Trung Quốc đã kêu gọi Mỹ dỡ bỏ các mức thuế hiện có và ngừng đe dọa áp các mức thuế mới để đáp trả việc Bắc Kinh không thực hiện đúng các điều khoản trong thỏa thuận thương mại song phương.
Bộ trưởng Thương mại Mỹ - Gina Raimondo và Phòng Thương mại Mỹ đã nhanh chóng tăng cường áp lực lên Bắc Kinh sau khi một báo cáo hôm thứ Tư (09/02) cho thấy Trung Quốc chỉ đáp ứng 70% các yêu cầu trong hiệp định Mỹ - Trung được ký kết dưới thời Cựu Tổng thống Mỹ Trump.
Theo báo cáo của Viện Kinh tế Quốc tế (PIIE), Trung Quốc chỉ đạt 57% cam kết nhập khẩu trong tổng số 200 tỷ USD hàng hóa và dịch vụ vào năm 2020 và 2021, so với mức của năm 2017, bà Raimondo kiên quyết yêu cầu Trung Quốc thực thi đầy đủ các điều khoản trong thỏa thuận trước khi tính đến các bước tiếp theo.
“Kể từ khi thỏa thuận có hiệu lực, Trung Quốc đã nỗ lực vượt qua các cú sốc của đại dịch covid-19, suy thoái kinh tế toàn cầu và tắc nghẽn chuỗi cung ứng, trong thời gian thực hiện thỏa thuận,” phát ngôn viên Bộ Thương mại Trung Quốc - Gao Feng cho biết hôm 10 tháng 02.
“Chúng tôi hy vọng Mỹ sẽ dỡ bỏ các mức thuế bổ sung áp lên Trung Quốc cũng như tất cả các biện pháp trừng phạt và ngăn chặn, nhằm tạo điều kiện thuận lợi để mở rộng hợp tác thương mại song phương”.
Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung chứng kiến mức thuế áp lên tổng số hàng hóa trị giá 550 tỷ USD, trong đó có 350 tỷ USD là hàng hóa xuất xứ từ Trung Quốc.
Bà Raimondo cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Bloomberg hôm 09 tháng 02 sau khi báo cáo được công bố rằng Washington “hiện đang rất nỗ lực trong các cuộc đàm phán với Trung Quốc” “Bắc Kinh lại không theo luật”.
Phòng Thương mại Mỹ hôm 09 tháng 02 cũng cho biết Nhà Trắng đang xem xét một cuộc điều tra thuế quan mới và các lựa chọn khác, chẳng hạn như triển khai các hành động với các đồng minh, nếu các cuộc đàm phán hiện tại không thuyết phục được Bắc Kinh đáp ứng theo đúng các điều khoản của thỏa thuận, theo Reuters.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc - Zhao Lijian hôm 10 tháng 02 cho biết: “Đe dọa và gây sức ép đơn phương vì lợi ích của một bên sẽ không giúp giải quyết vấn đề, mà chỉ gây tổn hại lòng tin lẫn nhau và làm tổn hại bầu không khí đối thoại và đàm phán”.
Theo truyền thông Mỹ, Washington đã liệt kê bảy vấn đề chưa được giải quyết, bao gồm cải cách quy trình phê duyệt công nghệ sinh học của Trung Quốc, mở cửa thị trường cho các sản phẩm thủy sản của Mỹ và các yêu cầu về dịch tễ - động thái có thể dẫn đến việc dỡ bỏ lệnh cấm nhập khẩu gia súc sống từ Mỹ.
Dữ liệu của Bộ Nông nghiệp Mỹ cho thấy Trung Quốc tiếp tục mua hàng hóa của Mỹ với 504.000 tấn (504 triệu kg) đậu nành được đặt mua trong tháng này đối với đơn hàng trong niên hạn 2022 - 2023, bắt đầu vào tháng 9 năm 2022.
Trong tháng 1, Trung Quốc cũng đã mua 789.000 tấn đậu nành và 497.800 tấn ngô từ Mỹ.
“Đây là thời điểm thích hợp để đàm phán và nếu Mỹ kiểm soát được đại dịch và giải quyết tình trạng thiếu lao động, thì Trung Quốc có thể mở rộng nhập khẩu hàng hóa từ Mỹ”, Lu Xiang, nhà nghiên cứu cấp cao điều tra về Mỹ tại Viện Khoa học xã hội Trung Quốc cho hay.
“Mỹ đã không tôn trọng các yêu cầu của Trung Quốc về việc dỡ bỏ thuế quan và đã lãng phí thời gian cho việc đàm phán.”
Lu Xiang phát biểu thêm rằng thỏa thuận thương mại không nêu rõ các biện pháp khắc phục và cách thức nhập khẩu sẽ tiến hành sau khi thỏa thuận hết hạn vào cuối năm 2021, nhưng Ding Shuang, trưởng nhóm kinh tế Greater China tại Ngân hàng Standard Chartered, nói rằng tăng thuế quan không phải là giải pháp hợp lí.
“Trung Quốc không hài lòng khi các công ty của họ không thể mua những gì họ muốn do các biện pháp hạn chế của Mỹ. Đối với Mỹ, câu hỏi đặt ra là nước này có thể làm gì khác để buộc Trung Quốc phải chịu trách nhiệm mà không ảnh hưởng tới người tiêu dùng Mỹ, với mức lạm phát đã chạm mức cao nhất trong 40 năm”, ông Ding nói.
Huo Jianguo, cựu lãnh đạo một cơ sở nghiên cứu của Bộ Thương mại Trung Quốc tin rằng “về cơ bản là chưa có đủ điều kiện để đàm phán”.
Ông nói: “Hiện cả hai bên không có sự đồng thuận trong nhiều lĩnh vực và Mỹ vẫn đang thực hiện nhiều biện pháp khác nhau để hạn chế và đàn áp Trung Quốc.”
He Weiwen, một thành viên cấp cao của tổ chức tư vấn có trụ sở tại Bắc Kinh - Trung tâm Trung Quốc và Toàn cầu hóa (CCG) cho biết những lời chỉ trích từ Mỹ là vô lý và “vô trách nhiệm”.
Ông nói: “Trung Quốc đã không phá vỡ lời hứa của mình. “Mua hàng chỉ là một phần của thỏa thuận thương mại “giai đoạn một”. Thỏa thuận liên quan đến chuyển giao công nghệ, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, lĩnh vực nông nghiệp, các chính sách kinh tế vĩ mô, tỷ giá hối đoái và mở rộng hợp tác thương mại, sẽ được hai bên thực thi như nhau”.
“Tại sao họ không đề cập đến các vấn đề khác? Quan trọng hơn, nó là những vấn đề nhạy cảm”.
Ông nói thêm, Trung Quốc đã cố gắng hết sức để tôn trọng thỏa thuận này bằng cách công bố mức tăng trưởng nhập khẩu từ Mỹ cao hơn bất kỳ quốc gia nào khác.
Nhưng thỏa thuận bị hạn chế bởi các giới hạn đối với các sản phẩm công nghệ cao, cũng như không lường trước được ảnh hưởng của dịch Covid-19, xuất hiện cùng thời điểm thỏa thuận được ký vào tháng 1 năm 2020.
“Trung Quốc là một nền kinh tế thị trường. Hàng hóa nhập khẩu cần phải được xác định trên cơ sở nhu cầu của các doanh nghiệp và không nên gây ảnh hưởng tới các thành viên [Tổ chức Thương mại Thế giới] khác”, ông nói thêm.
“Sự khác biệt hai bên chỉ có thể được giải quyết thông qua đàm phán, thay vì đe dọa.”
Gavekal Dragonomics cho biết trong một báo cáo hôm 10 tháng 02 rằng triển vọng cho quan hệ thương mại Mỹ - Trung trong năm nay là “việc gia tăng các biện pháp trừng phạt và có thể là thuế quan, nhưng không có hành động thực chất quy mô lớn”.
Báo cáo cho biết thêm: “Căng thẳng có thể quay trở lại vào năm 2023, khi Quốc hội Mỹ do Đảng Cộng hòa chiếm đa số sẽ thúc đẩy các quy định mới nhằm hạn chế dòng chảy công nghệ và vốn sang Trung Quốc”.
Nguồn: SCMP
Từ khóa: Mỹ - Trung, thỏa thuận thương mại, đàm phán, thuế quan, Covid-19.
