Hai năm kể từ khi Anh rời khỏi Liên minh châu Âu được đánh dấu bằng các cuộc khủng hoảng: đầu tiên là đại dịch coronavirus và gần đây là cuộc xâm lược của Nga vào Ukraine. Theo ông Geoffrey Van Orden, thành viên sôi nổi của Gold Institute về Chiến lược Quốc tế, ông cũng từng là thành viên của Nghị viện châu Âu, Lãnh đạo Đảng Bảo thủ và Người phát ngôn Quốc phòng và An Ninh cho biết, để giảm nguy cơ bất ổn thêm về thương mại thế gới. EU và Anh nên theo đuổi quan hệ đối tác kinh tế mới với các thị trường mới nổi như châu Phi.
Đối với cả EU và Vương quốc Anh, tác động lâu dài của Brexit vẫn chưa được thể hiện đầy đủ. Các doanh nghiệp trên khắp châu Âu đã bị sụt giảm thương mại hàng hóa và dịch vụ trong hai năm qua, chủ yếu là do đại dịch COVID-19. Giờ đây, cuộc xâm lược của Nga vào Ukraine sẽ là một nhân tố gây mất ổn định hơn nữa khi ảnh hưởng của đại dịch đang bắt đầu giảm bớt. Với việc cả hai cường quốc đều rút thương mại khỏi Nga, trong khi quan trọng là cả hai phải duy trì sự ổn định kinh tế và có nghĩa là phải đảm bảo các mối quan hệ đối tác kinh tế mới.
Vì bản chất của Brexit, nên việc nhấn mạnh vào các thỏa thuận thương mại mới luôn là cuộc thảo luận quan trọng của chính trường Anh trong một thời gian. Đảm bảo các thỏa thuận thương mại mới, đặc biệt là với các thị trường mới nổi nơi Anh có nhiều lợi thế chưa được sử dụng, là một trong những động lực cốt lõi của Vương quốc Anh để rời khỏi EU. Trong khi đó, đối với EU, quốc gia hậu Brexit đã mất đi 1/6 sức mạnh kinh tế và đang cần phải bù đắp những tổn thất, đặc biệt khi việc theo đuổi thỏa thuận thương mại với Trung Quốc cho thấy đã bị hủy bỏ.
Khu vực có lẽ hứa hẹn nhiều nhất cho cả hai trong vấn đề này là Châu Phi. Dân số của lục địa này sẽ tăng gấp đôi lên 2,5 tỷ người vào năm 2050. Các chuỗi giá trị mới đang phát triển dựa trên các cơ hội năng lượng, nền tảng viễn thông và kinh doanh nông nghiệp. Không còn quá phụ thuộc vào các ngành công nghiệp khai thác ở nhiều nền kinh tế châu Phi như trước đây, mặc dù tầm quan trọng vẫn còn. Đặc biệt là với sự cạnh tranh hiện nay đối với các nguồn đất hiếm quan trọng để sản xuất năng lượng sạch, xe điện, điện tử tiêu dùng và thiết bị quốc phòng quan trọng, đang định hình những sở thích mới.
Nhiều quốc gia đã và đang nỗ lực tăng cường mối quan hệ của họ với châu lục này, đặc biệt là Trung Quốc. Trong khi cả Vương quốc Anh và EU thường xuyên tổ chức các hội nghị thượng đỉnh cam kết đầu tư nhiều hơn để gia tăng sự ảnh hưởng tại khu vực, đặc biệt là từ phía Anh trong việc đáp ứng nhu cầu đầu tư ngày càng tăng của châu lục. Đặc biệt, là có thể hỗ trợ các nền kinh tế châu Phi hồi phục và được quản lý tốt để thoát khỏi những ảnh hưởng của đại dịch và tăng cường sức mạnh nội tại.
Ghana và Kenya, hai quốc gia thuộc Khối thịnh vượng chung, và là các quốc gia lãnh đạo trong quá trình phục hồi kinh tế sau COVID của châu Phi, là những ví dụ nổi bật về các quốc gia có mối quan hệ thương mại bền chặt mà Vương quốc Anh và EU có thể xây dựng. Với tư cách là thành viên hiện tại của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc gồm 15 thành viên, cả Ghana và Kenya cũng đã thể hiện sự gắn bó của họ với các chuẩn mực phương Tây trong vài ngày qua thông qua việc ủng hộ dự thảo nghị quyết lên án cuộc xâm lược của Nga đối với Ukraine.
Mặc dù bị ảnh hưởng kinh tế bởi đại dịch, Ghana, với GDP lớn thứ tám trong khu vực châu Phi, là một trong số ít thị trường trên thế giới có mức tăng trưởng GDP dương vào năm 2020. Ghana đã chứng kiến sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng và phục hồi dần dần theo dự đoán của các nhà kinh tế.
Khi Vương quốc Anh còn là thành viên EU, điều then chốt để xây dựng Hiệp định Đối tác Kinh tế EU - Ghana (EPA) là hướng đến những lợi ích của một liên minh chiến lược với thị trường châu Phi có khả năng phục hồi. Trong 10 năm qua, EPA này đã mang lại mức tăng trưởng 154% trong xuất khẩu của Ghana sang EU, một con số lên tới giá trị 1,7 tỷ euro lợi nhuận. Cách đây một năm, Vương quốc Anh đã kí kết một thỏa thuận đối tác kinh tế đầy tham vọng với Ghana nhằm đảm bảo thương mại miễn thuế và cung cấp nền tảng để hợp tác về kinh tế và văn hóa được đẩy mạnh hơn nữa.
Một quan hệ đối tác quan trọng khác của châu Phi đối với Vương quốc Anh và EU là Kenya, với nền kinh tế lớn thứ sáu ở châu Phi, có có sự gia tăng mạnh mẽ trong đầu tư khởi nghiệp và thương mại quốc tế. Kể từ năm 2014, Kenya là một phần của Hiệp định Đối tác Kinh tế Cộng đồng EU-Đông Phi. Điều này cho phép châu Âu tiếp cận rộng rãi hơn vào thị trường châu Phi bằng cách thúc đẩy khối kinh tế khu vực, định hướng quốc tế của Đông Phi. Một năm trước, Hiệp định Đối tác Kinh tế Kenya-Anh có hiệu lực, phản ánh các điều khoản trong hiệp định của quốc gia này với EU. Với việc đảm bảo quyền truy cập miễn thuế vĩnh viễn, miễn hạn ngạch vào các thị trường của Vương quốc Anh cho Kenya ngay từ ngày đầu tiên và dần dần cải thiện khả năng tiếp cận đối với hàng xuất khẩu của Vương quốc Anh theo thời gian, đồng thời bảo vệ hàng hóa nhạy cảm.
Cả Anh và EU đều quan tâm đến việc phát triển các thị trường mới. Do đó, điều quan trọng là cả hai cường quốc phải hỗ trợ lẫn nhau, điều này có nghĩa là các nước thành viên EU nên tìm cách loại bỏ các rào cản thương mại và kỹ thuật không cần thiết của EU và các tác nhân gây khó chịu khác trong mối quan hệ với Vương quốc Anh vào thời điểm bất an cao độ cho tất cả. Điều quan trọng là cả hai cùng đẩy mạnh hợp tác, đồng thời cũng tìm kiếm các đối tác kinh tế đáng tin cậy, và các đối tác mới, để đảm bảo có đủ sức mạnh cùng phát triển thịnh vượng trong những thời điểm khó khăn này.
Nguồn: Euractiv
Từ khóa: ảnh hưởng đại dịch, phát triển thịnh vượng, UE, Anh, đối tác mới
