Tạo điều kiện thuận lợi cho dòng chảy dữ liệu tự do xuyên biên giới là điều cần thiết cho sự phát triển kinh tế trong thời đại kỹ thuật số. Việc xây dựng các quy tắc quốc tế phải được đẩy nhanh.
Trong số các quốc gia thành viên và khu vực của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), 86 nước thành viên bao gồm Nhật Bản, Mỹ, EU và Trung Quốc đã đồng ý một số thỏa thuận đối với thương mại điện tử, liên quan đến việc trao đổi dữ liệu.
Thỏa thuận gồm 8 nội dung, bao gồm các biện pháp bảo vệ người tiêu dùng khỏi các hoạt động gian lận và sử dụng chữ ký điện tử trong các thủ tục thương mại. WTO sẽ tiếp tục đàm phán về 20 lĩnh vực còn lại hoặc nhiều hơn thế.
Các hiệp định của WTO về tự do hóa thương mại hàng hóa và dịch vụ, không có quy định về phân phối dữ liệu. Đây là lần đầu tiên một thỏa thuận đã đạt được trong lĩnh vực này, mặc dù chỉ là một phần nhỏ, và việc tiến tới hợp tác là một bước phát triển đáng hoan nghênh.
Các giao dịch thương mại liên quan đến việc trao đổi dữ liệu, chẳng hạn như thông qua duyệt internet và phân phối video, đang ngày càng mở rộng. Dữ liệu lớn (Big data) tích lũy từ các giao dịch như vậy được gọi là “dầu của thế kỷ 21”. Nó là điều không thể thiếu cho việc sử dụng trí tuệ nhân tạo và là nguồn sản xuất của các sản phẩm và dịch vụ mới.
Tuy nhiên, có giới hạn đối với dữ liệu của doanh nghiệp. Điều quan trọng là phải phân phối dữ liệu do các quốc gia và nhiều công ty nắm giữ trên khắp các biên giới quốc gia và sử dụng dữ liệu đó như tài sản của toàn xã hội.
Trong nỗ lực tạo ra các quy tắc quốc tế cho mục đích này, Nhật Bản đã đề xuất một khuôn khổ đàm phán tại Hội nghị thượng đỉnh G20 ở Osaka vào năm 2019. Hy vọng rằng Nhật Bản sẽ tiếp tục dẫn đầu trong các cuộc thảo luận về vấn đề này.
Mặc dù Trung Quốc đã tham gia thỏa thuận, luật pháp của quốc gia này quy định về nguyên tắc dữ liệu được thu thập phải được lưu trữ trên các máy chủ của chính họ nhằm mục đích bảo mật và bảo vệ thông tin cá nhân. Cũng dấy lên những lo ngại về sự không chắc chắn trong việc thực thi luật.
Trong lĩnh vực xe tự lái, các nghiên cứu đang được tiến hành,việc phân tích lượng dữ liệu khổng lồ thu được từ các cảm biến là cần thiết để ngăn ngừa tai nạn và chủ nghĩa bảo vệ dữ liệu như của Trung Quốc có thể cản trở điều này.Nhật Bản phải thúc đẩy mạnh mẽ cải cách thông qua đàm phán.
Mặt khác, trong khi WTO vốn dĩ dựa trên nguyên tắc đồng thuận giữa 164 quốc gia thành viên và khu vực thành viên, thì thỏa thuận mới nhất là sản phẩm của các quốc gia và khu vực có thiện chí. Ngoài ra, 67 quốc gia và khu vực đã đồng ý các quy tắc về thủ tục cấp phép trong ngành dịch vụ và các cuộc đàm phán trong các lĩnh vực như các biện pháp về môi trường vẫn đang diễn ra.
Xung đột giữa các quốc gia tiên tiến và đang phát triển gây khó khăn cho việc đạt được đồng thuận chung, các quốc gia mới nổi không tham gia các thỏa thuận như vậy được cho là không hợp tác, giống như “không tôn trọng triết lý của WTO”.
Mặc dù thỏa thuận của các quốc gia và khu vực có ý nghĩa nhất định, nhưng điều mong muốn là tránh việc chia rẽ với các quốc gia còn lại. Các thành viên cũng nên đẩy nhanh các cuộc thảo luận về việc cải tổ WTO, vốn đã rơi vào tình trạng rối loạn chức năng.
Nguồn: The Phnom Penh Post
Từ khóa: WTO, kinh tế số
