Mục đích của Trung Quốc đằng sau việc mở rộng BRICS là nhằm thúc đẩy chương trình nghị sự và chiến lược của khối thông qua cơ chế và nền tảng BRICS. Đồng thời, giảm bớt sự kiểm soát của Mỹ về mặt ngoại giao.
Trong cuộc họp của các nhà lãnh đạo BRICS lần thứ 14 được tổ chức tại Bắc Kinh, vấn đề mở rộng khối BRICS một lần nữa được đưa ra bàn luận. Vấn đề được đưa ra lần đầu vào năm 2017 tại Hội nghị thượng đỉnh ở Hạ Môn và đến nay, đây là lần thứ hai, Trung Quốc thể hiện mong muốn mở rộng nhóm cho các nền kinh tế mới nổi tham gia. Các báo cáo cho thấy Argentina và Iran cũng bày tỏ quan điểm chính thức sẽ trở thành một phần của BRICS. Đề xuất mở rộng của Trung Quốc đã gây lo ngại cho Ấn Độ.
Mối quan tâm của Trung Quốc trong việc mở rộng BRICS:
Trung Quốc cho rằng BRICS đã không còn vững chắc, khối có biểu hiện yếu kém và hành động thiếu chặt chẽ. Do đó, việc bổ sung thành viên mới sẽ giúp tạo nguồn năng lượng mới cho sự phát triển của khối. Theo đánh giá của Trung Quốc, tình hình hoạt động kinh tế của BRICS bao gồm cả chính Trung Quốc trong 7- 8 năm qua đã có sự sụt giảm đáng kể.
Giai đoạn phát triển nhanh chóng của BRICS phải kể đến sự đóng góp của các thành viên như Nam Phi, Nga và Brazil. Trong đó, tăng trưởng GDP của Nam Phi là khoảng 1.2% trong năm 2017, nền kinh tế của Brazil tăng trưởng 1% trong cùng năm. Nga cũng đạt mức tăng trưởng 1.8% trong năm 2017.
Các nhà phân tích Trung Quốc cho rằng khó khăn kinh tế ở các nước trên đã gây ra những thay đổi chính trị nội bộ, dẫn đến làm suy yếu vị thế, bản sắc chung và sự nhiệt huyết chung của BRICS trong việc thúc đẩy cơ chế hợp tác. Ví dụ, các thành viên như Nam Phi và Brazil, với hiệu quả kinh tế kém và tình trạng bất ổn chính trị trong nước sẽ không sẵn sàng ưu tiên chương trình nghị sự của BRICS, vì phải linh hoạt trong chính sách đối ngoại và lợi ích quốc gia của các nước này.
Đại dịch và chiến sự Nga- Ukraine chỉ làm tình hình thêm xấu đi. Các nền kinh tế phát triển như Mỹ và phương Tây đang cho thấy các dấu hiệu phục hồi. Bản thân Hoa Kỳ cũng đang cố giành lại vị trí dẫn đầu trong nền kinh tế toàn cầu về chuyển đổi công nghiệp và cách mạng công nghệ.
Trung Quốc cho rằng tư cách thành viên của BRICS gây hạn chế đối với các thành viên cũ và việc này sẽ làm giảm tầm ảnh hưởng và sức mạnh lời nói toàn cầu của khối. Ngoài thêm đó là tính cạnh tranh truyền thống và ngày càng cao từ các nước phát triển. Do đó, Trung Quốc càng quan tâm đến vấn đề mở rộng số thành viên của BRICS.
Một lý do quan trọng khác là sự cạnh tranh giữa Trung Quốc- Mỹ ngày càng căng thẳng. Giới quan sát chỉ ra tầm ảnh hưởng ngày càng yếu của BRICS đã tác động đến chính sách đối ngoại của Trung Quốc, cụ thể qua phản ứng của Trung Quốc trước đề xuất G2 của cựu tổng thống Obama. Tuy nhiên, đề xuất G2 đã chuyển thành một cuộc đối đầu độ cao độ dưới thời cựu tổng thống Trump; do đó, BRICS trở thành ưu tiên hàng đầu của Trung Quốc. Năm 2017, lần đầu tiên Trung Quốc đề xuất ý tưởng mở rộng BRICS.
Ở châu Á, có thể thấy Hoa Kỳ đang thúc đẩy nhiều nước như Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc, tham gia vào Bộ tứ (Quad), Khuôn khổ Kinh tế Ấn Độ- Thái Bình Dương và AUKUS. Mô hình công nghiệp tồn tại ‘Hoa Kỳ- phương Tây- Trung Quốc’ dường như được thay thế bằng những mô hình mới hơn như ‘Hoa Kỳ- phương Tây- Ấn Độ’.
Các mối quan tâm quan trọng khác của Trung Quốc bao gồm các vấn đề về địa chính trị, xung đột thương mại toàn cầu, tác động của đại dịch và sự phát triển của ngành công nghiệp. Ngược lại, Trung Quốc muốn mở rộng BRICS, tập trung thúc đẩy lợi ích cho chuỗi cung ứng.
Nếu các nước mới nổi tham gia vào chuỗi cung ứng do Trung Quốc dẫn đầu, BRICS sẽ giúp trung hiệu hóa các đối thủ tiềm năng như Ấn Độ.
Kết luận:
Mục tiêu của Trung Quốc đằng sau việc mở rộng BRICS chủ yếu liên quan đến yếu tố ngoại giao, giảm bớt sự kiểm soát của Hoa Kỳ. Đồng thời, thúc đẩy chương trình nghị sự và chiến lược của Trung Quốc bằng cách sử dụng cơ chế và nền tảng của BRICS; đồng thời ngăn chặn các thành viên hiện hữu đứng về phía Hoa Kỳ hoặc phương Tây.
Nguồn: Asiana Times
Từ khóa: BRICS, Trung Quốc, Hoa Kỳ, phương Tây
