Trung Quốc đã vượt qua Nhật Bản, trở thành đối tác quan trọng nhất của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), theo đánh giá của người dân các nước ASEAN, một số hãng truyền thông Nhật Bản đưa tin, và trích dẫn cuộc thăm dò ý kiến của chính phủ công bố hôm 25/5.
Trong số 2.700 người trả lời khảo sát đến từ các nước ASEAN, 48% chọn Trung Quốc, trong số thành viên các nước G20 là "đối tác quan trọng trong tương lai" của họ, trong khi 43% chọn Nhật Bản và 41% ủng hộ Mỹ, cuộc thăm dò do Bộ Ngoại giao Nhật Bản.
Đây là lần đầu tiên Trung Quốc ở vị trí đứng đầu kể từ khi chính phủ Nhật Bản bắt đầu khảo sát vào năm 2015, tờ Kyodo News đưa tin. Trích lời một quan chức Bộ Ngoại giao Nhật Bản, kết quả của báo cáo này có thể phản ánh "mối quan hệ ngày càng sâu sắc của Trung Quốc cùng với sự gia tăng ảnh hưởng của nước này trong ASEAN thông qua 'ngoại giao vắc xin' trong việc cung cấp vắc xin COVID-19 cho các quốc gia đang phát triển."
Trên thực tế, đây không phải là một kết quả đáng ngạc nhiên khi Trung Quốc và các thành viên ASEAN chứng kiến sự hợp tác ngày càng sâu rộng trong suốt những thập kỷ qua. Vào thời điểm Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden vừa công bố cái gọi là Khuôn khổ Kinh tế Ấn Độ - Thái Bình Dương (IPEF) vào thứ hôm 23/5 trong chuyến thăm Nhật Bản, và kết quả cuộc thăm dò ý kiến nói lên nền tảng vững chắc và triển vọng đầy hứa hẹn của mối quan hệ hợp tác giữa Trung Quốc và các nước Đông Nam Á.
Ngoài hợp tác vắc xin thể hiện tình hữu nghị giữa hai bên, thương mại song phương giữa Trung Quốc và ASEAN đã tăng gấp 85 lần kể từ khi hai bên thiết lập quan hệ đối thoại cách đây 30 năm, Tân Hoa xã đưa tin vào tháng 7 năm 2021. Theo số liệu từ Bộ Thương mại Trung Quốc, Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại lớn nhất của ASEAN trong 13 năm liên tiếp, với thương mại hai chiều đạt kỷ lục cao vào năm 2021 là 878,2 tỷ USD.
Đến cuối năm 2021, tổng vốn đầu tư hai chiều giữa Trung Quốc và ASEAN đạt khoảng 300 tỷ USD. Ngoài ra, nhiều nước thành viên ASEAN đã tham gia Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) do Trung Quốc đề xuất, theo đó nhiều dự án hợp tác đã được thực hiện và mang lại lợi ích thiết thực cho các nền kinh tế địa phương.
Đường sắt Trung Quốc – Lào, một dự án mang tính bước ngoặt trong hợp tác BRI chất lượng cao, đã bắt đầu hoạt động vào tháng 12 năm ngoái. Theo phân tích của Ngân hàng Thế giới, "tuyến đường sắt kết nối nước CHDCND Lào (và sau này là Thái Lan, Malaysia và Singapore) với mạng lưới BRI rộng lớn có thể thúc đẩy tổng thu nhập của Lào tăng lên đến 21% trong dài hạn."
Hơn nữa, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) mới được thực hiện đã mở đường cho việc tích hợp nhanh hơn các chuỗi giá trị trong các thành viên của thỏa thuận, chưa kể tiềm năng tăng trưởng thương mại của thỏa thuận thương mại tự do lớn nhất thế giới mang lại. Sau khi RCEP có hiệu lực, hơn 90% thương mại hàng hóa của các nước thành viên phê duyệt, sẽ được miễn thuế. Các nền kinh tế RCEP sẽ chiếm 50% nền kinh tế toàn cầu vào năm 2030, theo các nhà kinh tế dự báo.
Những triển vọng hợp tác tiềm năng cao như kể trên, đang bị các chính trị gia Hoa Kỳ soi mói. Các quan chức Hoa Kỳ đã phải lần lượt sắp xếp các cuộc đến thăm Đông Nam Á kể từ khi ông Biden tiếp quản Nhà Trắng, trong nỗ lực nhằm chia rẽ mối quan hệ giữa Trung Quốc và các nước thành viên ASEAN.
Tuy nhiên, những lập luận và hành động của chính quyền Biden, chẳng hạn như việc thành lập IPEF, được thúc đẩy bởi các động cơ địa chính trị, có thể sẽ không mang lại bất kỳ kết quả cụ thể nào cho các nền kinh tế trong khu vực vì nó thiếu nền tảng kinh tế vững chắc. IPEF là một công cụ chính trị được Washington sử dụng nhằm cản trở sự trỗi dậy kinh tế của Trung Quốc và chia rẽ châu Á.
Từ chuỗi cung ứng công nghiệp, thương mại, đến hợp tác cơ sở hạ tầng, Trung Quốc đã phát triển nhiều lợi thế so với Hoa Kỳ và các quốc gia phát triển khác. Các nước ASEAN biết rất rõ rằng việc bị Hoa Kỳ lôi kéo vào các trò chơi địa chính trị sẽ không giúp ích cho lợi ích của chính họ và việc duy trì một môi trường hòa bình và ổn định trong khu vực là rất quan trọng cho sự phát triển lâu dài của nền kinh tế.
Tác giả là biên tập viên của Global Times.
Nguồn: Global Times
Từ khóa: IPEF, ASEAN, RCEP, hợp tác, phát triển, kinh tế
