Giải pháp quan trọng là tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp tiếp cận được vốn để phục hồi sản xuất, kinh doanh, vượt qua được giai đoạn khó khăn.
Nhiều ý kiến tại Diễn đàn kinh tế Việt Nam 2021 với chủ đề “Phục hồi và phát triển bền vững” đều cho rằng: Cần một gói chính sách và gói kích thích kinh tế, quy mô đủ lớn, thậm chí lên tới 844.000 tỉ đồng như có chuyên gia đề nghị để phục hồi và phát triển cả trong dài hạn.
Pháp Luật TP.HCM đã có trao đổi với ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban Pháp chế Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), liên quan đến vấn đề này.
Quan trọng là doanh nghiệp phải tiếp cận được vốn
. Phóng viên: Thưa ông, nhiều nghiên cứu, khảo sát của VCCI và của các tổ chức khác cho thấy dịch COVID-19 tác động khủng khiếp đến doanh nghiệp (DN) và người dân. Nhìn chung, ông thấy DN đã ứng phó với dịch COVID-19 thế nào?
+ Ông Đậu Anh Tuấn: Dịch COVID-19 xảy ra là “chưa có tiền lệ”, tác động cực kỳ lớn tới DN và cả nền kinh tế. Nhưng sau đó, các biện pháp ứng phó với cú sốc bất lợi do dịch COVID-19 gây ra cũng có nhiều chuyển biến.
Điều cần ghi nhận là các DN trong suốt hai năm qua luôn cố gắng bảo đảm an toàn cho người lao động, cố gắng cầm cự, duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh, giữ bằng được việc làm trong bối cảnh khó khăn về dòng tiền, nhất là sau khi Nghị quyết 128 của Chính phủ về thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả COVID-19 được ban hành.
. Tại diễn đàn hôm nay, nhiều ý kiến đã bàn về các giải pháp ngắn hạn. Một cách vắn tắt, ông nghĩ cần những giải pháp nào để DN và người lao động có thể nhanh chóng phục hồi?
+ Tôi cho rằng cần phải tạo thuận lợi cho việc tiếp cận thông tin chính sách, quy định hỗ trợ DN từ khâu hoạch định đến hướng dẫn. Tránh tuyệt đối việc áp dụng máy móc và cực đoan các biện pháp hạn chế, phong tỏa do dịch COVID-19 để tránh đứt gãy chuỗi cung ứng của DN. Các bộ, ngành, địa phương cần triển khai các chương trình hỗ trợ DN lập và triển khai các kế hoạch sản xuất, kinh doanh liên tục trong tình hình dịch bệnh trong tinh thần quan tâm, giải quyết các khó khăn tài chính cho DN.
Nhiều ý kiến tại diễn đàn đã nói đến các gói hỗ trợ phục hồi và tôi cho rằng giải pháp quan trọng là tạo thuận lợi hơn cho DN tiếp cận được vốn để phục hồi sản xuất, kinh doanh, vượt qua được giai đoạn khó khăn.
Tôi đồng tình với nhiều ý kiến cho rằng cần có chương trình hỗ trợ đào tạo cho người lao động bị thôi việc, mất việc làm do ảnh hưởng của dịch COVID-19. Đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính chuyển hẳn sang giải quyết thủ tục trên môi trường mạng cũng như nâng cao hiệu quả thực thi của bộ máy chính quyền. Bởi thực tế là các chủ trương và chính sách hỗ trợ của Chính phủ gần đây được cộng đồng DN đón nhận và đánh giá cao. Nhưng cần phải có hướng dẫn, thủ tục minh bạch thì mới được thực thi tốt, thuận lợi và hiệu quả.
Chính sách chống dịch đừng làm đứt gãy chuỗi sản xuất
. Dù gì đi nữa thì sau diễn đàn này, chúng ta cũng phải đáp ứng yêu cầu phục hồi sản xuất, kinh doanh, thích ứng với trạng thái bình thường mới. Hình như ông gọi điều này là “tái khởi động nền kinh tế”.
+ Nền kinh tế, có nghĩa là không chỉ các DN trong chuỗi cung ứng được quan tâm, mà ngay cả các hộ kinh doanh, DN nhỏ và siêu nhỏ cũng phải được quan tâm như vậy. Và để sản xuất, kinh doanh được phục hồi và nhanh chóng tăng tốc, các quy định về phòng chống dịch cũng như lộ trình mở cửa trở lại cần có sự phối hợp, thống nhất giữa các địa phương để đảm bảo chuỗi sản xuất được thông suốt.
Và như tên của diễn đàn là “phục hồi và phát triển bền vững”, hai chữ P này rất quan trọng, phục hồi để phát triển nhưng phát triển phải vững bền, các chính sách phải mang lại tác động tích cực trong dài hạn. Chúng ta vẫn phải giữ được thành tích ổn định vĩ mô mà nhiều năm qua đã tái lập được.
. Từ diễn đàn hôm nay, nhìn về dự kiến chương trình phục hồi và phát triển kinh tế mà Chính phủ đang xây dựng, ông nhận định thế nào?
+ Tôi cho rằng cải cách thể chế là một trong những giải pháp quan trọng mà cả Chính phủ và Quốc hội nhiệm kỳ này đang tiến hành ở nhiều chương trình. Mới đây nhất, Chính phủ trình dự luật “một luật sửa tám luật” với tinh thần tập trung tháo gỡ các cản trở, vướng mắc hiện hữu và tăng cường phân cấp, phân quyền, trao quyền nhiều hơn cho DN tư nhân, thúc đẩy các hoạt động đầu tư, kinh doanh.
Bên cạnh các giải pháp về tài khóa - tiền tệ, tôi cho rằng cải cách thể chế, cải cách thủ tục hành chính nếu được quan tâm hơn nữa sẽ phát huy được tác động quan trọng của nó trong quá trình phục hồi và phát triển bền vững nền kinh tế.
Cải cách thể chế với hai chương trình trọng tâm
. Ông nói đến cải cách thể chế, vậy cụ thể đó là chương trình gì?
+ Chúng tôi đề xuất có thể xem xét thực hiện một số chương trình cải cách trọng tâm, chẳng hạn như: i) Chương trình cải cách chính sách, thủ tục trong hoạt động đầu tư xây dựng và các lĩnh vực liên quan như đất đai, tài nguyên môi trường nhằm giúp dự án đầu tư nhanh chóng đi vào hoạt động, nhanh chóng hoàn tất các dự án đang bị đình trệ, giải phóng nhiều nguồn lực đang bị ách tắc; ii) chương trình đẩy mạnh cải cách hơn nữa trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, trong đó trọng yếu là thủ tục hành chính hải quan và thủ tục kiểm tra chuyên ngành giúp thúc đẩy phát triển xuất nhập khẩu, tận dụng thành công cơ hội từ các hiệp định thương mại mà Việt Nam đã ký kết trong thời gian qua.
Đây là hai lĩnh vực có tác động lan tỏa lớn tới nền kinh tế, có ảnh hưởng trực tiếp đến cả đầu tư công lẫn đầu tư của tư nhân, có cả tác động tích cực trong định hướng thúc đẩy mạnh mẽ đầu tư nước ngoài.
Nếu đầu tư xây dựng là những hoạt động đầu tiên mà DN thực hiện khi gia nhập thị trường thì xuất nhập khẩu hàng hóa là những khâu cuối cùng quyết định đến kết quả kinh doanh của DN. Nếu thực hiện tốt hai chương trình cải cách này, dòng vốn đầu tư tư nhân sẽ được khơi thông để chảy vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và luồng hàng hóa xuất nhập khẩu của DN sẽ trở nên thông suốt, từ đó góp phần quan trọng vào quá trình phục hồi kinh tế trong giai đoạn sắp tới.
. Từ kinh nghiệm làm pháp chế của mình, ông có nghĩ rằng diễn đàn này cùng với chương trình phục hồi và phát triển kinh tế của Chính phủ sẽ là điểm khởi đầu cho một cuộc cải cách thể chế sâu rộng hơn?
+ Phải nói rằng chủ trương và định hướng cải cách thể chế của Đảng là rất nhất quán. Từ Đại hội XIII đến nay có thể coi là một quá trình chuẩn bị đã khá đầy đủ để tiến hành một “đột phá chiến lược về thể chế”.
Và tôi nghĩ với tư duy “trong nguy có cơ” thì dịch COVID-19 cũng là một cơ hội tốt cho cải cách thể chế khi cả hệ thống chính trị và người dân, DN đang đồng lòng, quyết tâm. Sự đồng lòng, quyết tâm trong lúc khó khăn ấy vừa tạo ra sức mạnh vừa tạo ra động lực để cải cách và hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng môi trường đầu tư - kinh doanh và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Cải cách thể chế nếu được coi như một giải pháp đặc biệt quan trọng thì động lực phát triển sẽ rất mạnh mẽ. Bởi chúng ta hiểu rằng để có một môi trường đầu tư - kinh doanh tốt, một môi trường pháp lý thông thoáng, an toàn thì một hệ thống luật cần được thiết kế như bệ đỡ cho các chính sách. Mà nếu cải cách thể chế là trọng tâm thì nguồn lực dành cho công tác này là nhỏ nhưng lợi ích, kể cả về chính trị, thì rất lớn.
. Xin trân trọng cám ơn ông.
Nguồn: Pháp luật
Từ khóa: phục hồi kinh tế
