Theo Stiglitz, người đoạt giải Nobel, và Gallagher, Giáo sư tại Đại học Boston, nghiên cứu về “các yếu tố cơ bản làm tăng chi phí vay từ IMF”, Pakistan là một trong 14 quốc gia bị ảnh hưởng bất lợi do các khoản phụ phí từ các khoản vay của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).
Đối với 14 quốc gia bị ảnh hưởng bởi các khoản phụ phí, những khoản này được ước tính sẽ làm tăng chi phí vay của IMF trung bình lên 64,1% (Munevar 2021) và các khoản chi phí vay có thể tăng gấp đối với một số quốc gia.
Trong khi các quốc gia giàu có đã có thể chi hàng nghìn tỷ đô la cho các biện pháp phòng chống đại dịch để kích thích và phục hồi nền kinh tế của họ, các quốc gia có nhu cầu cấp thiết nhất về các phản ứng phòng chống dịch tương tự thì đang bị cản trở bởi các khoản phụ phí. Điều này dẫn đến việc kích thích sự phân hóa nghiêm trọng trong quá trình phục hồi toàn cầu. ”
Theo tạp chí Fortune số ra ngày 22 tháng 4 năm 2022, “chỉ trong năm nay, 5 quốc gia vay lớn nhất của IMF (Argentina, Ecuador, Ai Cập, Pakistan và Ukraine) phải trả 2,7 tỷ đô la các khoản phụ phí cho các khoản vay từ Quỹ IMF. ”
Và các khoản phụ phí mà 5 quốc gia đi vay lớn nhất này phải trả từ năm 2021 đến 2028 như sau: Argentina 51,6% (4,1 tỷ đô la), Ai Cập 1,5 tỷ đô la, Ecuador 939 triệu đô la, Ukraine 483 triệu đô la và Pakistan 393 triệu đô la.
Các khoản phụ phí được Quỹ thành lập lần đầu tiên vào năm 1997, vì vậy Daniel Munevar làm việc cho tổ chức Mạng lưới Nợ và Phát triển Châu Âu (Eurodad) có báo cáo “về phản ứng đối với sự gia tăng có hệ thống trong các yêu cầu vay nợ của các nước đang phát triển từ IMF.”
Khi quy mô của các khoản vay riêng biệt ngày càng tăng lên, Quỹ IMF cho rằng cần phải bảo vệ khả năng cho vay của mình… chi phí đi vay cao hơn được liên kết đến việc sử dụng phụ phí được điều chỉnh xem như động lực để thúc đẩy các quốc gia trả trước hạn các khoản vay lớn tồn đọng trong thời gian dài… Áp dụng phụ phí theo hạn mức dư nợ dựa trên quy mô của khoản vay.
Các hạn mức tín dụng trên 187,5% hạn ngạch quốc gia trong IMF phải chịu khoản phụ phí 200 điểm cơ sở. Các khoản phụ phí dựa trên thời gian áp dụng cho các khoản vay có dư nợ sau 36 hoặc 51 tháng, tùy thuộc vào hạn mức tín dụng. Những điều này có thể cộng thêm 100 điểm cơ sở vào chi phí lãi suất. ”
Các khoản thanh toán lãi suất dự kiến được kết nối đến Tài khoản Nguồn Chung (GRA) một cách cân đối, các quỹ không ưu đãi, phí và lệ phí dịch vụ, và các khoản phụ phí mà tất cả các nước đi vay phải trả là khoảng 12,9 tỷ đô la từ năm 2021 đến năm 2028 - 39% đối với phí và lệ phí dịch vụ của tài khoản định kỳ GRA và 69% phụ phí.
Eurodad đưa ra dữ liệu cực kỳ đáng lo ngại đối với Pakistan: Chương trình Quỹ mở rộng của IMF với Pakistan được phê duyệt vào tháng 9 năm 2013, chiếm 247% hạn ngạch quốc gia, điều này sẽ khiến mức phụ phí dựa trên hạn ngạch tăng thêm 200 điểm cơ bản.
Dự nợ GRA năm 2021 là 7020 triệu đô la, trong đó phụ phí chiếm 37,9% chi phí vay, làm tăng chi phí vay của Pakistan lên 61%. Tính theo tiền thực tế, các khoản phụ phí mà Pakistan phải trả là 49 triệu đô la vào năm 2021, 130 triệu đô la vào năm 2022, dự kiến là 122 triệu đô la vào năm 2023 và 69 triệu đô la vào năm 2024.
Không giống như Argentina, Ai Cập, Ecuador và Ukraine, Pakistan đủ điều kiện áp dụng “Sáng kiến Hoãn thanh toán Nợ của Nhóm G20” trong thời kỳ đại dịch cũng như theo “Khuôn khổ chung” cho phép tiếp cận mạng lưới an toàn đa phương, trừ phi các nguồn dự trữ quốc tế của Pakistan đang suy giảm bao gồm các hiệp định tín dụng đối ứng song phương (với các quốc gia bao gồm Trung Quốc), các hiệp định tài chính khu vực (các nước Ả Rập và Thổ Nhĩ Kỳ) và IMF.
Trung tâm Nghiên cứu và Chính sách Kinh tế đã tổ chức một sự kiện có tiêu đề “Phụ phí IMF: Một công cụ cần thiết hay gây trở ngại phản tác dụng đối với sự phục hồi bềnh vững và công bằng”, trong đó Stiglitz lập luận rằng “IMF xây dựng các quy tắc với mục đích như là một nhà cung cấp lợi ích công và sự ổn định… các khoản phụ phí đang đi ngược lại với chính những gì nó có nhiệm vụ phải thực hiện.
Đáng lẽ ra IMF hỗ trợ các quốc gia vượt qua vấn đề thanh khoản tạm thời, không trích thêm tiền nợ của các quốc gia vì nhu cầu cấp thiết của họ và làm tăng xác suất tái cơ cấu nợ khác, làm suy yếu tính bền vững của mức nợ mà họ có.”
Ông nói thêm rằng “các quốc gia thường chỉ tìm đến IMF trong những trường hợp cực kỳ khó khăn như khủng hoảng nợ ngoại hối…. Điều đó có thể dẫn đến việc mất chủ quyền kinh tế. Đó là sự thừa nhận thất bại của các chính phủ trong việc tự quản lý các cuộc khủng hoảng và rõ ràng là nó đã gây ra những hậu quả chính trị nghiêm trọng cho những chính phủ tìm đến IMF. ”
Stiglitz tiếp tục khẳng định rằng “nếu các khoản thanh toán cho chủ nợ nhiều thì số tiền dành cho đất nước sẽ có ít hơn. Nhưng một điều chưa được đánh giá hết là đây không phải là một trò chơi mà phần thắng của người này đúng bằng phần thua của người khác (zero sum game). Nó không được xem là quy mô cố định của chiếc bánh kinh tế. Các chủ nợ được phần nhiều hơn và đất nước đang gặp khủng hoảng chỉ nhận phần ít do những tác động tiêu cực của việc chuyển tiền cho các chủ nợ nước ngoài tăng cao”.
Giáo sư Jayati Ghosh chuyên ngành Kinh tế tại Đại học Massachusetts, Amherst và Thư ký điều hành của Hiệp hội Kinh tế Phát triển Quốc tế đồng tình lập luận rằng “chính sách phụ thu không chỉ không công bằng, mà còn vì cách tính chu kỳ của phụ phí đã làm suy giảm các nguyên tắc của chính IMF… các điều khoản của Hiệp định nêu rõ rằng IMF không thể phá hoại sự thịnh vượng của quốc gia hoặc quốc tế…. phụ phí thực sự buộc các quốc gia phải điều chỉnh tài khóa nhiều hơn vào thời điểm mà họ thực sự không đủ khả năng. ”
Ghosh cũng cho rằng một số quốc gia ở châu Á – như Philippines và Pakistan là những ví dụ điển hình nhất - đã tham gia các chương trình IMF gần như liên tục trong nửa thế kỷ qua, “và không phải vì họ thích tham gia các chương trình của IMF; đó là bởi vì họ nghĩ rằng nguồn tiền IMF là có lãi suất thấp mà đó là bởi vì họ không có lựa chọn nào khác ”.
Điều này chắc chắn đúng vì chính phủ Pakistan – đặc biệt là các vấn đề về quân sự và dân sự - làm cho đất nước này buộc phải tìm đến chương trình Quỹ nhiều lần, hiện đất nước đang trong chương trình thứ 23 và công chúng nhận ra cái giá đắt mà họ phải trả cho sự quản lý yếu kém, tham nhũng và sự tệ hại của chính quyền đã dẫn đến làm xói mòn chất lượng cuộc sống.
Trớ trêu thay, trong khi Miftah Ismail ở Washington DC cam kết hoàn lại các khoản trợ cấp chưa hoàn lại cho các quốc gia thành viên của Quỹ, thì các tổ chức xã hội dân sự đang kêu gọi Quỹ chấm dứt các khoản phụ thu không công bằng và phản tác dụng. Và đáng chú ý là 18 thành viên Đảng Dân chủ đã gửi thư tới Bộ trưởng Tài chính Mỹ - Janet Yellen đề nghị Mỹ ủng hộ việc chấm dứt chính sách phụ thu.
Tóm lại, người dân hy vọng Trưởng đoàn kinh tế Pakistan tiến hành thương lượng với IMF về việc chấm dứt phụ phí và phối hợp với 4 bên vay lớn nhất khác chứng minh các vấn đề này vốn trái ngược với quy tắc của Quỹ, hơn là tham gia những cuộc đối đầu chính trị không bao giờ kết thúc với chính quyền trước đây - nơi mà Miftah Ismail không được bổ nhiệm Bộ trưởng Tài chính cũng như không có thẩm quyền để quyết định.
Nguồn: Business Recorder
Từ khóa: IMF, Pakistan, các khoản phụ phí
