Nhóm G20 được hình thành vào năm 1999. Ban đầu nhóm này gồm 19 nền kinh tế giàu nhất và đang phát triển nhanh nhất, bao gồm cả Liên minh châu Âu. Các nước thành viên gồm có Argentina, Úc, Brazil, Canada, Trung Quốc, Pháp, Đức, Ấn Độ, Indonesia, Ý, Nhật Bản, Mexico, Nga, Ả Rập Xê Út, Nam Phi, Hàn Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ. Tân Ban Nha là khách mời thường trực. Các bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương của nhóm này thường nhóm họp hằng năm nhằm thảo luận và phát triển cách thức giải quyết các vấn đề tài chính đáng quan ngại của toàn cầu.
Tiểu sử
Vào tháng 11/1975, các nhà lãnh đạo từ 6 nước có các nền kinh tế lớn nhất thế giới (Tây Đức, Pháp, Ý, Nhật Bản, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ) đã gặp mặt tại Pháp để thảo luận về những thách thức kinh tế toàn cầu. Các nước thống nhất sẽ cùng gặp nhau hàng năm. Nhóm 6 nền kinh tế còn được biết đến với tên gọi không chính thức là G6. Canada đã tham gia vào năm 1976, và nhóm đổi tên thành G7. Nga tham gia vào năm 1997 và nhóm này trở thành G8; tuy nhiên, Nga đã bị trục xuất vào năm 2014. Do vậy, nhóm lại trở về với tên G7.
Khi G7 được hình thành, các nền kinh tế này chiếm khoảng 70% GDP toàn cầu. Đến những năm 1990, các nền kinh tế của nhóm vẫn chiếm khoảng 64%-67% GDP toàn cầu. Bên cạnh đó, các nền kinh tế của nhiều quốc gia khác đặc biệt là Trung Quốc, Ấn Độ và Indonesia- vẫn đang trên đà phát triển. Nhiều ý kiến cho rằng các nền kinh tế tiên tiến và mới nổi cần đối thoại với nhau khi tỷ trọng thương mại toàn cầu của các nền kinh tế mới nổi tăng lên. Ngoài ra, một động lực khác cho việc hình thành một nhóm kinh tế lớn hơn đó là Cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997. Cuộc khủng hoảng này nổ ra khi Thái Lan phá giá đồng tiền của mình; trong vòng 1 năm, các nền kinh tế trên khắp châu Á, Mỹ Latinh và Đông Âu đều sụp đổ theo. Hệ lụy nghiêm trọng đã buộc nhóm các quốc gia lớn phải tổ chức các cuộc gọi tham vấn hàng năm.
Nguồn gốc
Tại cuộc họp tháng 9/1999 của các bộ trưởng tài chính G7 và thống đốc ngân hàng trung ương, một nhóm các nước giàu và đang phát triển mới, lớn hơn đã được thành lập. Nhóm mới sẽ tăng cường công việc của nhóm G8, nhưng không thay thế nó. Sự kiện này đánh dấu khởi đầu cho nhóm G20 sau này.
Các bên nhất trí rằng nhóm kinh tế cần đủ lớn để đại diện hợp pháp cho các nền kinh tế và khu vực lớn nhất thế giới nhưng cũng vừa đủ nhỏ để cho phép các cuộc thảo luận được cởi mở và thẳng thắn hơn. Nhóm kinh tế mới bao gồm 19 quốc gia: Argentina, Úc, Brazil, Canada, Trung Quốc, Pháp, Đức, Ấn Độ, Indonesia, Ý, Nhật Bản, Mexico, Nga, Ả Rập Xê Út, Nam Phi, Hàn Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ. Liên minh châu Âu sẽ là đại diện khu vực. Tây Ban Nha là khách mời thường trực. Tham dự cuộc họp G20 còn có đại diện từ phía Ngân hàng Thế giới (WB), Quỹ Tiền tệ (IMF), Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO), Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và Liên Hợp Quốc (UN).
Cơ cấu và chức năng
Giống như G7, nhóm G20 cũng không có hiến pháp, văn phòng hay nhân viên chính thức. Nhóm G20 không thể tạo ra luật pháp và không thể ràng buộc các nước thành viên bằng các nghị quyết hay chính sách. Mục đích của nhóm là tập hợp sức mạnh các nước để thảo luận hướng giải quyết các mối quan ngại giữa các thành viên G20 cũng như các quốc gia khác một cách đồng bộ.
Mặc dù G20 có sự tham gia của các nhà lãnh đạo quốc gia, các cuộc họp G20 lại do các bộ trưởng tài chính của mỗi nước thành viên, thống đốc ngân hàng trung ương và một đại diện bổ sung tham dự. Các nước luân phiên nhau tổ chức nhóm họp vào mỗi mùa thu hàng năm. Mỗi hội nghị thượng định kéo dài hai ngày và kết thúc bằng một tuyên bố chung nêu rõ kết quả đạt được của các cuộc thảo luận.
Chủ tịch G20 có nhiệm kỳ một năm. Nhóm quản lý bao gồm ba người: nguyên chủ tịch, chủ tịch đương nhiệm và chủ tịch nhiệm kỳ sau sẽ đề xuất các chương trình nghị sự, lựa chọn diễn giả và địa điểm nhóm họp. Nước chủ nhà sẽ kiêm luôn ban thư ký. Nhóm 20 đại biểu họp ít nhất hai lần một năm để lập kế hoạch hành động chi tiết. Các nhóm nghiên cứu thực hiện công việc phân tích đối với mỗi cuộc họp. Nhóm G20 cũng mời các nhóm chuyên gia quốc tế từ mỗi quốc gia thành viên để trình bày các khuyến nghị. Các nhóm tham gia đại diện cho các vấn đề/ chủ đề quan tâm như về doanh nghiệp, dịch vụ dân sự, lao động, khoa học, phụ nữ và thanh niên. Ngoài ra, còn có hai nhóm tham gia không chính thức: Liên minh Doanh nghiệp trẻ và Fora (trước đây gọi là G(irls)20.
Cuộc họp đầu tiên của G20 tổ chức tại Berlin, Đức vào tháng 12/1999. Chủ tịch khai mạc là bộ trưởng tài chính của Canada, Paul Martin. Ông Martin ủng hộ mạnh mẽ cho việc thành lập nhóm G20. Nhiệm vụ của G20 là thúc đẩy “hợp tác để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế thế giới ổn định và bền vững và mang lại lợi ích cho các nướctrên thế giới.”
Các sáng kiến quan trọng của G20
Tiêu chuẩn và mã hóa
Tại hai cuộc họp thượng định đầu tiên của G20 tại Berlin (1999) và Montreal (2000), tất cả các nước thành viên đều nhất trí phải áp dụng các chính sách và quy định kinh tế vĩ mô phù hợp liên quan đến tỷ giá hối đoái và quản lý nợ. Quyết định nhằm giúp giảm nguy cơ bất ổn tài chính. Để thực hiện việc này, mỗi thành viên phải lưu ý các tiêu chuẩn và quy tắc mã hóa được IMF và WB công nhận trên thế giới. Mỗi thành viên cần minh bạch trong việc áp dụng các tiêu chuẩn và quy tắc mã hóa của IMF và WB.
Đồng thuận Montreal
Năm 2000, tại Montreal, các thành viên G20 bày tỏ sự ủng hộ toàn cầu hóa- quá trình hội nhập sâu rộng của các nền kinh tế quốc gia nhờ giao thương hàng hóa, dịch vụ, vốn, thể nhân và sáng kiến. Tất cả thành viên đều nhất trí sẽ báo cáo về các nghiên cứu quan trọng về cách thức quốc gia đó vận hành để đảm bảo các lợi ích toàn cầu hóa là bền vững và được chia sẻ rộng rãi.
Chống lại tổ chức khủng bố
Sau cuộc tấn công khủng bố ngày 11/9/2001 ở Mỹ, các thành viên nhóm G20 đã thiết lập Kế hoạch Hành động về Chống tài trợ khủng bố. Kế hoạch nhấn mạnh các biện pháp an ninh cần áp dụng mà vẫn cho phép tiếp tục thương mại hàng hóa và dịch vụ. Các quốc gia thành viên cam kết chống lại khủng bố bằng cách từ chối hỗ trợ ngân sách cho các tổ chức khủng bố thông qua tiếp cận hệ thống tài chính.
Quy chế tài chính
G20 nhóm họp ở Washington, DC giữa lúc cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 diễn ra. Các thành viên đã cam kết cải cách hệ thống tài chính toàn cầu để giúp các nước phục hồi sau những tác động của cuộc khủng hoảng và tránh các cuộc khủng hoảng tương tự trong tương lai. Mỗi quốc gia thành viên cần thiết lập các quy định mạnh mẽ hơn trong lĩnh vực tài chính để tăng cường tính ổn định, minh bạch, trách nhiệm giải trình và liêm chính.
Chỉ trích
Nhóm G20 đã lên án những người chống lại những ảnh hưởng của toàn cầu hóa bao gồm việc làm tăng bất bình đẳng thu nhập và tình trạng suy thoái môi trường. Tuy nhiên, G20 cũng bị chỉ trích vì không có động thái gì trong công tác chống lại biến đổi khí hậu và phân phối vaccines trong đại dịch Covid-19.
Nguồn: The Canadian Encyclopedia
Từ khóa: G20, sáng kiến vận hành
