Sri Lanka được biết đến là trung tâm hàng hải giữa khu vực Nam Á và Đông Nam Á. Tiềm năng kết nối các cảng của Sri Lanka với khu vực Nam Á và Đông Nam Á là rất lớn. Quốc gia này được xem là thành viên tích cực của Hiệp hội hợp tác khu vực Nam Á (SAARC) và Sáng kiến Vịnh Bengal về Hợp tác Kinh tế và Kỹ thuật đa khu vực (BIMSTEC). Hơn nữa, Sri lanka có vị trí thuộc trung tâm giữa các khu vực ASEAN, SAARC và BIMSTEC, và có quan hệ rất tốt với tất cả các quốc gia thành viên ở khu vực Nam Á và Đông Nam Á.
Về phía Bangladesh, có đường biên giới dài 271 km giáp với Myanmar, đóng vai trò chiến lược như một hành lang thương mại tiềm năng giữa hai quốc gia. Tuy nhiên, hiện nay, khu vực này đã được quân sự hóa do các cuộc xung đột nội bộ đang diễn ra ở Myanmar. Nếu điều này được giải quyết, Bangladesh có thể phát triển các tuyến đường qua Myanmar để tiếp cận Trung Quốc ở phía Đông, tiếp cận các quốc gia ASEAN ở phía Nam và Hiệp hội Hợp tác khu vực Nam Á (SAARC) ở phía Tây.
Campuchia cũng là guốc gia láng giềng, gần với Myanmar, với Thái Lan. Nếu các vấn đề xung đột của người tị nạn Rohingya được giải quyết, Myanmar và các quốc gia ASEAN khác có thể tiếp cận khu vực Nam Á thông qua Bangladesh. Nếu dự án đường cao tốc ba bên Bangladesh –Myanmar - Thái Lan - Ấn Độ và hành lang Bangladesh - Trung Quốc - Ấn Độ - Myanmar (BCIM) được hợp nhất, các thành viên ASEAN có thể tiếp cận thị trường của Sri Lanka, miền Bắc Ấn Độ và các quốc gia thuộc dãy Himalaya, Bhutan và Nepal. Do đó, việc đạt được cải thiện quan hệ giữa Bangladesh và Myanmar là rất quan trọng trong việc phát triển chiến lược thương mại và đầu tư của khu vực.
Myanmar cũng có thể sử dụng Bangladesh như tuyến đường vận chuyển để tiếp cận các thị trường như Sri Lanka, Nepal, Bhutan và Ấn Độ. Sri Lanka, Ấn Độ, Nepal, Bhutan, Thái Lan và Myanmar là thành viên của Sáng kiến Vịnh Bengal về Hợp tác Kinh tế và Kỹ thuật đa khu vực (BIMSTEC). BIMSTEC là một tổ chức bao gồm Bangladesh, Bhutan, Ấn Độ, Myanmar, Nepal, Sri Lanka, và Thái Lan với mục tiêu là thúc đẩy hợp tác kinh tế của các quốc gia với khu vực. Các quốc gia ASEAN khác, chẳng hạn như Campuchia nên tham gia BIMSTEC để tận dụng nhiều lợi ích.
Việc tiếp cận khối thương mại tự do của SAARC thông qua Bangladesh, Myanmar và các quốc gia ASEAN khác sẽ có lợi hơn trong việc thúc đẩy quan hệ thương mại khu vực với các quốc gia Ấn Độ, Nepal, Bhutan, Pakistan, Sri Lanka, Afghanistan và Trung Á.
Thực tế có thể thấy những tranh chấp của Myanmar và Bangladesh được hỗ trợ và hòa giải và có thể giải quyết. Biên giới trên biển của hai quốc gia gần đây đã được xác định thông qua Tòa án Công lý Quốc tế. Do đó, các quyền đối với tài sản hàng hải của Bangladesh đã được thiết lập trên diện tích 111.000 km2. Vùng biển của Myanmar cũng đã được xác định chính xác. Do đó, Bangladesh, Myanmar và các quốc gia ASEAN có tiềm năng phát triển các dự án hàng hải chung ở vùng Vịnh Bengal.
Hơn nữa, phát triển thương mại ngày càng có nhiều tiềm năng khi đề xuất xây dựng Đường cao tốc Châu Á, do Ngân hàng Phát triển Châu Á tài trợ. Điều này sẽ tăng cường kết nối giao thương với đất liền và giao thương nhiều loại hàng hóa như sản phẩm nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, phân bón, nhựa, dược phẩm và sản phẩm công nghiệp nhẹ.
Quan hệ hợp tác của Sri Lanka với các nước ASEAN:
Diễn đàn Khu vực ASEAN được thành lập dưới sự bảo trợ của Cộng đồng ASEAN vào năm 1993 và Sri Lanka là thành viên của ARF từ năm 2007. Đây là một diễn đàn quan trọng để cung cấp một cuộc đối thoại an ninh mang tính xây dựng và tham vấn về các vấn đề chính trị và an ninh chung, cùng quan tâm trong Khu vực Đông Nam Á. Diễn đàn cung cấp một cương lĩnh nền tảng để các thành viên tích cực đóng góp nhằm nỗ lực hướng tới xây dựng lòng tin và ngoại giao phòng ngừa ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Và Bangladesh cũng là một thành viên tích cực của ARF.
ASEAN là một trong những nền kinh tế lớn nhất trên thế giới. Sri Lanka nên tăng cường giao thương với các thành viên ASEAN. Sri Lanka có thể cho các nước thành viên ASEAN thấy rằng họ là một trong những cửa ngõ giữa ASEAN và SAARC.
Theo báo cáo của các phương tiện truyền thông, Sri Lanka có hoạt động thương mại với các nước trong khu vực như Singapore, Malaysia, Thái Lan, Indonesia và Việt Nam. Năm mặt hàng xuất khẩu hàng đầu của Sri Lanka sang khu vực bao gồm đóng tàu , sản phẩm thực phẩm, các bộ phận của giày dép, dầu tinh luyện, máy móc, thiết bị điện và phụ tùng; trong khi đó năm mặt hàng nhập khẩu hàng đầu từ các nước ASEAN là dầu tinh luyện, máy móc, thiết bị điện và phụ tùng, thực phẩm, vàng và xi măng.
Như vậy, các thành viên ASEAN có thể hưởng lợi khi phát triển quan hệ thương mại với Sri Lanka. Và Sri Lanka là quốc gia duy nhất ngoài Ấn Độ có mối quan hệ tốt đẹp với các nước thành viên ASEAN và nước này tiềm năng mang đến nhiều cơ hội cho khu vực ASEAN.
Quan hệ hợp tác hiện tại của Bangladesh với các thành viên ASEAN
Bangladesh đã có hợp tác song phương với các thành viên ASEAN như Campuchia. Năm 2010, hai quốc gia đã nhất trí thành lập Ủy ban chung cho hợp tác song phương. Mười thỏa thuận được ký kết trong năm 2017 được kỳ vọng sẽ tăng cường quan hệ song phương và tăng cường hợp tác kinh tế giữa hai bên.
Bangladesh đã đề xuất một thỏa thuận canh tác dài hạn cho hoạt động nông trại và nước này cũng rất muốn ký thỏa thuận nhập khẩu gạo lâu dài từ Campuchia. Cả hai quốc gia thường xuyên tiến hành các nghiên cứu chung về nông nghiệp.
Bangladesh cũng đã cung cấp hỗ trợ cho Myanmar dưới hình thức đào tạo chống khủng bố cũng như phân phối vắc xin COVID-19. Nhưng mối quan hệ giữa hai quốc gia vẫn còn nhiều thách thức, cụ thể như vấn đề người tị nạn Rohingya vẫn đang căng thẳng và cách tìm ra giải pháp để đáp ứng lợi ích lâu dài của Bangladesh và Myanmar. Tuy nhiên, Campuchia có thể hỗ trợ trong vấn đề này thông qua mối quan hệ tốt đẹp giữa Campuchia với Myanmar.
Bangladesh, Myanmar và Campuchia cũng có thể tăng cường đầu tư chung vào lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là đối với các sản phẩm như gạo và gia vị. Các sản phẩm cụ thể từ các loại đậu, gia vị, cá và gạo. Điều này có thể tăng cường quan hệ ba bên và khuyến khích hoạt động thương mại và đầu tư giữa các nước ASEAN và BIMSTEC.
Nguồn: Eurasia Review
Từ khóa: Sri Lanka- Bangladesh, ASEAN, SAARC
