Cộng đồng các quốc gia thành viên Đông Phi (EAC) đã thống nhất về danh sách hàng hóa trong đó các thành viên sẽ xóa bỏ thuế quan khi giao thương với phần còn lại của lục địa theo Khu Thương mại Tự do Lục địa châu Phi (AfCFTA) trong 10 năm.
Các quốc gia thông qua Ưu đãi Thuế quan EAC cho các sản phẩm Loại A lên tới 90.2% sẽ được tự do hóa trong 10 năm sau khi bắt đầu thực thi AfCFTA.
Theo hiệp định, các sản phẩm Loại A chiếm ít nhất 90% các sản phẩm được giao thương, sẽ được miễn thuế trong giai đoạn 10 năm đối với các nước kém phát triển (LDCs) và 5 năm đối với các nước đang phát triển.
Theo EAC, có 5.129 dòng thuế trên tổng số 5.688 dòng thuế. Các cuộc đàm phán trong khuôn khổ EAC đang tiếp tục diễn ra với các sản phẩm hoặc dòng thuế khác.
Các sản phẩm Loại B là danh mục nhạy cảm đối với một quốc gia thì chiếm thấp hơn 7% tổng sản phẩm hoặc dòng thuế và những loại thuế quan này sẽ được xóa bỏ trong 13 năm đối với LDCs và 10 năm đối với các nước đang phát triển.
Loại khác, Loại C và chiếm 3% tổng thuế có thể sẽ giữ nguyên mức thuế.
Các Bộ trưởng phụ trách về Thương mại, Công nghiệp, Tài chính và Đầu tư của EAC đã chỉ đạo Ban Thư ký đệ trình Ưu đãi thuế quan Loại A đến Ban Thư ký AfCFTA tại Accra, Ghana càng sớm càng tốt để xác minh.
Sau khi được phê duyệt, EAC sẽ kinh doanh các sản phẩm theo hiệp định, với các quốc gia khác có dòng thuế cũng đã được xác minh.
EAC hiện nằm trong số các quốc gia thành viên đã đáp ứng các yêu cầu tối thiểu đối với sản phẩm Loại A và đã bắt đầu thương mại tạm thời theo AfCFTA.
EAC đang đàm phán AfCFTA với tư cách là khối (quốc gia thành viên) về lý do nước Kenya mặc dù là một nước đang phát triển nhưng không phải tuân thủ các điều khoản như các nước đang phát triển khác.
Ngày 18/2/2022, Hội đồng bất thường của các bộ trưởng đã chỉ đạo Ban Thư ký của EAC triệu tập một cuộc họp chuyên gia vào ngày 15/4/2022 để xem xét Danh mục Loại B và Loại C của Ưu đãi thuế quan của EAC.
Cho đến nay, AfCFTA đã xác minh 29 ưu đãi thuế quan nhằm đảm bảo rằng chúng đáp ứng đúng theo điều khoản hiệp định và dự kiến sẽ tăng lên 34 ưu đãi thuế quan.
Nam Sudan đã ký kết hiệp định AfCFTA nhưng chưa phê chuẩn, do đó hiệp định này hiện vẫn chưa được áp dụng tại đây.
Cho đến nay, tổng cộng 54/ 55 các nước châu Phi đã phê duyệt hiệp định, ngoại trừ nước Eritrea, trong khi ít nhất 44 nước đã phê chuẩn vào ngày 10/2/2022.
Hiệp định có hiệu lực vào tháng 1/2021, mục đích nhằm tạo ta một thị trường chung cho 1.3 tỷ người với tổng GDP là 3.4 nghìn tỷ đô la.
Hiệp định cũng nhằm mục đích làm cho thương mại châu Phi rẻ hơn, nâng cao giá trị gia tăng hàng hóa giữa các nước từ mức 72 tỷ đô la hiện nay, tương đương 16.6% tổng thương mại toàn châu Phi.
Chỉ có Châu Đại Dương có thương mại nội khối thấp nhất chiếm khoảng 7%, trong khi châu Âu là 68%, châu Á là 59% và châu Mỹ là 55%.
Xuất khẩu của châu Phi trên thế giới trị giá hơn 422 tỷ đô la. Bộ trưởng phụ trách các vấn đề EAC của Kenya, Kevit Desai, chủ trì cuộc họp bất thường, đã phát biểu trong một cuộc họp báo truyền thông: AfCFTA sẽ cho phép các quốc gia đối tác tiếp cận một thị trường mở rộng hơn với 900 triệu dân, tăng cường cơ hội giao thương, việc làm, công nghiệp hóa và thịnh vọng kinh tế.
Tiến sĩ Desai cho biết: “Các cơ hội mở rộng bao gồm các sản phẩm sản xuất, giá trị gia tăng, chuỗi giá trị khu vực, chế biến nông sản, lắp ráp xe cơ giới, dược phẩm, phụ tùng ô tô và khai thác khoáng sản và nhiều lĩnh vực khác.”
Bộ trưởng Thương mại, Bộ Công nghiệp và Hợp tác xã cho biết về việc mở cửa thị trường Uganda sẽ không buộc nền kinh tế công nghiệp non trẻ phải cạnh tranh với các nền kinh tế lớn hơn và ưu đãi thuế quan đã được thương lượng cẩn thận để đáp ứng nhu cầu này.
Bà Christine-Rita Namusobya Abankwah -Liên đoàn các Doanh nghiệp vừa và nhỏ Uganda lưu ý rằng cần phải nâng cao nhận thức của cộng đồng doanh nghiệp ở Uganda để họ sẵn sàng tinh thần tiến vào thị trường châu Phi.
“Hiểu rõ về thị trường châu Phi là việc làm cần thiết để các công ty Uganda thành công trong hoạt động xuất khẩu các sản phẩm hoặc dịch vụ ở châu Phi.”
Theo bà Abankwah việc cấp quyền cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa đồng nghĩa các nhà xuất khẩu Uganda phải xác định chi phí sản xuất sản phẩm, giá cả và khách hàng mục tiêu ở châu Phi của mình.
Tuy nhiên, cũng cần có sự chuẩn bị về mặt năng lực để vươn tầm châu lục, nếu không, các công ty châu Phi sẽ bị bỏ lại phía sau.
Bà nói thêm: “Nếu một công ty SME của Uganda chưa bao giờ xuất khẩu và không thể sản xuất nhiều, thì doanh nghiệp đó vẫn có thể thành công thông qua hợp tác với một công ty trung gian của Uganda.”
Nguồn: Independent
Từ khóa: AfCFTA, EAC, LDCs
