Mỹ đang tìm cách giải quyết việc thương mại giữa nước này và Trung Quốc ngày càng tách rời nhau vì như vậy sẽ ảnh hưởng xấu đến lợi ích của Mỹ. Nhưng đồng thời, Washington đặt mục tiêu duy trì “lợi thế về công nghệ” so với đối thủ chiến lược của mình.
Các bình luận được đưa ra hôm thứ Tư, trong bản đánh giá thường niên mới nhất của Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ về sự tuân thủ các quy tắc WTO của Trung Quốc - bản đánh giá đầu tiên được thực hiện bởi chính quyền Tổng thống Joe Biden.
Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) Katherine Tai cũng kêu gọi Trung Quốc tuân thủ các cam kết của nước này trong thỏa thuận thương mại Mỹ - Trung giai đoạn một, vì làm như vậy sẽ “tạo nền tảng vững chắc cho một hiệp định song phương trong tương lai”.
Và khác với báo cáo đánh giá năm ngoái của chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump, báo cáo mới nhất chỉ đề cập đến “những động thái ban đầu” trong chiến lược của Mỹ nhằm đạt được mục tiêu là giải quyết các vấn đề còn tồn đọng trong thỏa thuận thương mại giai đoạn một, mặc dù các cam kết mua hàng hết hạn vào cuối năm 2021 và gần như không đề cập tới một cuộc đàm phán thương mại “giai đoạn hai” nào với Trung Quốc.
Trung Quốc đã cam kết sẽ mua thêm 200 tỷ USD hàng hóa của Mỹ so với mức của năm 2017. Tuy nhiên trong một báo cáo do Viện Kinh tế Quốc tế Peterson công bố vào tuần trước cho thấy: trong 2 năm qua, Trung Quốc chỉ mới mua 57% trong số 200 tỷ USD hàng hóa và dịch vụ mà nước này đã cam kết với Mỹ, thậm chí còn “thấp hơn mức nhập khẩu của Trung Quốc trước giai đoạn chiến tranh thương mại”.
Các chuyên gia thương mại Trung Quốc cho biết, Bắc Kinh hết sức nỗ lực để thực hiện các cam kết trong bối cảnh quan hệ song phương Mỹ - Trung đang ngày một xấu đi và nhiều khó khăn do đại dịch gây ra. Nhưng một số quan chức Mỹ cho rằng, Trung Quốc phải chịu trách nhiệm về các cam kết trong thỏa thuận này, đồng thời đe dọa áp mức thuế mới.
Báo cáo của USTR cũng nhấn mạnh rằng, thỏa thuận giai đoạn một đã không giải quyết được các mâu thuẫn cơ bản giữa Mỹ và Trung Quốc, bao gồm các vấn đề liên quan đến trợ cấp chính phủ, dư thừa năng lực sản xuất, doanh nghiệp nhà nước, an ninh mạng và công khai minh bạch.
Báo cáo cho biết chiến lược của Mỹ cần phải tập trung vào dài hạn và cần phải linh hoạt, tinh vi hơn trong bối cảnh quan hệ song phương hai nước xấu đi như hiện tại.
“Giả sử, những vấn đề liên quan đến Trung Quốc sẽ còn đó trong một khoảng thời gian nữa thì cũng là điều khá phù hợp. Chúng tôi không mong đợi Trung Quốc sẽ sẵn sàng giải quyết các tồn đọng đó theo hướng nhà nước dẫn dắt kinh tế, thương mại và phi thị trường trong ngắn hoặc trung hạn.
Báo cáo cho biết thêm: “Đồng thời, chúng ta không thể tách rời Mỹ - Trung Quốc và cho rằng việc tách rời có thể giải quyết được các vấn đề do Trung Quốc đặt ra. Việc tách rời sẽ gạt bỏ tầm quan trọng của Trung Quốc trong hội nhập kinh tế thế giới và chỉ có thể thay đổi cách mà vấn đề tác động đến Mỹ nhưng đó không phải là kết quả cuối cùng.”
Theo báo cáo, Mỹ đã sẵn sàng sử dụng các công cụ thương mại nội địa để đạt được một sân chơi bình đẳng hơn với Trung Quốc, đồng thời tìm cách cập nhật các công cụ thương mại để chống lại cái gọi là các chính sách và thực tiễn không công bằng của Trung Quốc.
“Do đó, chúng tôi phải nỗ lực để củng cố nền kinh tế, chuỗi cung ứng, cơ sở hạ tầng, công nhân, nông dân và doanh nghiệp của chúng tôi, đồng thời tạo nền tảng vững chắc để chúng tôi tiếp tục đổi mới và duy trì lợi thế công nghệ của mình”, báo cáo cho biết.
Không giống như đánh giá năm ngoái, báo cáo mới nhấn mạnh rằng Trung Quốc “rõ ràng không giữ các giá trị cốt lõi giống như Mỹ và các đồng minh thân cận nhất của họ.
Hoa Kỳ đang tham gia với các đối tác thương mại cùng chí hướng, bao gồm cả ở khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương, để tăng cường quan hệ thương mại hiện có và giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong chuỗi cung ứng chính, báo cáo lưu ý.
Hoa Kỳ cũng đang làm việc với Liên minh châu Âu và Nhật Bản để xác định các vấn đề của hoạt động phi thị trường và sử dụng các công cụ mới để giải quyết các mối quan ngại chung chống lại Trung Quốc.
“Trung Quốc đã không chuyển sang tuân thủ các nguyên tắc định hướng thị trường mà WTO và các quy tắc của tổ chức này dựa trên cơ sở đó, bất chấp những tuyên bố mà họ đã đưa ra khi gia nhập 20 năm trước,” Đại sứ Tai cho biết trong một tuyên bố kèm theo. “Thay vào đó, Trung Quốc đã giữ lại và mở rộng cách tiếp cận phi thị trường do nhà nước lãnh đạo đối với nền kinh tế và thương mại.
“Rõ ràng rằng, khi theo đuổi cách tiếp cận đó, các chính sách và thực tiễn của Trung Quốc thách thức tiền đề của các quy tắc của WTO và gây tổn hại nghiêm trọng cho người lao động và doanh nghiệp trên toàn thế giới, đặc biệt là trong các ngành được nhắm mục tiêu bởi các kế hoạch công nghiệp của Trung Quốc.”
Nguồn: SCMP
Từ khóa: thương mại Mỹ- Trung
