của các nhà kinh tế được công bố khi dư luận châu Âu đang có xu hướng lo ngại. Châu Âu nên thận trọng xem xét lại các quyết sách của mình.
Nguồn: Global Times
Từ khóa: châu Âu, chiến tranh thương mại, Trung Quốc
