Nằm trong kế hoạch mở rộng và đa dạng hóa các đối tác thương mại toàn cầu, khối GCC đã khởi động các cuộc đàm phán về hiệp định thương mại tự dovới Vương quốc Anh. Hiệp định được kỳ vọng sẽ thúc đẩy nền kinh tế của khối, giúp thu hút đầu tư và mang lại cơ hội lớn hơn cho các doanh nghiệp địa phương.
Vào ngày 22 tháng 6, hai bên đã chính thức tiến hành các cuộc đàm phán về thỏa thuận thương mại toàn diện, khi Anne-Marie Trevelyan, Bộ trưởng Thương mại Vương quốc Anh có cuộc gặp với Nayef Falah Al Hajraf, Tổng thư ký GCC, tại Riyadh.
Sau đó, Trevelyan đến Dubai để gặp gỡ đại diện của 6 quốc gia khối GCC: bao gồm Bahrain, Kuwait, Qatar, Oman, Saudi Arabia và UAE.
Các cuộc đàm phán, kéo dài sau nhiều tháng thảo luận thăm dò, tập trung vào việc xây dựng hiệp định thương mại tự do với mục tiêu giảm hoặc loại bỏ thuế quan đối với một loạt hàng hóa và dịch vụ.
Hiện tại, hoạt động thương mại hàng năm giữa GCC và Vương quốc Anh đạt khoảng 40 tỷ đô la Mỹ.
Mặc dù không có ấn định thời gian chính thức cho việc hoàn thành thỏa thuận, nhưngcác nhà hoạch định chính sách của Vương quốc Anh và GCC hy vọng sẽ khởi động vòng đàm phán đầu tiên vào quý 3 năm nay. Các phương tiện truyền thông trong nước và quốc tế đưa tin cả hai bên đều hy vọng đạt được một thỏa thuận trước khi kết thúc năm 2023.
Thúc đẩy phát triển Năng lượng tái tạo
Năng lượng tái taọ là một trong các lĩnh vực sẽ có nhiều tác động trong thoả thuận.
Mặc dù tài nguyên dầu và khí đốt của GCC khó có khả năng được đưa vào thỏa thuận, nhưng bất kỳ thỏa thuận tương lai nào cũng được kỳ vọng sẽ giúp các nước vùng Vịnh đa dạng hóa các lĩnh vực năng lượng của từng quốc gia và giảm bớt sự phụ thuộc vào hydrocacbon.
Các cuộc đàm phán được thiết lập để xem xét việc loại bỏ thuế quan đối với cơ sở hạ tầng trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, như giảm thuế đối với các bộ phận tuabin gió do Vương quốc Anh sản xuất. Khi đó các nước GCC cũng sẽ được hưởng lợi từ việc tiếp cận nhiều hơn với công nghệ năng lượng sạch của Vương quốc Anh, chẳng hạn như các sáng kiến cải thiện hiệu quả năng lượng trong gia đình, cao ốc và nhà xưởng.
Để đạt được mục tiêu này, vào thứ Tư, ngày 27 tháng 7, các nhà chức trách Oman sẽ tổ chức một hội nghị tại London nhấn mạnh các cơ hội đầu tư về năng lượng tái tạo và khử cacbon.
Sự kiện “Năng lượng mới ở Oman” được Bộ Thương mại, Công nghiệp và Xúc tiến Đầu tư cùng hợp tác với Cơ quan Đầu tư Oman và các cơ quan khác tổ chức, với sự tham gia của một loạt diễn giả từ cả Oman và Vương quốc Anh, nhằm tạo một diễn đàn gặp gỡ song phương với các công ty Vương quốc Anh hoạt động trong lĩnh vực này.
Tương tự như nhiều quốc gia vùng Vịnh, Oman đặt ra các mục tiêu về năng lượng tái tạo đầy tham vọng, trong đó sẽ cung cấp 30% điện năng từ các nguồn tái tạo vào năm 2030.
Sự kiện này dựa trên những phát triển gần đây giữa GCC và Vương quốc Anh trong lĩnh vực năng lượng. Vào tháng Giêng, Oman và tập đoàn năng lượng BPcủa Anh đã ký 2 thỏa thuận hỗ trợ xây dựng các dự án năng lượng tái tạo và hydro xanh ở Oman.
Trong khi đó, trong cuộc hội đàm song phương vào tháng 3, Thủ tướng Anh khi đó là Boris Johnson đã yêu cầu Ả Rập Xê-út tăng sản lượng dầu để hỗ trợ nguồn cung năng lượng toàn cầu, đề cao vai trò quan trọng của các nước vùng Vịnh trong việc đảm bảo an ninh năng lượng toàn cầu.
Tăng cường an ninh lương thực
Ở những quốc gia khác, các cuộc đàm phán thương mại tự do cũng được kỳ vọng sẽ mang lại lợi ích về nhập khẩu nông sản và an ninh lương thực.
Thông qua các dữ liệu liên quan đến các cuộc thảo luận đã cho thấy khả năng GCC sẽ giảm hoặc dỡ bỏ thuế nhập khẩu thực phẩm và đồ uống từ Anh, hiện dao động từ 5% đến 25% đối với các sản phẩm khác nhau.
Ngoài việc tạo động lực sản xuất cho nông dân ở Anh, thỏa thuận như vậy sẽ giúp củng cố an ninh lương thực trong khốiGCC.
Sau sự gián đoạn của chuỗi cung ứng toàn cầu do đại dịch Covid-19 và gần đây là cuộc xâm lược của Nga vào Ukraine, an ninh lương thực đã trở thành một vấn đề quan trọng hơn đối với các chính phủ trong GCC - nơi mà một số quốc gia trong khối phần lớn phụ thuộc vào nhập khẩu nhất lương thực.
Theo báo cáo của OBG, vào thời kỳ đầu của đại dịch các nước trong khối đã nhập khẩu khoảng 85% thực phẩm. Hầu hết tất cả gạo trong khu vực đều được nhập khẩu, đồng thời cũng nhập khẩu khoảng 93% ngũ cốc, khoảng 62% thịt và 56% rau.
Do vậy, các nước trong khu vực gần đây đãtăng cường đầu tư vào công nghệ nông nghiệp và cải thiện các nỗ lực để tăng cường khả năng tự cung tự cấp nông nghiệp; hơn nữa bất kỳ thỏa thuận nào về nới lỏng nhập khẩu các sản phẩm thực phẩm và đồ uống đều có thể mang lại nhiềulợi ích hơn nữa cho an ninh lương thực của khối.
Dấu ấn thương mại GCC
Ngoài trừ các khu vực kinh tế đặc thù, việc khởi động các cuộc đàm phán thương mại tự do có ý nghĩa quan trọng đối với GCC, bởi vì đây là giải pháp để đa dạng hóa các đối tác thương mại và cải thiện vị thế của GCC trong thương mại toàn cầu.
Ngoài các thỏa thuận thương mại tự do hiện có với New Zealand, Singapore và các nước trong Khu vực mậu dịch tự do châu Âu như Iceland, Liechtenstein, Na Uy và Thụy Sĩ, khối GCC đang đàm phán thương mại với EU, Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Australia, Pakistan, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ và các nước thành viên Mercosur của Nam Mỹ.
Các hiệp định này được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút đầu tư nước ngoài vào khu vực, đặc biệt khi các nước GCC bắt đầu thực hiện các chiến lược chuyển đổi kinh tế rộng rãi để đa dạng hóa nền kinh tế.
Ví dụ, trong kế hoạch kinh tế dài hạn, Ả Rập Xê Út đã khởi động một loạt các dự án lớn để kích thích hoạt động kinh tế trong các khu vực phi dầu mỏ. Điển hình là thành phố NEOM đầu tư trị giá 500 tỷ đô la, phát triển như một thành phố công nghệ cao cho người dân và doanh nghiệp và là một điểm đến du lịch; thành phố Qiddiya đầu tư 8 tỷ đô la nhằm phát triển trở thành trung tâm giải trí gần phí ngoài của Riyadh; và Dự án Biển Đỏ, một dự án phát triển du lịch sang trọng rộng 34.000 km2.
Tăng cường quan hệ song phương
Việc khởi động các cuộc đàm phán thương mại trong nhiều lĩnh vực là đỉnh điểm của sự gia tăng hợp tác gần đây giữa Vương quốc Anh với các nước trong khối GCC.
Vào tháng Giêng, Oman và Vương quốc Anh đã ký thỏa thuận nhằm gắn kết và tăng cường hơn mối quan hệ kinh tế lâu đời của hai bên. Theo dữ liệu từ Trung tâm Thống kê và Thông tin Quốc gia Oman, các công ty của Vương quốc Anh có lịch sử đầu tư lâu đời vào Oman và chiếm khoảng 50% vốn đầu tư nước ngoài trong những năm gần đây.
“Hiệp định thương mại tự do Anh-GCC sẽ làm sâu sắc thêm mối quan hệ kinh doanh lâu đời mà chúng ta đã có với Vương quốc Anh, mở ra cơ hội quan trọng cho cộng đồng doanh nghiệp. Nó sẽ giúp nâng cao vị thế cạnh tranh của chúng tôi tại thị trường Anh, cũng như thúc đẩy tăng trưởng về hàng hóa, dịch vụ và đầu tư”, Qais Al Yousef, Bộ trưởng Bộ Thương mại, Công nghiệp và Đầu tư của Oman, nói với OBG.
“Việc ký kết hiệp định cũng mang đến cơ hội trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, sản xuất, hậu cần, du lịch, khai thác mỏ, thủy sản và giáo dục - những lĩnh vực quan trọng đối với sự thành công trong chiến lược tầm nhìn của Oman đến năm 2040 và các lĩnh vực mà Vương quốc Anh đang dẫn đầu toàn cầu. Thật vậy, Hiệp đinh hướng đến tiềm năng tạo ra hoạt động bền vững, theo đuỗi giá trị xanh từ vùng Dover đến Dhofar. Đây là một thỏa thuận mà khi được ban hành sẽ mang lại lợi ích cho người lao động, doanh nghiệp và cộng đồng của Oman. Một cột mốc quan trọng trong quan hệ song phương”.
Trong một diễn biến khác, vào tháng 3, Ả Rập Xê-út và Anh đã ký bản ghi nhớ để thành lập một hội đồng đối tác chiến lược nhằm tăng cường đầu tư và hợp tác song phương.
Với trị giá 13,2 tỷ USD thương mại song phương vào 2021, tăng 3,9% so với năm 2020, Ả Rập Xê Út là đối tác thương mại lớn nhất của Vương quốc Anh trong GCC, chiếm 1/3 hoạt động kinh doanh so với khối.
Tiếp theo là vào cuối tháng 5, Qatar thông báo sẽ đầu tư 12 tỷ đô la vào nền kinh tế của Vương quốc Anh trong 5 năm tới, được xem như một phần trong quan hệ đối tác đầu tư chiến lược mới.
Thỏa thuận vốn được xây dựng dựa trên quỹ đầu tư Qatar hiện có, ước tính khoản 40 tỷ bảng Anh (47,9 tỷ USD), sẽ tập trung vào các lĩnh vực như công nghệ tài chính, phương tiện không phát thải, khoa học đời sống và an ninh mạng.
Theo sau thỏa thuận này là một thỏa thuận tương tự được ký kết giữa Vương quốc Anh và UAE. Được ký kết vào tháng 3 năm 2021, Đối tác đầu tư UAE-Vương quốc Anh xem xét việc Công ty Đầu tư Mubadala- công ty đầu tư tư nhân của Abu Dhabi, đầu tư 800 triệu bảng Anh (959 triệu USD) vào lĩnh vực khoa học đời sống của Vương quốc Anh trong 5 năm tới.
Mối quan hệ hợp tác đã được mở rộng đáng kể vào tháng 9 năm ngoái, với việc Mubadala cam kết đầu tư thêm 10 tỷ bảng Anh (12 tỷ USD) vào lĩnh vực công nghệ, cơ sở hạ tầng và chuyển đổi năng lượng.
Nguồn: Oil Price
Từ khóa: Thỏa thuận thương mại UK-GCC, năng lượng tái tạo
