Indonesia là quốc gia duy nhất chưa phê chuẩn Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), các nhà lập pháp lo ngại rằng thỏa thuận thương mại lớn nhất thế giới này có thể thúc đẩy hàng hóa nhập khẩu.
RCEP loại bỏ tới 92% thuế quan đối với hàng hóa thương mại giữa 15 nước thành viên và tiêu chuẩn hóa nhiều quy định về hải quan, đầu tư, sở hữu trí tuệ và thương mại điện tử.
Do đó, sự trì hoãn của Hạ viện được một số người xem là làm mất đi cơ hội về các lợi ích của hiệp định thương mại lớn dành cho Indonesia, có hiệu lực vào ngày 01 tháng 01 năm nay.
Hiệp định thương mại liên quan đến 10 nước ASEAN và Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Úc và New Zealand, chiếm 30% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu.
Một số thành viên của Ủy ban Hạ viện VI, cơ quan giám sát thương mại và đầu tư, chia sẻ với Jakarta Post ngày 05/01 rằng mối quan tâm của họ chủ yếu là về hàng hóa nhập khẩu và những tác động của chúng lên các doanh nghiệp địa phương, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ, vừa và nhỏ (MSME).
“Indonesia vẫn được xem là một thị trường tiềm năng, hơn là một quốc gia đang tìm kiếm thị trường cho mình. Đó là lý do tại sao tại mọi cuộc họp, hầu như tất cả các thành viên đều bảy tỏ mối quan tâm này”, thành viên Ủy ban Hạ viện VI - Marwan Jafar của Đảng Thức tỉnh Quốc gia (PKB) cho biết vào ngày 05/01.
Thành viên Achmad Baidowi từ Đảng Phát triển Thống nhất (PPP) chỉ ra rằng nhiều doanh nghiệp địa phương, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ, vừa và nhỏ (MSME), có thể chưa chuẩn bị sẵn sàng để đối mặt với các cạnh tranh mới và chưa đủ năng lực để tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.
“Đây là một trong những mối quan tâm của chúng tôi - rằng Indonesia nên cải thiện năng lực của mình trước khi phê chuẩn RCEP,” Achmad nói.
Hai đảng chính trị lớn nhất của Hạ viện, Đảng Dân chủ Indonesia (PDI-P) cầm quyền và Đảng Golkar, cũng đưa ra những lo ngại tương tự trong cuộc họp với Bộ Thương mại vào ngày 13 tháng 12 năm 2021.
“Thương mại tự do không có nghĩa là giao dịch tự do. Phải có cách thức để chúng tôi xác định các chiến thuật khác nhau để bảo vệ các doanh nghiệp địa phương nhằm cung cấp nhiều lớp bảo vệ khác nhau để tăng cường sản phẩm quốc gia”, Phó chủ tịch Ủy ban Aria Bima của PDI-P cho hay.
Golkar’s Gde “Demer” Sumarjaya Linggih, một phó chủ tịch khác của Ủy ban Hạ viện VI, kêu gọi các nhà hoạch định chính sách thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp trong nước sau khi RCEP được phê chuẩn.
“Nếu chúng ta không thể phát triển ngành công nghiệp của mình, thì việc kí kết hiệp định thương mại có ích gì? Chúng tôi sẽ luôn trở thành một quốc gia tiêu dùng” ông nói.
Bất chấp những lo ngại của họ, các nhà lập pháp Hạ viện nói với Jakarta Post rằng họ sẽ ủng hộ việc phê chuẩn RCEP và họ không bận tâm đến những quốc gia nào tham gia vào hiệp định.
Văn phòng Bộ trưởng điều phối các vấn đề kinh tế cho biết vào ngày 03 tháng 01 rằng, RCEP dự kiến sẽ được phê chuẩn trong quý đầu tiên của năm nay.
Trong khi đó, các nhà phân tích cho rằng RCEP có thể củng cố sự kìm kẹp kinh tế của Trung Quốc ở châu Á - Thái Bình Dương, đặc biệt là sau khi Ấn Độ rút khỏi hiệp định thương mại vào năm 2019. Trung Quốc bị chỉ trích vì lập trường sở hữu trí tuệ và trợ cấp bóp méo thị trường.
“Chính phủ Indonesia thông qua bộ trưởng thương mại M Lutfi cho rằng thỏa thuận này sẽ có lợi cho Indonesia, thành viên Hạ viện Andre Rosiade thuộc Đảng Gerindra cho biết vào ngày 05/12/2021.
Theo Andre, mục tiêu của chính phủ để phê chuẩn RCEP vào quý đầu tiên năm nay là hợp lý, tùy thuộc vào quá trình thảo luận giữa Hạ viện và chính phủ tiến triển như thế nào.
“Trong các cuộc họp, chúng tôi cũng lưu ý về các vấn đề RCEP có thể gây tổn thất cho Indonesia, cho dù từ Trung Quốc hay các nước khác,” ông nói thêm.
Cuộc họp ngày 13 tháng 12 năm 2021 kết luận rằng Ủy ban sẽ phê chuẩn RCEP như một đạo luật, trái ngược với quy định của tổng thống, nhưng các nhà lập pháp nói rằng họ vẫn đang chờ chính phủ gửi dự thảo và các cuộc thảo luận sẽ tiếp tục vào năm 2022.
Anne Patricia Susanto, người đứng đầu Ủy ban thường trực về các hiệp định thương mại tự do tại Phòng Thương mại và Công nghiệp Indonesia (KADIN), phản đối mối quan tâm của Hạ viện, cho rằng các nhà đàm phán RCEP đã tính đến cả tác động tích cực và tiêu cực của nó.
“Và nó có nhiều mặt tích cực hơn là tiêu cực. Chìa khóa nằm ở khả năng cạnh tranh của các sản phẩm của chúng tôi so với các sản phẩm của các quốc gia khác” Anne cho biết vào ngày 06 tháng 01 vừa qua.
“Tất cả các nước RCEP ngoại trừ Indonesia đã phê chuẩn thỏa thuận. Vì vậy, rất đáng tiếc khi thỏa thuận thương mại không được ưu tiên”.
Đồng quan điểm với Anne, Tổng Giám đốc Đàm phán Thương mại Quốc tế Bộ Thương mại, Ông Djatmiko Bris Witjaksono nói với Jakarta Post ngày 06/01 vừa qua, rằng RCEP luôn có rủi ro, nhưng nếu không tham gia có thể dẫn đến thiệt hại tiềm tàng nhiều hơn nếu các quốc gia khác tiếp quản thị trường xuất khẩu của Indonesia.
Chính phủ ước tính rằng việc tham gia RCEP có thể làm tăng trưởng GDP của Indonesia thêm 0,05 điểm phần trăm trong những thập kỷ tới, trong khi việc không tham gia có thể dẫn đến việc giảm 0,07 điểm phần trăm GDP tăng trưởng của đất nước.
“Chúng ta cần tính đến các chi phí cơ hội nếu thị trường xuất khẩu của chúng ta bị chi phối bởi các thành viên RCEP khác” Bộ Thương mại cho biết trong một tuyên bố.
Bộ cũng vạch ra những ngành sẽ chịu áp lực từ RCEP nhưng cam kết giảm thiểu rủi ro. Các ngành công nghiệp đó bao gồm viễn thông, công nghệ thông tin, quần áo và dệt may, giày dép, ô tô và sản phẩm nông nghiệp.
Ngoài ra, Bộ có kế hoạch cân bằng sự gia tăng nhập khẩu có thể xảy ra bằng cách tăng xuất khẩu trong một số ngành công nghiệp như sợi thực vật, bột giấy và giấy, khoáng sản, kim loại (bao gồm cả kim loại đen), sản phẩm gỗ và thực phẩm. Kế hoạch này dành cho các doanh nghiệp MSME.
Nguồn: Phnom Penh Post
Từ khóa: Indonesia, RCEP
