Đầu tư tăng 76% lên 606 triệu đô la khi các nhà sản xuất thiết bị và đồ nội thất xây dựng nhà máy ở Mexico.
Cánh cổng màu đỏ và bạc cao chót vót đánh dấu lối vào Khu công nghiệp Hofusan, nằm giữa sa mạc ở bang Nuevo Leon của Mexico, cách biên giới Mỹ khoảng 2,5 giờ lái xe. Việc xây dựng nhà máy đang diễn ra rầm rộ tại khu đất ngổn ngang khi các xe tải và cần cẩu lao vun vút.
Dự án ước tính trị giá 1,2 tỷ USD được khởi công vào năm 2017, đây là nỗ lực chung giữa các công ty Trung Quốc Holley Group và Futong Group cùng với đối tác Mexico. Có 20 doanh nghiệp Trung Quốc dự định thành lập hoạt động ở đó, 10 trong số đó đã bắt đầu sản xuất. Dự án bao gồm các lĩnh vực như nhà hàng, khách sạn và nhà ở.
Không phải chỉ riêng về xây dựng nhà máy. Đầu tư trực tiếp của Trung Quốc vào Mexico đạt mức cao kỷ lục vào năm 2021, khi nhiều nhà sản xuất thiết lập cửa hàng xuyên biên giới từ Mỹ để lách việc áp đặt thuế quan dưới thời chính quyền Trump.
Các công ty có trụ sở tại Trung Quốc đại lục và Hồng Kông đã đầu tư 606,3 triệu USD vào Mexico trong năm 2021, tăng 76% so với năm trước, đạt tỷ lệ cao nhất kể từ khi bắt đầu thăm dò thị trường Mexico vào năm 1999. Điều này khiến Trung Quốc trở thành nhà đầu tư lớn thứ 9 ở Mexico, chỉ sau Hàn Quốc.
Phần lớn guồn vốn đầu tư này nhắm vào các khu vực phía bắc gần biên giới Mỹ. Chính quyền tiểu bang cho biết 18 thương vụ đã được công bố ở Nuevo Leon vào năm ngoái, trong khi năm 2020 chỉ có 7 thương vụ và chỉ 1 hoặc 2 thương vụ mỗi năm từ 2015 đến 2018.
Tính đến năm 2022, Mexico đã thu hút đầu tư từ 1.289 công ty Trung Quốc. Trung Quốc đã trở thành đối tác nhập khẩu lớn thứ 2 của Mexico sau Mỹ, theo báo cáo Bộ Kinh tế Mexico.
Giá trị xuất khẩu từ Trung Quốc sang Mexico là 101 tỷ USD vào năm 2021, tăng 50% so với 5 năm trước và gần bằng 1/2 so với những gì Mỹ xuất khẩu sang Mexico. Giá trị xuất khẩu từ Mexico sang Mỹ đạt 398,9 tỷ USD, tăng 30% so với 5 năm trước, mặc dù mức độ đóng góp của các doanh nghiệp Trung Quốc vẫn chưa được biết rõ.
Xu hướng bắt nguồn từ cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung. Chính quyền của Tổng thống Donald Trump khi đó đã áp đặt mức thuế bổ sung lên tới 25% đối với nhiều loại hàng hóa của Trung Quốc bắt đầu từ tháng 7/2018. Theo Viện Kinh tế Quốc tế Peterson có trụ sở tại Mỹ, Trung Quốc đã trả đũa bằng cách tăng thuế đối với hàng hóa Mỹ hơn 5 lần, trung bình tăng 19,3%.
Nhiều công ty Trung Quốc đầu tư vào Mexico là các nhà sản xuất thiết bị và đồ nội thất. Năm 2018, Mỹ đã áp mức thuế bổ sung 10% đối với các sản phẩm trị giá 200 tỷ USD của Trung Quốc - bao gồm tủ lạnh, máy điều hòa không khí và đồ nội thất - và tăng lên 25% vào năm 2019.
Hector Tijerina, giám đốc điều hành tại Invest Monterrey, công ty thúc đẩy đầu tư vào Nuevo Leon, cho biết: “Chúng tôi không thường xuyên hỗ trợ các công ty Trung Quốc. “Nhưng sau khi chính phủ Mỹ áp đặt thuế quan đối với Trung Quốc vào năm 2018, rất nhiều công ty Trung Quốc đã bắt đầu đến gõ cửa Mexico.”
Nhà sản xuất thiết bị Hisense - Trung Quốc đang đầu tư 260 triệu USD xây dựng một nhà máy ở Mexico để xuất khẩu sang Mỹ, với kế hoạch sẽ sản xuất hàng loạt tủ lạnh vào cuối năm nay.
Nhà sản xuất đồ nội thất Man Wah Holdings - Hồng Kông đang xây dựng một nhà máy trị giá 300 triệu USD, đồng thời vào tháng 3 Kuka Furniture có trụ sở tại Chiết Giang báo cáo đang mở rộng công suất tại Mexico.
“Chúng tôi muốn tránh các rào cản thương mại quốc tế”, Zoy Home Furnishing, một nhà sản xuất ghế sofa đã thành lập nhà máy mới ở Nuevo Leon cho biết vào tháng 4 năm nay.
Ningbo Daye Garden Industry, xem Mỹ là thị trường hàng đầu cho máy cắt cỏ, cho biết trong tháng này họ sẽ xây dựng một nhà máy ở Nuevo Leon “để đối phó với những rủi ro thương mại trong tương lai.”
Mexico là cơ sở sản xuất hấp dẫn đối với các công ty Trung Quốc do Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada. Thỏa thuận thương mại, có hiệu lực vào năm 2020, cho phép các doanh nghiệp ở Mexico xuất khẩu hàng hóa miễn thuế sang Mỹ nếu họ đáp ứng các yêu cầu như sử dụng tỷ lệ nhất định các bộ phận được sản xuất tại Bắc Mỹ.
“Về mặt kỹ thuật, Hisense Monterrey là một pháp nhân thuộc Mexico, và nó có tất cả các lợi ích theo hiệp định thương mại tự do,” Samuel Pena, phó chủ tịch Văn phòng Hisense tại Mexico cho biết.
Chi phí lao động là một yếu tố khác. Mức lương tối thiểu của liên bang Mỹ là $ 7,25 một giờ, và nhiều tiểu bang có mức sàn cao hơn. Ngược lại, mức lương tối thiểu chung ở Mexico là khoảng 170 peso (8,55 đô la) mỗi ngày, hoặc khu vực gần biên giới khoảng 260 peso.
Ngày càng có nhiều công ty Trung Quốc mở rộng ra nước ngoài khi mức lương trong nước tăng. Xu hướng “nearshoring”, hoặc sản xuất hàng hóa gần với thị trường mục tiêu của họ, đã trở nên phổ biến cũng như trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn do COVID-19. Theo Invest Monterrey, hơn 70 công ty Trung Quốc đang xem xét các khoản đầu tư đầu tiên vào đô thị Monterrey, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác ngoại trừ Mỹ.
Mexico trước đây ưu tiên quan hệ với Mỹ, đối tác thương mại lớn nhất của nước này. Tuy nhiên, Tổng thống đương nhiệm Andres Manuel Lopez Obrador nhấn mạnh chủ quyền của Mexico và đã không hợp tác với Washington về các lệnh trừng phạt đối với Nga hoặc căng thẳng với Trung Quốc, khiến Mexico trở thành môi trường thân thiện hơn đối với các doanh nghiệp Trung Quốc.
Lopez Obrador thực hiện cách tiếp cận theo chủ nghĩa bảo hộ hơn đối với tài nguyên thiên nhiên, chẳng hạn như với một đạo luật được ban hành vào tháng 4 về việc quốc hữu hóa hoạt động khai thác lithium. Nhưng điều này cũng gây ra rủi ro tương đối nhỏ cho các nhà sản xuất, vốn phần lớn là các doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư vào Mexico.
Tổng thống Mỹ Joe Biden đang xem xét giảm thuế từ thời Trump đối với Trung Quốc để đối phó với lạm phát. Chính quyền của ông đã miễn trừ trách nhiệm đối với một số sản phẩm nhất định vào cuối năm nay để giảm bớt áp lực cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên, Washington và Bắc Kinh cũng đang gia tăng căng thẳng về chuyến đi gần đây của Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi tới Đài Loan.
Nguồn: Nikkei Asia
Từ khóa: Trung Quốc- Mexico, Mỹ- Mexico, tránh thuế quan
