Ấn Độ mong muốn thúc đẩy việc mở rộng Đường cao tốc ba bên tới Campuchia, Lào và Việt Nam và tăng cường thương mại với ASEAN. Đường cao tốc hiện nối Ấn Độ với Thái Lan qua Myanmar, kéo dài khoảng 1.400 km. Nếu được mở rộng, tuyến đường mới sẽ có tổng chiều dài khoảng 3.200 km.
Xây dựng đường cao tốc cũng là một phần của chính sách Hành động Hướng Đông của Ấn Độ, sự kế thừa từ chính sách Hướng Đông, một sáng kiến ngoại giao nhằm thúc đẩy quan hệ kinh tế và văn hóa giữa Ấn Độ và khu vực Châu Á Thái Bình Dương.
Ấn Độ đang thúc đẩy sớm hoàn thành và mở rộng Đường cao tốc ba bên Ấn Độ-Myanmar-Thái Lan để cải thiện kết nối trong khu vực. Thủ tướng Ấn Độ - Narendra Modi đề nghị tương lai đường cao tốc nên mở rộng sang Campuchia, Lào và Việt Nam; kéo dài lộ trình từ 1.400km hiện nay lên 3.200km.
Đường cao tốc – được lên ý tưởng cách đây 15 năm – ban đầu là kết nối Moreh của Ấn Độ ở phía đông bắc đất nước với Mae Sot ở Thái Lan, qua Myanmar. Phần lớn đường cao tốc đã được hoàn thành, một số đoạn đang được nâng cấp. Đường cao tốc là một phần trong chính sách Hướng Đông của Ấn Độ, được chính phủ của Thủ tướng Modi thay thế bằng chính sách Hành động Hướng Đông vào năm 2014, như một cách để cải thiện quan hệ với ASEAN và thúc đẩy thương mại trong Khu vực Thương mại Tự do ASEAN-Ấn Độ.
Sự kết nối với Campuchia, Lào và Việt Nam cũng được coi là một đối trọng với Sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc. Tuy nhiên, tiến trình thúc đẩy đường cao tốc vẫn còn chậm chạp do thiếu nguồn nhân lực, công nghệ, kinh phí và dịch vụ tư vấn có trình độ.
Việc mở rộng Đường cao tốc ba bên là dự án vận tải đa phương Kaladan ở Myanmar, kết nối bang Mizoram của Ấn Độ ở phía đông bắc với cảng Sittwe ở Myanmar. Cảng đã được thông quan và hoạt động vào năm 2021.
Ấn Độ xây dựng cảng nước sâu nhằm mục đích giảm chi phí vận chuyển hàng hóa đến Mizoram nằm trong đất liền. Ví dụ, hàng hóa từ Kolkata có thể được vận chuyển bằng đường biển đến Sittwe, sau đó chúng được chuyển bằng đường sông Kaladan Paletwa ở bang Chin của Myanmar. Từ đó, hàng hóa được vận chuyển đến Mizoram bằng đường bộ.
Thúc đẩy chính sách Hành động về Hướng Đông của Ấn Độ
Chính sách Hành động về Hướng Đông của Ấn Độ là một sáng kiến ngoại giao nhằm thúc đẩy quan hệ kinh tế và văn hóa giữa Ấn Độ và khu vực Châu Á Thái Bình Dương. Định hướng phát triển về phía đông bắt đầu vào năm 1992 dựa theo chính sách Hướng Đông, về cơ bản cả 2 chính sách đều là các giai đoạn tiếp nối trong chính sách của Ấn Độ đối với khu vực Châu Á Thái Bình Dương.
Sự sụp đổ của Liên Xô đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế đang phát triển của Ấn Độ bởi vì cả hai quốc gia có mối quan hệ chặt chẽ về kinh tế và quân sự. Mặc dù Ấn Độ chưa bao giờ là một quốc gia Cộng sản, nhưng lại gần với khối Liên Xô hơn là với Hoa Kỳ.
Ngoài việc mua vũ khí từ Liên Xô, Ấn Độ còn nhận được viện trợ kỹ thuật cho một loạt các dự án cơ sở hạ tầng và công nghiệp. Nền kinh tế Ấn Độ tiếp tục bị ảnh hưởng bởi sự gia tăng giá dầu do Chiến tranh vùng Vịnh 1990-1991 gây ra.
Do đó, chính phủ Ấn Độ buộc phải thực hiện những thay đổi đáng kể đối với các chính sách của mình và tìm kiếm các khu vực thay thế, chẳng hạn như ASEAN, để hỗ trợ nền kinh tế của mình.
Ấn Độ có lợi thế về quan hệ lịch sử với các nước trong ASEAN. Chỉ có Nhật Bản - nền kinh tế lớn thứ hai vào thời điểm đó - có các cơ sở sản xuất quan trọng ở ASEAN, và Trung Quốc đang trên đường trở thành cường quốc kinh tế ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Nhận thấy rằng ASEAN mang lại tiềm năng to lớn cho tăng trưởng thương mại, chính sách Hướng Đông đã được đưa ra vào năm 1992.
Quan hệ kinh tế ngày càng phát triển
Kể từ khi ban hành chính sách Hướng Đông, Ấn Độ và ASEAN đã tiếp tục mở rộng các thỏa thuận song phương. Ấn Độ trở thành đối tác đối thoại với ASEAN vào năm 1996 trước khi ký Hiệp định khung ASEAN-Ấn Độ về Hợp tác Kinh tế Toàn diện vào năm 2003. Khuôn khổ này tạo cơ sở cho việc thành lập Khu vực Thương mại Tự do ASEAN-Ấn Độ. Hơn nữa, Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN-Ấn Độ (AITIGA) đã được ký kết vào năm 2009 và có hiệu lực vào năm 2010.
Việc ký kết AITIGA đã mở đường cho một trong những khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới, với hơn 1,9 tỷ người và tổng GDP hơn 5 nghìn tỷ USD. AITIGA đã thúc đẩy thương mại giữa ASEAN và Ấn Độ tăng trưởng đều đặn, với thương mại song phương đạt trên 91 tỷ USD vào năm 2021. Theo Hiệp định, ASEAN và Ấn Độ cam kết xóa bỏ dần thuế đối với 76,4% hàng hóa và tự do hóa thuế quan đối với hơn 90% hàng hóa.
Cơ hội đầu tư đối với Đông Bắc Ấn Độ
Việc tăng cường kết nối do Đường cao tốc ba bên sẽ mở rộng cơ hội giao thương và thương mại của khu vực đông bắc Ấn Độ (NER), đặc biệt là đối với việc xuất khẩu tài nguyên thiên nhiên sang ASEAN. Bao gồm các bang Meghalaya, Mizoram, Nagaland, Tripura, Assam, Manipur và Sikkim, NER có nguồn tài nguyên đáng kể về khí đốt tự nhiên, thủy điện và dầu mỏ. Hơn nữa, điều kiện khí hậu nông nghiệp của NER tạo ra một số sản phẩm nông lâm nghiệp tốt nhất của Ấn Độ, chẳng hạn như cao su và chè.
NER chiếm khoảng 40% tiềm năng thủy điện của Ấn Độ, khoảng 58.356 MW, trong đó 2.027 MW (3,47%) đã được khai thác vào tháng 11 năm 2021. Bộ trưởng Bộ Dầu khí và Khí đốt của Ấn Độ, Hardeep Singh Puri, tuyên bố vào năm 2021 rằng ngành dầu khí sẽ đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển công nghiệp NERs. Chính phủ cũng đặt mục tiêu tăng sản lượng dầu trong NER dự kiến sẽ tăng 67% trong 4 năm tới (2021-2025) từ mức trung bình hiện tại là 4,11 triệu tấn lên 6,85 triệu tấn. Ngoài ra, khu vực thăm dò dầu thô dự kiến sẽ mở rộng thêm 45% so với cùng kỳ.
Hơn nữa, NER sản xuất hơn 112.000 tấn cao su hàng năm; NER bang Tripura là khu vực sản xuất cao su lớn thứ 2 ở Ấn Độ sau bang Kerala, miền nam Ấn Độ. Chính phủ Ấn Độ hy vọng NER có thể trở thành trung tâm sản xuất cao su. Vào năm 2021, 4 công ty săm lốp lớn do Hiệp hội các nhà sản xuất lốp ô tô (ATMA) đại diện đã công bố kế hoạch đầu tư hơn 125 triệu đô la Mỹ để phát triển đồn điền cao su trên 200.000 ha ở 7 bang của NER.
Nguồn: ASEAN Briefing
Từ khóa: Ấn Độ,đường cao tốc Campuchia, Lào, và Việt Nam
