Từ năm ngoái, khu vực hóa thương mại toàn cầu (thương mại nội khối) và nguồn cung ứng từ các nước có địa lý gần kề là một trong những chủ đề nổi bật của chương trình nghị sự của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), nguyên nhân do sự cố tắc nghẽn chuỗi cung ứng toàn cầu phát sinh từ đại dịch. Trong thời kỳ hậu Covid, hai chủ đề trên vẫn đang dành được sự quan tâm từ nhiều nước. Quan sát tác động của hai hoạt động trên đối với xuất khẩu của Thổ Nhĩ Kỳ cho thấy thực tế, năm nay, xuất khẩu Thổ Nhĩ Kỳ có thể phá kỷ lục mới với doanh thu 250 tỷ đô la (tương đương 3.69 nghìn tỷ lira), nhờ vào lượng đặt hàng tăng vọt từ châu Âu và các nước có vị trí gần Thổ Nhĩ Kỳ.
Đầu những năm 2000, tỷ trọng ngoại thương nội khối với các nước châu Á chỉ vào khoảng 16%. Giá trị này đã tăng lên gấp đôi vào năm 2010 đạt 32% và chạm mức 60% vào năm 2020. Thương mại nội khối châu Âu và giao dịch thương mại trong lục địa chiếm tới 70% tổng giá trị ngoại thương của nước này. Thổ Nhĩ Kỳ chủ yếu có thế mạnh về xuất khẩu. Trong khi đó, ở Bắc Mỹ, tỷ lệ xuất khẩu giảm xuống còn 30% trong khi ở Mỹ Latinh là 18% và châu Phi là 25%. Gần đây, châu Á- Thái Bình Dương đang có một bước tiến mới trong thương mại nội khối và thương mại với các nước gần.
Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), các cuộc đàm phán bắt đầu từ năm 2012 và được Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, New Zealand và 10 thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) ký kết vào ngày 15/11/2020 và chính thức có hiệu lực tại 12/15 quốc gia sau khi Malaysia thông qua hiệp định vào hôm 18/3/2022. Chưa đầy ba tháng sau khi RCEP chính thức có hiệu lực tại Trung Quốc, Brunei, Cambodia, Lào, Singapore, Thái Lan, Việt Nam, Nhật Bản, New Zealand và Úc vào ngày 1/1, và tại Hàn Quốc là ngày 1/2, thương mại nội khối với các thành viên RCEP đã tăng lên 9.5%.
Tăng trưởng vượt trội
Hiệp định RCEP đã cung cấp cho các nước châu Á cơ hội gia tăng thương mại với nhau và bảo vệ hoạt động thương mại của mình trước những bất ổn toàn cầu thông qua quan hệ thương mại với các nước thành viên. Xuất khẩu của Trung Quốc sang các thành viên RCEP đã đạt mức 293 tỷ đô la, tương đương 30% tổng giá trị xuất khẩu của Trung Quốc. Tiềm năng hợp tác giữa các nước được kỳ vọng sẽ tăng khi thực thi thuế quan bằng 0 và triển khai các hệ thống khác trong khu vực và trong phạm vi của RCEP. Về khả năng của các quốc gia châu Á trong lĩnh vực thương mại điện tử, quan hệ đối tác nhằm đưa ra các tiêu chuẩn mới đối với các quy tắc thương mại điện tử cho các nước thành viên trong khu vực trong RCEP.
Chỉ riêng tại Trung Quốc, doanh số thương mại điện tử trên internet đã đạt mốc 1.6 nghìn tỷ đô la. Các quy tắc thương mại điện tử đã tiêu chuẩn hóa trong hiệp định RCEP sẽ góp phần tạo ra môi trường kinh doanh trực tuyến chất lượng và cở mở hơn trong khu vực. Sự gia tăng theo cấp số nhân số lượng người dùng internet mỗi năm ở các nước châu Á là chỉ số quan trọng nhất cho thấy tiềm năng vượt trội của hiệp định này. Khi RCEP có hiệu lực, hiệp định sẽ giúp xóa bỏ thuế quan với hơn 90% số lượng thương mại trong khu vực, điều này có nghĩa là “thương mại nội khối” của RCEP thậm chí còn lớn hơn cả khối Liên minh thuế quan EU.
Nguồn: Daily Sabah
Từ khóa: RCEP, thương mại nội khối, các nước gần kề địa lý
