Hiệp định Thương mại Tự do Campuchia-Hàn Quốc góp phần thúc đẩy các mặt hàng may mặc, dệt may và giày dép của Campuchia xuất khẩu sang Hàn Quốc. Hiệp định này cũng mang lại cơ hội đầu tư giá trị gia tăng vào các ngành công nghiệp chế biến hạ nguồn thông qua mô hình ‘cộng một’, trong đó mạng lưới chuỗi cung ứng của các công ty Hàn Quốc đang được phát triển không chỉ ở Trung Quốc mà còn tại Việt Nam hoặc Thái Lan có thể được mở rộng.
Hiệp định Thương mại Tự do Campuchia - Hàn Quốc (CKFTA) đã được ký kết tại Campuchia vào tháng 1 năm 2022 và dự kiến sẽ được phê chuẩn vào tháng 6 năm 2022.
CKFTA sẽ thúc đẩy thương mại giữa hai nước, đồng nghĩa với việc Hàn Quốc đồng ý xóa bỏ thuế quan đối với 95,6% sản phẩm nhập khẩu từ Campuchia trong khi Campuchia sẽ xóa bỏ thuế đối với 93,8% hàng hóa nhập khẩu từ Hàn Quốc.
Thương mại song phương giữa Campuchia-Hàn Quốc đạt giá trị 885 triệu USD vào năm 2020 và tăng 9% lên 965 triệu USD vào năm 2021 ( trước đại dịch, thương mại song phương đã đạt hơn 1 tỷ USD). Bên cạnh đó, Campuchia đã nhập khẩu hơn 600 triệu USD từ Hàn Quốc vào năm 2021 trong khi xuất khẩu đạt 341 triệu USD sang quốc gia Đông Á.
Đối với Campuchia, CKFTA mang đến cơ hội đầu tư giá trị gia tăng vào các ngành công nghiệp chế biến hạ nguồn thông qua mô hình kinh doanh ‘cộng một’, trong đó các công ty Hàn Quốc có thể mở rộng mạng lưới chuỗi cung ứng phát triển không chỉ ở Trung Quốc mà còn cả Việt Nam và Thái Lan.
Trong khi đó, CKFTA thuộc ‘Chính sách Tân Hướng Nam' của Hàn Quốc. Chính sách này được coi là sáng kiến ngoại giao thống nhất đầu tiên của Seoul và nhằm thúc đẩy quan hệ với ASEAN và Ấn Độ.
Campuchia đang tìm cách đa dạng hóa nền kinh tế của mình khỏi ngành hàng may mặc và du lịch.
Bên cạnh việc gia tăng thương mại, Campuchia đang hy vọng các công ty Hàn Quốc có thể giúp đa dạng hóa nền kinh tế khỏi các lĩnh vực chính là sản xuất hàng dệt may và du lịch.
Ngành dệt may chiếm khoảng 80% xuất khẩu của Campuchia, đóng góp 30% GDP và sử dụng hơn 800.000 công nhân cả nước. Ngành du lịch đóng góp 12% GDP. Vào năm 2025, chính phủ dự định sẽ triển khai kế hoạch tăng xuất khẩu phi dệt may lên 15% cũng như hàng nông sản chế biến lên 12%.
Có hơn 300 công ty sản xuất của Hàn Quốc ở Campuchia, hầu hết đang hoạt động trong ngành công nghiệp sản xuất nhẹ, sản xuất các mặt hàng như quần áo, giày dép, túi du lịch và giày dép.
Các mặt hàng xuất khẩu chính của Campuchia chủ yếu là các sản phẩm nông nghiệp thô bao gồm cao su, trái cây và tinh bột sang Hàn Quốc cũng như các linh kiện điện và điện tử. Campuchia phụ thuộc vào Hàn Quốc về các mặt hàng điện tử và lắp ráp tiên tiến hơn, đòi hỏi công nghệ phát triển cao.
Điện tử và sản xuất ô tô
Mặc dù điện tử chỉ chiếm một phần nhỏ trong xuất khẩu của Campuchia sang Hàn Quốc (khoảng 35 triệu USD), nhưng chính phủ Campuchia đã xác định ngành công nghiệp điện tử và ô tô là những ngành công nghiệp hàng đầu giúp thúc đẩy phát triển đất nước trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Campuchia có tiềm năng trở thành một trung tâm sản xuất ô tô và linh kiện điện tử, đồng thời sẽ hợp tác với các nước láng giềng là Thái Lan và Việt Nam, những nước có các trung tâm sản xuất ô tô và điện tử lớn tương ứng. Vị trí chiến lược của đất nước dọc theo Đồng bằng sông Cửu Long - một tiểu vùng đang thu hút sự quan tâm ngày càng lớn của các nhà đầu tư nước ngoài, những người đang tận dụng tốc độ hội nhập trong khu vực – đồng thời giúp Campuchia trở thành cơ sở cung cấp phụ tùng ô tô và điện tử thay thế cho các nhà máy ở Thái Lan và Việt Nam.
Chế biến nông sản
Tạo nên giá trị gia tăng trong lĩnh vực nông nghiệp là một trong những chiến lược mà chính phủ đang thực hiện nhằm đa dạng hóa nền kinh tế Campuchia. Địa hình bằng phẳng và lợi thế về nguồn nước rộng lớn đồng nghĩa với việc nông nghiệp sẽ có tiềm năng phát triển đáng kể.
Campuchia xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp sang hơn 68 quốc gia, đạt tổng doanh thu 4,68 tỷ USD vào năm 2021. Các sản phẩm thô được xuất khẩu nhiều nhất là gạo, cao su, thuốc lá, xoài, chuối, ngô, hạt tiêu, dầu cọ và hạt điều. Thông qua FTA, Campuchia đang tìm cách nâng cao giá trị xuất khẩu, đặc biệt là đối với các mặt hàng nông sản có giá trị gia tăng cao.
Việc nâng cao năng lực chế biến nông sản có thể kết nối Campuchia với nhiều chuỗi giá trị hơn. Ví dụ, quốc gia này xuất khẩu hơn 600.000 tấn gạo hàng năm. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều tiềm năng hơn bằng cách chế biến gạo thông qua các sản phẩm khác.
Ngành nông nghiệp Campuchia hiện đang rất manh mún và bị chi phối bởi các nông hộ nhỏ. Ngành này đặt ra những thách thức đáng kể trong các lĩnh vực như duy trì các tiêu chuẩn chất lượng và các chính sách hỗ trợ hiệu quả cho nông dân vừa và nhỏ.
Những cải cách đang được tiến hành ở Campuchia để giúp thúc đẩy đầu tư nước ngoài.
Các nhà đầu tư Hàn Quốc sẽ đặt niềm tin vào những cải cách liên tục để hỗ trợ doanh nghiệp mà Campuchia đã thực hiện trong năm qua.
Luật Đầu tư được ban hành vào tháng 10 năm 2021 đã quy định 19 ngành, nghề được ưu đãi đầu tư. Những ưu đãi này bao gồm miễn thuế thu nhập, khấu trừ chi phí đầu tư thông qua cơ chế khấu hao đặc biệt và miễn thuế hải quan xuất khẩu. Ngoài ra, các doanh nghiệp đủ điều kiện cũng có thể được miễn thuế giá trị gia tăng đối với việc nhập khẩu thiết bị xây dựng, đầu vào sản xuất và thiết bị sản xuất, v.v.
Chính phủ Campuchia cũng đã nỗ lực cải thiện môi trường lao động nói chung bằng cách đưa ra một chương trình lương hưu mới và sửa đổi Luật Lao động.
Theo chương trình lương hưu mới, bốn loại phúc lợi xã hội mới hiện đã được áp dụng cho người lao động. Đó là:
• Tiền hưu trí tuổi già;
• Lương hưu cho người tàn tật;
• Tiền cấp dưỡng; và
• Trợ cấp phí mai táng.
Trong khi đó, các sửa đổi của Luật Lao động bao gồm việc cho phép các doanh nghiệp sắp xếp giờ làm việc thành ba ca và các tranh chấp lao động hiện có thể được đưa ra tòa nếu các bên tranh chấp không thể giải quyết vấn đề một cách thỏa đáng.
Chính phủ hy vọng những thay đổi này có thể tăng cường khả năng cạnh tranh của Campuchia và giúp đạt mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập trung bình vào năm 2030 và quốc gia có thu nhập cao vào năm 2050.
Nguồn: Asean Briefing
Từ khoá: Campuchia, Hàn Quốc, Chính sách Tân Hướng Nam, linh kiện điện tử, nông sản
