Từ đầu năm 2022, hoạt động xuất khẩu của Ấn Độ chứng kiến những chuyển động đáng chú ý. 2 năm trước đây, đất nước hơn 1 tỷ dân dường như tập trung hẳn vào chính sách cô lập về kinh tế bằng việc rút khỏi quá trình đàm phán Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực. Cùng thời điểm, nước này mong muốn được tái đam phán các thỏa thuận hợp tác kinh tế toàn diện khu vực với ASEAN, Hàn Quốc và Nhật Bản.
Nguyên nhân đằng sau phản ứng của Ấn Độ chính là quan điểm “trọng thương” của giới chức quốc gia hơn 1 tỷ dân. Thực tế cho thấy chính phủ nền kinh tế số 3 châu Á không hài lòng với thâm hụt thương mại ngày càng cao giữa Ấn với các đối tác thương mại có ký kết CEPA. Vào thời điểm suy thoái kinh tế đang lan rộng do tác động từ dịch COVID-19, Ấn Độ đã tung ra chính sách ‘Atma Nirbhar Bharat Abhiyan’ hay “Chiến dịch tự chủ Ấn Độ’ với trọng tâm là hiện thực hóa khẩu hiệu “tiếng nói cho người dân”. Nội dung của khẩu hiệu chính là “ưu tiên hàng sản xuất trong nước hơn hàng nhập khẩu”.
Tuy nhiên, khi kinh tế Ấn bắt đầu thoát khỏi suy thoái, chính sách của nước này cũng có nhiều thay đổi quan trọng. Sự nghi ngờ của giới chính trị Ấn đối với những thỏa thuận kinh tế cấp độ song phương ngày đã nhanh chóng tan biến, thay vào đó, đât nước đông dân thứ 2 thế giới đã cam kết đàm phán hiệp định giao thương với ít nhất 7 đối tác, trong đó gồm Liên minh châu Âu, Úc, Canada, và Israel.
Ấn Độ đã khởi động quá trình thảo luận về liên kết thương mại với Vương quốc Anh, Liên minh kinh tế Á-Âu cũng như ký kết một CEPA với Các tiểu vương quốc Ả-rập thống nhất. Bên cạnh đó, tiến trình đàm phán một thỏa thuận thương mại giữa Liên minh Thuế quan châu Phi và nền kinh tế số 3 châu Á cũng được nhanh chóng được xúc tiến.
CEPA Ấn-UAE được lãnh đạo cả hai nước ủng hộ thông qua vào ngày 18/2/2022 và sẽ có hiệu lực từ ngày 01/5/2022. Quá trình Ấn Độ đàm phán CEPA với UAE – đối tác thương mại lớn thứ ba của nước này bắt đầu từ cuối tháng 9/2021 và hoàn thành chỉ trong 3 tháng – một kỷ lục đối với xứ Ấn. Có thể nói, hiệp định vừa được thông qua có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với quốc gia đông dân thứ 2 thế giới bởi 2 lý do.
Thứ nhất, xuất khẩu từ Ấn Độ đến UAE đã suy giảm nhanh chóng từ 38 tỷ USD năm 2011 xuống 25 tỷ USD năm 2021. Đây không thể là tín hiệu tốt đối với Ấn Độ trong bối cảnh UAE là của ngõ quan trọng để hàng hóa Ấn tiếp cận khu vực vùng Vịnh và Phi châu. Đảo ngược tiến trình suy giảm có thể giúp viễn cảnh xuất khẩu của xứ Ấn trở nên tươi sáng hơn. Thứ hai, CEPA với UAE có thể là xung lực giúp Ấn Độ hoàn tất đàm phán FTA với Hội đồng hợp tác vùng Vịnh – một hiệp định mà hai bên đã ấp ủ hoàn thành trong suốt 2 thập kỷ qua.
Vào giữa tháng 1/2022, Ấn Độ và Anh quốc đã chính thức khởi động đàm phán Hiệp định Đối tác tăng cường song phương (ETP). Cả hai quốc gia cũng sẽ thảo luận sâu về khả năng ký kết một “thỏa thuận thu hoạch sớm” – một dạng văn bản tạo tiền đề để Anh và Ấn độ gấp rút ký kết ETP. Quốc gia tỷ dân hy vọng ETP sẽ giúp xuất khẩu của Ấn đến xứ sương mù tăng trưởng mạnh mẽ.
Đối với Anh quốc, một thỏa thuận thương mại với Ấn Độ không những giúp tăng cường quan hệ song phương mà còn hỗ trợ quốc đảo sương mù giành lợi thế trước Liên minh châu Âu về vấn đề thương mại trong bối cảnh quá trình đàm phán Thỏa thuận Tăng cường giao thương-đầu tư giữa Ấn-EU rơi vào đình trệ từ năm 2005.
Ấn Độ và Úc gần đây cũng thông qua một “thỏa thuận thu hoạch sớm” với nội dung bao trùm nhiều lĩnh vực kinh tế quan trọng đối với cả 2 nước như dệt may, dược phẩm, trang sức, giáo dục và đồ gia dụng. Hiệp định này được coi là bước đầu tiên trong quá trình soạn thảo Thỏa thuận Hợp tác kinh tế toàn diện Ấn-Úc giữa hai nước.
Nguyên nhân đằng sau sự hào hứng trở lại của Ấn Độ đối với các FTA chính là tăng trưởng xuất khẩu nhanh chóng của nước này trong thời gian gần đây. Vào năm 2021, xuất khẩu của xứ Ấn đạt mốc 396 tỷ USD, tăng 21% so với kỷ lục năm 2018. Giới chức quốc gia tỷ dân kỳ vọng trong năm tài khóa 2021-2022, xuất khẩu sẽ vượt 400 tỷ USD – một con số khá ấn tượng đối với Ấn Độ trong hơn 1 thập kỷ qua.
Ở chiều ngược lại, nhập khẩu của nền kinh tế số 3 châu Á cũng đạt mức 573.6 tỷ USD. Nhập khẩu ở mức cao cho thấy Ấn Độ đang trên đà phục hồi sau đại dịch trong năm 2022. Vào thời điểm tăng trưởng của xứ Ấn đang ở mức cao, thương mại sẽ tiếp tục giữ vai trò quan trọng đối với nền kinh tế quốc gia hơn 1 tỷ dân trong tương lai.
Xuất khẩu của Ấn Độ đến các đối tác thương mại chính đạt đạt mốc cao lịch sử vào năm 2021. Giá trị xuất khẩu từ Ấn đến Hoa Kỳ - đối tác giao thương lớn nhất của đất nước tỷ dân đã tăng 30% so với thời điểm trước đại dịch. Mức tăng 35% cũng được ghi nhận trong hoạt động xuất khẩu của xứ Ấn đến Trung Quốc mặc cho hai quốc gia đang vướng vào nhiều tranh cãi chính trị va thuế quan. Ngoài ra, xuất khẩu từ Ấn Độ đến các đối tác FTA khác cũng tăng nhanh chóng như Hàn Quốc (tăng 50%), Nhật Bản (tăng 25%).
Với những lý do đã nêu, chính phủ Ấn Độ có thể sử dụng sự tăng trưởng về xuất khẩu như xung lục cho các cuộc đàm phán FTA đã và đang triển khai của nước này.
Nguồn: East Asia Forum
Từ khóa: Ấn Đô, thương mại, FTA, đàm phán
