Ban Phát triển Nông nghiệp và Làm vườn (AHDB) đã cảnh báo hiệp định thương mại tự do (FTA) hậu Brexit của Anh với New Zealand có thể ảnh hưởng không tốt cho nông dân Anh.
Trong một nghiên cứu được công bố trong tuần giữa tháng 08 năm nay, Hội đồng Thuế đã minh họa những lo ngại của mình bằng một tình huống xấu nhất. Nếu New Zealand gặp khó khăn trong mối quan hệ với Trung Quốc - thị trường xuất khẩu lớn nhất - thì nước này có thể sẽ xuất khẩu nhiều thịt hơn sang Anh. Hoặc theo AHDB tính toán như vậy.
Nghiên cứu cảnh báo: “Nếu Trung Quốc cấm nhập khẩu thịt cừu của New Zealand, xuất khẩu thịt cừu của New Zealand sang Anh sẽ tăng 29.000 tấn, tương đương 69%. Một bước nhảy vọt thậm chí còn lớn hơn đối với thịt bò, mặc dù AHDB thừa nhận điều đó sẽ chỉ xảy ra nếu Trung Quốc, Mỹ và EU - những thị trường rộng lớn so với Anh - đều quyết định cắt giảm nhập khẩu từ New Zealand.”
Bắc Kinh đã cắt đứt một số quan hệ với Mỹ, một đồng minh thân cận của New Zealand, sau chuyến thăm gần đây của Chủ tịch Hạ viện - Nancy Pelosi tới Đài Loan. Vào năm 2020, trên thực tế, Trung Quốc đã cấm nhập khẩu rượu vang Úc để đáp lại những lời chỉ trích liên quan đến dịch Covid từ Canberra.
Tại Anh, Nông dân quốc gia liên minh của Anh và xứ Wales (NFU) và đại diện các nhà kinh doanh trong lĩnh vực thịt đã làm dấy lên hồi chuông cảnh báo về Hiệp định thương mại tự do của New Zealand.
Mối quan tâm của Anh tương tự như những quan ngại của tổ chức AHDB, mà trong tuần giữa tháng 08 năm nay đã bày tỏ sự “lo ngại” đối với nông dân “dưới hình thức nhập khẩu giá rẻ vào thị trường Anh”. Ngay cả những người trồng hành ở Anh cũng đã cảnh báo về việc sản phẩm của Anh có khả năng bị các đối thủ cạnh tranh trồng kiwi thay thế.
AHDB chỉ ra rằng nông dân của New Zealand nói chung đã có thể làm việc với chi phí thấp hơn so với các đối tác Anh của họ - có nghĩa là họ có thể cạnh tranh hơn so với người Anh ở Anh khi Hiệp định thương mại tự do được thực thi.
Sức mạnh xuất khẩu của New Zealand có thể suy yếu do các luật mới để duy trì hạn chế mở rộng phạm vi kinh doanh của một số nông dân. Richard Scheper, nhà phân tích thị trường sữa tại Rabobank cho biết: “Họ có thể đã đạt đến một giới hạn”.
Tuy nhiên, xuất khẩu của New Zealand đã rất lớn; họ là nhà xuất khẩu bơ và thịt cừu lớn nhất thế giới. Vì vậy, nếu cần một thị trường thay thế cho Trung Quốc, nông dân Anh có thể phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt.
Thuận lợi kinh doanh
Không phải ai cũng chia sẻ nỗi lo lắng của AHDB. Những người khác, chẳng hạn như tổ chức FDF và các nhà máy chưng cất rượu scotch, đã khen ngợi thỏa thuận này vì có khả năng giúp cho việc kinh doanh ở New Zealand trở nên dễ dàng hơn.
Và tất nhiên, chính phủ Anh đã khen ngợi thỏa thuận thái quá rằng đây là thỏa thuận “đầy tham vọng, toàn diện, tập trung vào tương lai”, không đề cập đến các lo ngại mà AHDB đưa ra. Thỏa thuận cam kết sẽ giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ “nắm bắt cơ hội”.
Nhưng AHDB đặt câu hỏi liệu thỏa thuận có thực sự hiệu quả. Họ cho rằng vấn đề bắt nguồn từ “các hạn chế về cơ hội dành cho các sản phẩm nông sản của Anh ở New Zealand”.
Nói cách khác, đây là một sân chơi là không bình đẳng giữa một thị trường nhỏ với dân số 5 triệu người và GDP khoảng 200 tỷ USD và một thị trường với dân số gần 70 triệu người và GDP gần 3 nghìn tỷ USD.
Sự bất bình đẳng được thể hiện bởi phản ứng tích cực gần như phổ biến đối với thỏa thuận ở New Zealand, và sự chỉ trích rộng rãi từ nông dân, các nhà chế biến thịt và người trồng trọt ở Anh.
Kimberly Crewther, giám đốc điều hành của Hiệp hội các công ty sữa của New Zealand, lập luận rằng thỏa thuận có thể tạo điều kiện thuận lợi cho Anh tham gia Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), một thỏa thuận thương mại tự do gồm 11 quốc gia mà New Zealand và Úc tham gia cùng với Nhật Bản.
Nhưng Rich Clothier của Wyke Farms, công ty có quy mô bán pho mát ở hơn 160 quốc gia, không chắc chắn về lợi ích từ thỏa thuận. Ông cho biết: “Tôi vẫn đang đấu tranh để xem những nhà sản xuất thực phẩm và nông trại nào đang thoát ra khỏi các thỏa thuận thương mại, vốn đã có với các quốc gia nhỏ [Úc và New Zealand]. Đối với ông, “các nền kinh tế lớn ở Châu Á hoặc Vành đai Thái Bình Dương” như Ấn Độ và Mỹ nên được chú trọng. Ông nhấn mạnh: Chính phủ “đã hứa với chúng tôi rằng việc giao thương với các quốc gia lớn sẽ tăng tỷ lệ tiêu thụ hàng hóa cho chúng tôi”.
Và mặc dù một thỏa thuận với Ấn Độ đang được thực hiện, nhưng vẫn chưa có thỏa thuận nào như vậy được ký kết.
Người phát ngôn của Bộ Thương mại Quốc tế Anh cho biết: “Nông dân Anh sẽ tiếp tục thỏa thuận này, điều này sẽ tăng thương mại song phương lên gần 60% và mở ra nhiều cơ hội bằng cách tạo điều kiện cho việc gia nhập Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) - một khối thương mại giá trị GDP là 9 nghìn tỷ bảng Anh.”
“Thỏa thuận của Anh với New Zealand mang lại những biện pháp bảo vệ mạnh mẽ cho ngành nông nghiệp của Anh, bao gồm tự do hóa thuế quan dần dần đối với thịt bò và thịt cừu trong hơn 15 năm, và Ủy ban Thương mại và Nông nghiệp Anh đã đồng ý rằng thỏa thuận sẽ khuyến khích cạnh tranh tích cực trong khi đảm bảo không bên nào bị thiệt thòi bởi các quy định hiện hành”.
Nguồn: The Grocer
Từ khóa: Anh; New Zealand; FTA; nông dân; nông sản; bảo vệ; cạnh tranh; hậu Brexit.
