Cả Á Rập Xê Út và Trung Quốc đều nói rằng họ sẽ chỉ hỗ trợ tài chính cho Pakistan khi nước này hồi sinh chương trình cứu trợ của quỹ tiền tệ quốc tế (IMF). Tại thời điểm này, Pakistan đang cần hỗ trợ nước ngoài khẩn cấp vì dự trữ ngoại hối của nước này được ước tính là 10,3 tỷ USD vào ngày 6 tháng 5 năm 2022. Vào thứ Năm, ngày 12 tháng 5 năm 2022, đồng Rupee Pakistan (PKR) cũng giảm xuống mức thấp nhất mọi thời đại là 191,77 so với đồng đô la Mỹ.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Pakistan đã đạt được một thỏa thuận mà qua đó, IMF sẽ cung cấp khoản vay 6 tỷ USD trong khuôn khổ chương trình Giúp đỡ dài hạn (EFF) cho Pakistan. Lần xem xét thứ 7 trong các cuộc đàm phán, liên quan đến chương trình EFF của IMF đã bị đình chỉ do bất ổn chính trị ở Pakistan và các cuộc đàm phán sẽ được nối lại vào cuối tháng này.
Cần phải chỉ ra rằng vào năm ngoái, Á Rập Xê-út đã gửi 3 tỷ USD vào Ngân hàng Nhà nước Pakistan cùng với 1,2 tỷ USD cho cơ sở dầu mỏ (Riyadh cũng đã hỗ trợ mua phân bón và các mục đích nhân đạo). Trong chuyến thăm gần đây của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif tới Ả Rập Xê-út về việc tăng cường khoản tiền gửi 3 tỷ USD này vào ngân hàng trung ương của Pakistan đã được thảo luận. Riyadh được cho là đã đồng ý tăng gấp đôi cơ sở tài trợ dầu mỏ và kéo dài thời gian luân chuyển khoản tiền gửi 3 tỷ USD.
Trung Quốc cũng như Á Rập Xê-út đã từ chối cung cấp bất kỳ hỗ trợ nào cho Pakistan cho đến khi các cuộc đàm phán với IMF được nối lại. Điều quan trọng cần lưu ý là Trung Quốc đang phải đối mặt với những thách thức kinh tế trong nước và có thể không có khả năng giúp đỡ Pakistan như họ đã làm trước đó. Gần đây, 25 công ty sản xuất điện, các doanh nghiệp đang hoạt động theo Hành lang Kinh tế Pakistan (CPEC) của Trung Quốc, đã đòi các khoản phí chưa thanh toán của họ và đã đe dọa đóng cửa hoạt động trừ khi các khoản thanh toán đối 300 tỷ PKR (1,59 tỷ USD) được thực hiện.
Pakistan đàm phán với IMF
Như đã đề cập trước đó, Islamabad sẽ nối lại các cuộc đàm phán với IMF vào ngày 18 tháng 5 năm 2022 tại Doha (Qatar) để khởi động lại chương trình của IMF. Các mục chính trong chương trình nghị sự là loại bỏ trợ cấp nhiên liệu và tăng quy mô khoản vay lên 8 tỷ USD. Nhóm Bộ trưởng Tài chính Pakistan Miftah Ismail đã gặp Phó Giám đốc điều hành IMF Antoinette Sayeh bên lề cuộc họp thường niên của IMF và Ngân hàng Thế giới tại Washington DC vào tháng trước. IMF đã đồng ý tăng quy mô khoản vay (từ 6 tỷ USD lên 8 tỷ USD) và gia hạn gói cho vay thêm một năm, trong một tuyên bố đưa ra sau cuộc họp về việc giảm trợ cấp dầu và điện. IMF cho biết khi tham khảo chương trình EFF:
"Cần phải có hành động nhanh chóng để có thể đảo ngược các khoản trợ cấp chưa hoàn thành làm chậm các cuộc thảo luận cho lần xem xét thứ bảy."
Đó không chỉ là các vấn đề kinh tế mà chính phủ liên minh do Shehbaz Sharif lãnh đạo cần phải
đối mặt, Cựu Bộ trưởng Tài chính và lãnh đạo cấp cao của Liên đoàn Hồi giáo Pakistan (Nawaz)
PML-N Ishaq Dar, người cũng là người thân của cựu Pakistan Thủ tướng Nawaz Sharif, đã chỉ
trích các điều khoản và điều kiện của thỏa thuận năm 2019 với IMF và cho biết là phải cần được đàm phán lại. Bộ trưởng Tài chính hiện tại của Pakistan, Miftah Ismail đã đồng ý với các điều kiện của IMF - bao gồm cả việc cắt giảm trợ cấp nhiên liệu - trong cuộc họp của ông vào tháng trước với các quan chức.
Tình hình hiện nay cho thấy rằng, mặc dù trong những năm gần đây các nước đang phát triển phụ thuộc kinh tế ngày càng tăng vào Trung Quốc, nhưng cũng đã có nhiều thay đổi khi tìm đến IMF (một trường hợp điển hình là Sri Lanka) do những thách thức kinh tế nghiêm trọng đã để lại và không có sự lựa chọn nào khác. Một điều thú vị là trong trường hợp của Pakistan, rõ ràng là Bắc Kinh đã liên kết hỗ trợ them với khoản vay của IMF.
Pakistan hiện đang phải đối mặt với nhiều thách thức, không những đối phó với cuộc khủng hoảng kinh tế hiện tại mà còn phải đảm bảo rằng nước này không gây ấn tượng xấu với IMF. Ngoài ra, trong lúc Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã nhiều lần đề cập đến mối quan hệ thân thiết của Islamabad với Trung Quốc, ông đã bị buộc phải xem xét các lựa chọn thay thế khác như Ả Rập Xê-út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và IMF và cũng làm việc theo hướng giảm căng thẳng với phương Tây - đặc biệt là Hoa Kỳ
Trường hợp của Sri Lanka rõ ràng đã làm nổi bật những cạm bẫy của việc phụ thuộc quá nhiều vào Bắc Kinh, điều này đã không giải cứu được trong cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất của đất nước, kể từ khi Sri Lanka giành được độc lập vào năm 1948. Mặc dù thực tế là các dự án cơ sở hạ tầng không bền vững được hỗ trợ bởi Trung Quốc là một trong những nhân tố chính gây ra tình trạng lộn xộn mà Quốc đảo Nam Á đang gặp phải hiện nay. Nguy cơ phụ thuộc vào Bắc Kinh là điều hiển nhiên nếu người ta nhìn vào các khoản nợ chồng chất không chỉ của Sri Lanka và Pakistan ở Nam Á, mà cả các nước đang phát triển khác. Vẫn còn phải xem liệu Hoa Kỳ cùng với các nền
dân chủ khác và các tổ chức tài chính phương Tây có thể cung cấp các lựa chọn thay thế cho các nước đang phát triển muốn giảm sự phụ thuộc của họ vào Trung Quốc hay không.
Nguồn: The Geopolitics
Từ khóa: khoản nợ, IMF, Trung Quốc, phụ thuộc, lựa chọn thay thế, tổ chức tài chính
