Malaysia đã và đang là nước nhận được đầu tư của Trung Quốc trong một thời gian, và vị trí địa chiến lược đã khiến nước này trở thành trung tâm của nhiều nhà đầu tư Trung Quốc. Điều này, cùng với các kế hoạch kết nối đường sắt rộng rãi ở Đông Nam Á và sự phát triển của nhiều khu thương mại tự do cho thấy Malaysia ngày càng năng động hơn trong khu vực.
Cùng với việc thực hiện Hiệp định Thương mại Tự do Trung Quốc - ASEAN và hiệp định RCEP gần đây, các khoản đầu tư của Trung Quốc đang đổ vào các ngành công nghiệp nhẹ và chương trình số hóa toàn quốc của Malaysia. Thêm vào đó, Malaysia là thành viên của cả khu vực ASEAN và RCEP, điều này cho thấy thương mại tự do giữa Trung Quốc và Malaysia đã và đang kết hợp phát triển như thế nào và đưa Malaysia trở thành một quốc gia sản xuất thay thế cho Trung Quốc.
Bối cảnh lịch sử
Kể từ năm 2016, Trung Quốc vẫn là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất của Malaysia trong lĩnh vực sản xuất, và là đối tác thương mại lớn nhất của Malaysia từ năm 2009. Trung Quốc chiếm 18,6% tổng thương mại của Malaysia vào năm 2020, trong khi xuất khẩu của Malaysia sang Trung Quốc đạt mức cao mới vào năm 2020, tăng 11,1% lên 37,77 tỷ USD. Thương mại song phương đạt 176,8 tỷ USD vào năm 2021.
Các công ty Trung Quốc nổi tiếng như Huawei Technologies Co Ltd, Longi Solar Technology Co Ltd, JinkoSolar Holding Co Ltd, Alliance Steel, Alibaba Group Holding Ltd, Zhejiang Geely Holding Group Co Ltd và Đại học Hạ Môn đã chọn Malaysia là điểm đến đầu tư ưa thích của họ, một phần do Hiệp định thương mại tự do Trung Quốc - ASEAN có hiệu lực cách đây một thập kỷ và đã giảm hoặc loại bỏ đáng kể thuế quan đối với hầu hết các hàng hóa và dịch vụ được giao dịch.
Cơ sở hạ tầng
Liên kết Đường sắt Bờ Đông (ECRL) - là dự án kinh tế và thương mại lớn nhất giữa Trung Quốc - Malaysia (CCCC) và nối bờ biển phía Đông với phía Tây Malaysia. Các công trình xây dựng ECRL bị đình chỉ vào năm 2018, sau đó do ảnh hưởng của dịch Covid-19 năm 2020. Cuối cùng cả hai bên đã ký một thỏa thuận sửa đổi vào năm 2021, trong đó tăng chiều dài tuyến đường từ 640 km lên 665 km; gánh nặng chi phí tăng lên 12,1 tỷ đô la Mỹ. Dự án ECRL hiện dự kiến sẽ được hoàn thành vào năm 2028.
Cầu Batang Saribas - Vào tháng 01 năm 2021, Tập đoàn Xây dựng Nhà nước Trung Quốc (CSCEC) đã trúng thầu thành công dự án trị giá 193 triệu đô la Mỹ, một trong 11 cây cầu chính đang được xây dựng và dự kiến sẽ sẵn sàng đi vào hoạt động vào năm 2025 với danh nghĩa là cây cầu đầu tiên trong số ba hợp phần của dự án Đường ven biển Sarawak. Dự án Cầu Saribas cũng là một trong những cây cầu có nhịp chính dài nhất Đông Nam Á.
Dự án The MCKIP SEZ - vào tháng 11 năm 2021, Tập đoàn Cảng Beibu thông báo rằng Khu công nghiệp Kuantan Malaysia - Trung Quốc (MCKIP) đã nhận được khoản đầu tư 2,74 tỷ đô la Mỹ, chủ yếu bao gồm than cốc, điện, nhôm và mangan. Đây là khoản đầu tư lớn nhất mà Khu công nghiệp MCKIP từng nhận được so với khoản đầu tư 4,8 tỷ đô la Mỹ ban đầu vào tháng 10 năm 2020.
Trung tâm logistics khu vực
Vào tháng 11 năm 2021, Tập đoàn Alibaba đã chọn Malaysia làm trung tâm vận chuyển hàng không ưu tiên ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương với việc vận hành Trung tâm eWTP (Nền tảng Thương mại Thế giới điện tử) Cainiao. Việc ra mắt Trung tâm eWTP là kết quả của quan hệ đối tác giữa chính phủ Malaysia và Tập đoàn Alibaba, với việc thành lập công ty liên doanh giữa Malaysia Airports Holdings Bhd và Tập đoàn Alibaba. Trung tâm eWTP sẽ đưa Malaysia trở thành một trung tâm phân phối thương mại điện tử trong khu vực và dự kiến sẽ tạo ra GDP tích lũy trị giá 1 tỷ USD trong 10 năm tới và hỗ trợ hơn 35.000 việc làm. Trung tâm này đã hoạt động từ tháng 11 năm 2020. Chủ tịch Malaysia Airports cho biết mục đích của họ là giành được vị trí dẫn đầu trong lĩnh vực logsitics về thương mại điện tử và thiết lập Sân bay Quốc tế Kuala Lumpur (KLIA) như một trung tâm phân phối khu vực được ưa thích ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương.
Các khoản đầu tư khác
• Ant Financial đã thành lập liên doanh với CIMB, ngân hàng lớn thứ 2 của Malaysia, để cung cấp ví điện tử và các dịch vụ thanh toán trực tuyến khác có tên Touch n’Go (TNG). Năm 2021, AIA (Hồng Kông) đã mua cổ phần định giá TNG vào khoảng 700 triệu USD.
• Tencent - trong quý 1 năm 2019, Tencent đã ra mắt ứng dụng WeChat Pay đầu tiên bằng ngoại tệ (Malaysia) dưới dạng dịch vụ ví điện tử. Đến tháng 4 năm 2021, WeChat Pay đứng thứ 5 trong số 53 nhà cung cấp ví điện tử của Malaysia.
• Vào tháng 1 năm 2021, Alibaba Cloud thông báo rằng họ sẽ thành lập Trung tâm Đổi mới Đám mây Alibaba tại Malaysia, nơi có kế hoạch đào tạo 30.000 chuyên gia địa phương vào năm 2022.
• Ngoài việc tài trợ cho trung tâm đổi mới, Alibaba Cloud cũng sẽ đầu tư 1 tỷ đô la Mỹ và nguồn lực trong năm tới như một phần của ProjectForward, nhằm nuôi dưỡng một triệu tài năng kỹ thuật số, trao quyền cho 100.000 nhà phát triển và đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng 100.000 các công ty khởi nghiệp công nghệ trên khắp Đông Nam Á và Hồng Kông.
• Về điện thoại thông minh, trong quý 2 năm 2021, Xiaomi đứng số 1 tại Malaysia.
Năng lượng tái tạo
Vào tháng 12 năm 2021, Malaysia và Tập đoàn Đầu tư Xây dựng Sơn Tây đã ký Biên bản ghi nhớ hợp tác sản xuất dầu diesel sinh học và nhiên liệu phản lực sinh học thế hệ thứ hai. Shanxi Construction có kế hoạch đầu tư vào một nhà máy dầu thực vật hydro hóa (HVO), có tiềm năng sản xuất Nhiên liệu Hàng không Bền vững (biojet). Mỗi nhà máy của HVO dự kiến sẽ mang lại vốn đầu tư nước ngoài trị giá 712,25 triệu USD và tạo ra gần 800 việc làm.
Dự báo
Nền kinh tế Malaysia đang trên đà phục hồi sau đợt tiêm chủng Covid-19 thành công và việc rút bỏ hoàn toàn các biện pháp hạn chế di chuyển. Nền kinh tế Malaysia được dự báo sẽ tăng 5,5% vào năm 2022, chủ yếu được thúc đẩy bởi sự phục hồi mạnh mẽ của tiêu dùng. Theo Ngân hàng Thế giới, Malaysia là một quốc gia có thu nhập trung bình và dự kiến sẽ vươn lên vị trí thu nhập cao vào năm 2030.
Nguồn: Asean Briefing
Từ khóa: Malaysia; đầu tư; Trung Quốc; phục hồi; Covid-19; năng lượng; ASEAN; RCEP
