Xuất khẩu của Ấn Độ giai đoạn 2021 – 2022 có mọi cơ hội đạt được mục tiêu 400 tỉ USD. Điều này làm cho đất nước có đủ tự tin để theo đuổi các FTA.
Hoạt động xuất khẩu của Ấn Độ chưa bao giờ tốt như năm 2021. Trong 11 tháng đầu năm, xuất khẩu đã vượt 354 tỷ USD, cao hơn 57 tỷ USD (tương đương 19,2%) so với mức tốt nhất cùng kỳ đã đạt được vào năm 2019. Nhập khẩu cũng đã chạm mức cao kỷ lục 513 tỷ USD, cao hơn gần 9% so với mức cao trước đó là 472 tỷ USD vào năm 2018. Quan trọng là, nhập khẩu cao hơn cũng có thể là dấu hiệu cho thấy nền kinh tế đang trên đà phục hồi bền vững vào năm 2022.
Được thúc đẩy bởi sự đẩy mạnh gia tăng xuất khẩu trong những tháng đầu năm, chính phủ đã đặt mục tiêu xuất khẩu 400 tỷ USD trong năm tài khóa 2021-22. Một mục tiêu tương tự cũng đã được đặt ra trong quá khứ, nhưng xuất khẩu của Ấn Độ đã không vượt quá 330 tỷ USD (trong giai đoạn 2018-19). Trong 8 tháng đầu năm tài khóa hiện tại (từ tháng 4 đến tháng 11 năm 2021), xuất khẩu đã đạt hơn 263 tỷ USD, vượt mức cao trước đó gần 22% trong giai đoạn này. Mặc dù vào tháng 11 năm 2021, xuất khẩu ở mức thấp nhất, nhưng có nhiều khả năng sẽ đạt được mục tiêu 400 tỷ USD.
Năm nhóm hàng giúp thúc đẩy xuất khẩu của Ấn Độ tăng vọt gồm - kim loại, quặng, sản phẩm nông nghiệp, điện tử và sản phẩm dầu mỏ. Các sản phẩm cụ thể trong kim loại và các sản phẩm nông nghiệp hoạt động đặc biệt tốt, bao gồm sắt và thép, đồng, gạo non-basmati, đường và lúa mì. Xuất khẩu của từng sản phẩm này đã tăng hơn gấp đôi trong thời gian từ tháng 1 đến tháng 10 năm 2021, so với mức trong giai đoạn tương ứng trong năm 2019. Bông thô và sợi bông cũng đạt xuất khẩu tăng đột biến trong năm nay.
Các thị trường xuất khẩu chính của Ấn Độ cũng chạm mức kỷ lục trong năm 2021. Xuất khẩu sang thị trường lớn nhất là Hoa Kỳ, tăng lên 58,7 tỷ USD, tăng gần 1/3 so với mức năm 2019. Ấn tượng hơn nữa là xuất khẩu của Ấn Độ đến Trung Quốc, thị trường lớn thứ 3 với mức tăng hơn 42% so với cùng kỳ. Bangladesh lần đầu tiên xuất hiện trong top 5 thị trường xuất khẩu của Ấn Độ, với xuất khẩu sang nước láng giềng này tăng hơn 67% so với số liệu năm 2019. Tuy nhiên, xuất khẩu sang thị trường lớn thứ hai, cụ thể là Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), lại giảm trong bối cảnh mức tăng chung.
Các sản phẩm thúc đẩy sự gia tăng xuất khẩu tại các thị trường chính cũng thay đổi đáng kể. Trong số các mặt hàng xuất khẩu chính của Ấn Độ sang Hoa Kỳ, các sản phẩm dầu mỏ, máy móc không dùng điện và hóa chất hữu cơ tăng nhanh nhất trong năm 2021. Mặt khác, kim loại xuất khẩu cũng cao hơn với các sản phẩm sắt thép, đồng và nhôm, bên cạnh bông và quặng, cho phép Ấn Độ tăng cường hiện diện tại Trung Quốc. Bangladesh là một trong những điểm đến lớn nhất của Ấn Độ trong xuất khẩu bông và ngũ cốc (cả gạo và lúa mì).
Với kết quả xuất khẩu đạt mức ấn tượng này, Ấn Độ tự tin tìm cách xây dựng một số hiệp định thương mại tự do (FTA). Đây là sự thay đổi hoàn toàn so với năm 2019 khi Ấn Độ bước ra khỏi Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), hiệp định thương mại lớn trong khu vực của Đông Á.
Hiệp định FTA đầu tiên của Ấn Độ có thể là với UAE, vốn từng là điểm đến xuất khẩu lớn nhất của nước này. Tuy nhiên, với việc giảm nhập khẩu dầu của Ấn Độ, thương mại với UAE đã mất đà trong vài năm qua. Là cửa ngõ chính vào Vùng Vịnh và quan trọng hơn là lục địa châu Phi, việc gia tăng quan hệ thương mại với UAE có thể tạo thêm động lực cho xuất khẩu của Ấn Độ.
Ấn Độ cũng đã bắt đầu thảo luận về một FTA với Vương quốc Anh (UK), quốc gia đang tìm cách khắc phục những bất lợi mà nước này có thể phải chịu trong giai đoạn hậu Brexit bằng cách nhanh chóng tăng cường liên kết thương mại chặt chẽ với các nước đối tác. Kể từ khi rời Liên minh châu Âu chưa đầy hai năm trở lại đây, Vương quốc Anh đã chính thức hóa 40 FTA với các đối tác thương mại của mình. Việc chính thức hóa một FTA với Ấn Độ cũng đang cho thấy sự cấp bách tương tự, và do đó trong năm mới này có thể thấy sự gắn bó giữa hai quốc gia nhằm tăng cường mối quan hệ thương mại chặt chẽ hơn.
Trong nhiều năm, đã có nhiều đồn đoán về một FTA giữa Mỹ và Ấn Độ. Nhưng các thỏa thuận của Chính quyền Trump với Ấn Độ, đặc biệt là việc rút GSP (hệ thống ưu đãi tổng quát) mà Ấn Độ đã được hưởng kể từ khi bắt đầu chương trình và bắt đầu cuộc chiến thuế quan, dẫn đến mất niềm tin và không thể kết nối.
Tuy nhiên, chính quyền Joe Biden có ý muốn hòa giải, như thể hiện rõ trong chuyến thăm gần đây của Đại diện Thương mại Hoa Kỳ, Katherine Tai. Các bước tiếp theo mà hai nước thực hiện sẽ là quyết định liệu một thỏa thuận thương mại giữa Ấn Độ và Hoa Kỳ có khả thi hay không.
Bài viết của Giáo sư Biswajit Dhar, Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Kế hoạch, Trường Khoa học Xã hội, Đại học Jawaharlal Nehru, New Delhi.
Nguồn: Money Control
Từ khóa: FTA, liên kết thương mại, gia tăng xuất khẩu, tăng cường quan hệ
