Vào tháng 4 năm 2022, Ấn Độ và Úc đã thông qua Hiệp định Hợp tác Kinh tế và Thương mại (ECTA), một “hiệp định thu hoạch sớm”, dự định là khởi đầu hướng tới Hiệp định Hợp tác Kinh tế Toàn diện (CECA). Hiệp định về một thỏa thuận thương mại giữa hai nước đã có từ lâu, nhưng việc đàm phán bị đình trệ từ năm 2015. Trong thời gian đó, Ấn Độ và Úc đã tích cực tham gia đàm phán về thỏa thuận hội nhập kinh tế đầy tham vọng hơn của khu vực Đông Á, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), cho đến khi Ấn Độ rút lui vào phút cuối cùng năm 2019.
Sau khi từ chối tham gia RCEP, Chính phủ Ấn Độ đã phát đi tín hiệu rằng các cam kết kinh tế toàn cầu không giữa vai trò quan trọng đối với họ. Nhưng vào tháng 8 năm 2021, quan điểm của chính phủ đã đi ngược lại, khi Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp, Piyush Goyal tuyên bố, “chúng ta đang ở xung lực rất tích cực về các FTA”. Trong số các FTA mà chính phủ quyết định đầu tư để tận dụng tối đa “xung lực tích cực” sẽ có Hiệp định CECA giữa Ấn Độ-Úc vốn bị đình trệ từ lâu.
Việc thúc đẩy thỏa thuận giữa Ấn Độ - Úc có vai trò rất quan trọng đối với khắc phục tình trạng trì trệ trong quan hệ thương mại, đặc biệt là trong thập kỷ qua. Việc đa dạng hóa thương mại giữa 2 quốc gia ngày càng được quan tâm vì thương mại Ấn Độ - Úc ngày càng trở nên tập trung vào nhiên liệu hóa thạch. Tỷ trọng than nhập khẩu của Ấn Độ từ Úc tăng từ 46% năm 2012 lên 74% năm 2021, trong khi tỷ trọng các sản phẩm dầu mỏ trong xuất khẩu của Ấn Độ sang Úc tăng từ 10% lên 48%.
Có một số bằng chứng cho thấy ECTA có thể tạo động lực cho việc mở rộng và làm sâu sắc hơn thương mại Ấn Độ - Úc. Các cam kết mở cửa thị trường của hai nước là sự khởi đầu của việc đàm phán đề xuất hiệp định thương mại chính thức - Hiệp định CECA.
Úc đã đồng ý xóa bỏ thuế quan đối với 98% số dòng thuế khi Hiệp định có hiệu lực, xóa bỏ thuế quan đối với các dòng còn lại trong vòng 5 năm. Ngược lại, Ấn Độ sẽ xóa bỏ thuế quan đối với 69% số dòng thuế của mình, trong khi gần 30% số dòng thuế của nước này nằm trong danh sách loại trừ. Thông qua các cam kết này, Ấn Độ sẽ giảm thuế suất trung bình đối với hàng nhập khẩu của Úc từ 14% xuống còn khoảng 6% khi ECTA được thực thi đầy đủ.
Mặc dù các đề nghị thuế quan của Ấn Độ có vẻ thận trọng, nhưng Ấn Độ đã đồng ý cung cấp khả năng tiếp cận thị trường thông qua việc chấp thuận loại bỏ ngay lập tức thuế quan đối với 85% hàng hóa nhập khẩu từ Úc. Điều này có ý nghĩa thương mại đối với Úc vì xuất khẩu của nước này sang Ấn Độ vào năm 2021 đạt hơn 15 tỷ USD.
Giá trị này sẽ tăng lên khi Ấn Độ cam kết xóa bỏ thuế quan đối với một số sản phẩm xuất khẩu sang Úc, bao gồm thịt cừu, len, tôm hùm đá tươi, quặng kim loại, một số khoáng chất quan trọng và một số kim loại màu. Nhập khẩu lúa mạch, yến mạch, da sống và da và khí đốt tự nhiên hóa lỏng sẽ vẫn được miễn thuế như trước đây. Ấn Độ sẽ ngay lập tức cung cấp hạn ngạch miễn thuế để tạo điều kiện nhập khẩu bông và đồng ý cắt giảm thuế đối với sản phẩm như đậu lăng, hạnh nhân, cam, quít và lê.
Bất chấp những lời đề nghị này, mức độ cam kết mở cửa thị trường hiện tại của Ấn Độ chưa đáp ứng được kỳ vọng trong một số lĩnh vực xuất khẩu chính của Úc, vốn thường được Dairy Australia và Grain Trade Australia đề xuất.
Ấn Độ kỳ vọng thương mại song phương với Úc sẽ tăng gấp đôi trong vòng 5 năm. Điều này có thể xảy ra nếu Ấn Độ có thể mở rộng xuất khẩu dược phẩm và hàng dệt may- đây là những lĩnh vực mà nước này có lợi thế cạnh tranh và trong các sản phẩm điện tử, như điện thoại di động, gần đây đã có sự tăng trưởng xuất khẩu mạnh mẽ.
Trong lĩnh vực dược phẩm, hoạt động thương mại có khả năng được hưởng lợi từ quyết định thực hiện theo ECTA đối với các cơ quan quản lý dược phẩm ở cả hai quốc gia. Cơ quan Quản lý Sản phẩm Trị liệu của Úc và Tổ chức Kiểm soát Tiêu chuẩn Thuốc Trung ương của Ấn Độ, sẽ phối hợp chặt chẽ để “tạo điều kiện thuận lợi cho việc buôn bán thuốc kê đơn và các thiết bị y tế”.
Trong lĩnh vực dịch vụ, Úc đã phản hồi tích cực đối với một trong những lĩnh vực quan tâm chính của Ấn Độ, di chuyển thể nhân theo Phương thức 4, bằng cách cho phép một số nhóm chuyên gia tiếp cận thị trường của mình trong 26 lĩnh vực. Nhưng vì hầu hết các lĩnh vực này chỉ thuộc về “dịch vụ kinh doanh”, căn cứ theo Phân loại ngành dịch vụ của Tổ chức Thương mại Thế giới, Ấn Độ sẽ hơi thất vọng vì các đề nghị của Úc không bao gồm các lĩnh vực như y tế và giáo dục vốn là thế mạnh của nước này.
Mặc dù các cam kết mở cửa thị trường còn hạn chế, Hiệp đinh ECTA hứa hẹn sẽ đưa quan hệ kinh tế Ấn Độ - Úc lên một tầm cao hơn. Nó thể hiện sự thay đổi theo hướng thoát khỏi sự hoài nghi của Chính phủ Ấn Độ về các FTA và có cái nhìn tích cực hơn đối với các hiệp định này.
Chính phủ kỳ vọng rằng các doanh nghiệp Ấn Độ sẽ tận dụng tối đa các cơ hội tiếp cận thị trường mà các FTA mang lại, bao gồm cả các cơ hội đang trong quá trình triển khai, để mang lại hiệu quả cao trong xuất khẩu của Ấn Độ kể từ đầu năm 2021.
Trước đây, kim ngạch xuất khẩu của Ấn Độ sang các đối tác FTA lớn của mình không tăng cao, dẫn đến tâm lý thất vọng về các FTA. Họ thất vọng vì một khi các FTA được ký kết, chính phủ và các doanh nghiệp không phát triển các chiến lược một cách nhất quán để tận dụng các cơ hội mà FTA mang lại. Hy vọng rằng điều này sẽ thay đổi ngay bây giờ khi cả chính phủ và doanh nghiệp đều đánh giá cao về thị trường xuất khẩu.
Nguồn: East Asia Forum
Từ khóa: FTA, Hiệp định thương mại Ấn Độ - Úc, CECA
