Sau khi lãnh đạo của 20 nền kinh tế lớn nhất thế giới thông qua mức thuế tối thiểu toàn cầu là 15% đối với các doanh nghiệp đa quốc gia lớn, Thủ tướng Lý Hiển Long đã bày tỏ quan ngại của chính phủ Singapore về thu hút đầu tư nước ngoài.
Singapore sẽ xem xét phương thức để “điều chỉnh” mức ưu đãi thuế của mình, ông nói với các phóng viên bên lề Hội nghị thượng đỉnh G20 tại Rome.
“Tôi thấy trước rằng chúng tôi sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt hơn. Nhưng chúng tôi sẽ vượt qua thách thức theo cách của mình,” ông nói.
Singapore hiện duy trì thuế suất doanh nghiệp tại là 17% nhưng Ban Phát triển Kinh tế của quốc gia này từ lâu đã đưa ra các khoản ưu đãi cho các nhà đầu tư và các chương trình khác nhằm giảm mức thuế thực tế xuống chỉ còn 4% cho một số trường hợp. Hơn nữa, sự ổn định chính trị và hệ thống luật pháp chặt chẽ cũng là những yếu tố khuyến khích các tỷ phú bao gồm đồng sáng lập Facebook-Eduardo Saverin và ông chủ chuỗi cửa hàng lẩu Haidilao - Zhang Yong, tìm đến Singapore, giành lấy những cơ hội này.
Mặc dù Singapore không đánh thuế tài sản, nhưng ngày càng có nhiều cuộc thảo luận về chủ đề này khi chính phủ đặt mục tiêu đáp ứng mức chi tiêu cho xã hội ngày càng cao để giải quyết khoảng cách giàu nghèo ngày càng tăng và nhu cầu của dân số già nhanh chóng.
Singapore liên tục là “điểm đến” hàng đầu của dòng vốn nước ngoài ở Đông Nam Á. Theo một báo cáo đầu tư của Liên Hợp Quốc, Singapore chiếm 67% tổng vốn đầu tư vào khu vực vào năm ngoái, với 91 tỷ đô la Mỹ.
Vào tháng 7, Bộ trưởng Tài chính Lawrence Wong cho biết, khoảng 1.800 công ty đa quốc gia ở Singapore sẽ bị ảnh hưởng bởi thỏa thuận thuế, vì “phần lớn” trong số này phải trả mức thuế thực tế dưới 15%. Vào thời điểm đó, ông cho biết vẫn còn quá sớm để đánh giá chính xác những tác động của thỏa thuận thuế đối với Singapore.
Các nhà phân tích và kinh tế đồng ý rằng Singapore có lý do để lo ngại, nhưng nhấn mạnh thỏa thuận thuế sẽ không phải là một “nhân tố phá vỡ thỏa thuận" đối với các công ty nước ngoài đang tìm cách đặt trụ sở tại quốc gia này.
Vinod Thomas, cựu phó chủ tịch cấp cao của Ngân hàng Thế giới, cho biết thoả thuận thuế sẽ ảnh hưởng đến sức hấp dẫn tài chính của Singapore như một nơi để đầu tư - mặc dù “chỉ ở mức khiêm tốn”.
Ông nói: “Đó là bởi vì mức thuế cơ bản 17% của Singapore gần với mức thuế sàn mới được đề xuất (15%) và vì vậy quốc gia này vẫn có tính cạnh tranh về mức thuế trong chế độ thuế tối thiểu toàn cầu mới.
Lawrence Loh, giáo sư tại Đại học Quốc gia Singapore, cho biết mức thuế suất – đối với cả doanh nghiệp và cá nhân - là những mối quan tâm chính đối với các nhà đầu tư và doanh nghiệp. Ông cho rằng thuế doanh nghiệp là yếu tố “khá quan trọng” vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận ròng.
Theo ông “Với mức thuế tối thiểu mới, sẽ có một số tác động làm ảnh hưởng đến các quyết định của doanh nghiệp nhưng không quá nghiêm trọng”
Thỏa thuận áp thuế doanh nghiệp tối thiểu mà 136 quốc gia thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã đồng ý vào đầu năm nay, dự kiến sẽ có hiệu lực từ năm 2023.
Mục đích của việc áp thuế doanh nghiệp tối thiểu nhằm ngăn chặn các công ty đa quốc gia chuyển lợi nhuận của họ sang các khu vực có quy định mức thuế thấp và nhằm mục đích làm chậm "cuộc đua xuống đáy", nơi các quốc gia cắt giảm thuế doanh nghiệp để thu hút các công ty lớn.
Mức thuế sẽ áp dụng cho các doanh nghiệp có doanh thu hàng năm hơn 750 triệu € (865 triệu đô la Mỹ), các doanh nghiệp này sẽ đóng thuế tại quốc gia nơi họ đang hoạt động. Tuy nhiên, nếu mức thuế doanh nghiệp tại những nước này thấp hơn 15%, các doanh nghiệp trên phải trả thêm thuế tại những quốc gia có đăng ký thành lập.
Một tiêu điểm khác của thỏa thuận yêu cầu các tập đoàn có doanh thu vượt quá 20 tỷ euro phải phân bổ 25% lợi nhuận vượt quá số định mức 10% tổng doanh thu cho các quốc gia nơi công ty hoạt đông.
Một số công ty, bao gồm cả những công ty trong lĩnh vực khai thác, vận chuyển và dịch vụ tài chính được quản lý, được loại khỏi thỏa thuận thuế vì lợi nhuận của công ty đã gắn liền với nơi công ty hoạt động hoặc được hưởng lợi từ các chế độ thuế khác nhau do tính chất đặc biệt của các công ty.
Đánh giá tác động của thỏa thuận thuế doanh nghiệp tối thiểu mới
Chua Hak Bin, chuyên gia kinh tế của Công ty Maybank Kim Eng, cho biết Singapore có thể phải đối mặt với một số rủi ro tăng giá do thỏa thuận thuế mới.
Có hơn 4.500 công ty Mỹ ở Singapore, và Chua dự đoán rằng hơn 60% trong số đó sẽ bị mất một số lợi ích về thuế. Mức thuế hiệu dụng ước tính mà các tập đoàn đa quốc gia của Mỹ tại Singapore phải trả là khoảng 4%, thuộc mức thuế thấp nhất mà các công ty Mỹ đang phải trả trên thế giới, chỉ sau quần đảo Bermuda, Cayman và Puerto Rico.
Một số công ty nước ngoài khác có trụ sở tại Singapore cũng được hưởng mức thuế thực tế thấp hơn con số 17%, bao gồm các công ty đến từ Indonesia (4,2%), Úc (6,7%) và Ý (8,2%).
Theo Chua: “Các ưu đãi thuế của Singapore có thể không chỉ vì lý do kinh tế, mà còn là quyết định chiến lược để thu hút các khoản đầu tư và sự quan tâm của Mỹ vào Singapore và khu vực.” Trong số các công ty Mỹ có trụ sở khu vực tại Singapore, có những gã khổng lồ công nghệ Microsoft , Google và Facebook .
Tuy nhiên, tác động của mức thuế doanh nghiệp tối thiểu đối với Singapore sẽ được cân nhắc; bởi vì các lĩnh vực tài chính và vận tải biển, chiếm gần 1/5 GDP của Singapore, đã bị loại khỏi thỏa thuận. Các quốc gia khác, cũng sẽ không được phép "cắt giảm hơn" các quy định.
Theo đanh giá về các quốc gia có chỉ số thuế thu nhập thấp năm 2021 của Tax Justice Network, có trụ sở tại Vương quốc Anh, Singapore được xếp hạng thứ chín và Hồng Kông thứ bảy, trở thành thiên đường thuế lớn nhất ở châu Á.
Hồng Kông cũng tự hào có một chế độ thuế ưu đãi, với tỷ lệ thuế thấp hàng đầu là 16,5%, và không có tăng vốn, cổ tức hay thuế bán hàng. Điều này trái ngược với mức thuế suất tại các thị trường khác trong khu vực- những thị trường muốn thu hút nhiều vốn đầu tư nước ngoài hơn nhưng mức thuế suất lại cao hơn, như Philippines (30%), Malaysia (24%), Indonesia (22%) và Việt Nam (20 %).
Vào tháng 6, sau thỏa thuận về mức thuế của Nhóm G7, Bộ trưởng Tài chính Hồng Kông Paul Chan Mo-po cho biết Hồng Kông có thể tự chủ được vì đã sử dụng thuế suất thấp để thúc đẩy sự phát triển của một số lĩnh vực. Nhưng các chuyên gia cho rằng, như trường hợp của Singapore, khó có thể biết được tác động đầy đủ của mức thuế tối thiểu toàn cầu gây ra.
Điều này là do Hồng Kông không phải là điểm đến chính của các công ty có các loại hình kinh doanh bị ảnh hưởng nhiều nhất, chẳng hạn như các công ty trong ngành công nghệ hoặc dược phẩm. Ngoài ra, hầu hết các nhà đầu tư nước ngoài này phải đối mặt với mức thuế cao hơn ở đất nước của họ.
Thân thiện hơn với doanh nghiệp
Các nhà phân tích cho biết, để Singapore tăng cường lợi thế của mình so với các quốc gia tương đương khác là tăng cường các chính sách thân thiện với doanh nghiệp.
Loh cho biết Singapore có thể tăng cường các ưu đãi phi thuế quan, chẳng hạn như tiếp cận ưu đãi về đất đai hoặc cơ sở vật chất, chi phí hỗ trợ cho việc khởi nghiệp và tạo thuận lợi cho xuất nhập khẩu.
Ông nói thêm: “Singapore phải dựa vào các nguyên tắc nền tảng quan trọng hơn như công nhân lành nghề, đổi mới công nghệ, quy định hợp lý và sự ổn định chính trị để tiếp tục duy trì sức hấp dẫn.
Theo Sum Yee Loong, giáo sư kế toán tại Đại học Quản lý Singapore, thỏa thuận thuế mới sẽ không hiệu quả nếu áp dụng các biện pháp khuyến khích miễn thuế hoặc giảm thuế suất cho doanh nghiệp.
Thay vào đó, chính phủ Singapore có thể xem xét các biện pháp như tài trợ cho việc đào tạo nhân viên chuyên ngành và cho các hoạt động nghiên cứu và phát triển.
Ông nói: “Vì chính phủ là chủ sở hữu đất lớn nhất ở Singapore, nên chính phủ có thể cung cấp giá thuê hấp dẫn và ưu tiên (những vị trí thuận lợi) cho các ngành hoặc doanh nghiệp mà chính phủ đang cố gắng thu hút.
Cho dù với mức thuế tối thiểu như vậy, tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng của châu Á sẽ thu hút các doanh nghiệp đến Singapore và Hồng Kông. Sum cho biết Singapore và Hồng Kông thường được xem là “bàn đạp” đến châu Á, dù rằng căng thẳng Mỹ-Trung leo thang, các doanh nghiệp có nhiều khả năng vẫn lựa chọn Singapore.
Tương tự, Thomas, giáo sư thỉnh giảng tại Trường Chính sách Công Lý Quang Diệu, cho biết các tập đoàn đa quốc gia bị thu hút bởi Singapore vì những điều “vô hình”, đặc biệt là có khả năng dự đoán kinh tế vĩ mô, thể chế mạnh mẽ, độ sâu tài chính và lực lượng lao động lành nghề.
Khi mức thuế tối thiểu toàn cầu tạo nên sân chơi bình đẳng cho các nền kinh tế, các yếu tố phi tài chính này sẽ đóng một vai trò lớn hơn trong tương lai.
Ông nói: “Không nên xem nhẹ những yếu tố phi tài chính này trong một thế giới đang thay đổi.” “Trong cơ chế mới đồng nghĩa với việc phải nâng cao chất lượng hơn, đặc biệt là kỹ năng và tài năng của lực lượng lao động. Điều này áp dụng cho một loạt các lĩnh vực, từ lĩnh vực kỹ thuật số và công nghệ đến lĩnh vực về con người và xã hội”.
Các doanh nghiệp ở Singapore cũng có thể hưởng lợi từ các Hiệp định thương mại như Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), sẽ có hiệu lực vào năm tới. Hiệp định này là Hiệp định thương mại lớn nhất thế giới với 10 quốc gia, bao gồm Úc, Trung Quốc và Nhật Bản đã phê chuẩn.
Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Singapore- Gan Kim Yong cho rằng Hiệp định là "tin tốt" cho các doanh nghiệp. Khi có hiệu lực, Hiệp định sẽ xóa bỏ thuế quan đối với tới 90% hàng hóa trao đổi, với các doanh nghiệp được hưởng các thủ tục hải quan được đơn giản hóa và các quy tắc đầu tư nâng cao.
Về phía Hồng Kông, các nhà phân tích cảnh báo rằng một số đặc quyền về thuế mà Hồng Kông sử dụng để thu hút đầu tư nước ngoài sẽ bị xóa bỏ. Ví dụ, không có thuế đối với thu nhập lãi suất ra nước ngoài hoặc lợi nhuận từ kinh doanh cổ phiếu thu được từ các giao dịch được thực hiện trên một sàn giao dịch ở nước ngoài.
Giáo sư Loh cho biết các công ty nước ngoài có trụ sở chính tại Hồng Kông có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi chế độ thuế mới và họ sẽ xem xét lại các lợi thế về địa điểm hoạt động của công ty.
Ngoài ra còn có những mối quan tâm khác, như các hạn chế biên giới khắc nghiệt của Hồng Kông và luật an ninh quốc gia sâu rộng của Bắc Kinh.
Tuy nhiên, Hồng Kông vẫn có lợi thế hấp dẫn lớn. Đó là “sự gần gũi với thị trường nội địa Trung Quốc rộng lớn. Điều này có thể lớn hơn bất kỳ mối bận tâm về mức thuế, ” ông nói. “Đó là vấn đề cân bằng - lợi thế thị trường Trung Quốc có thể quan trọng hơn trong việc đưa ra lựa chọn.”
Nguồn: SCMP
Từ khóa: Singapore, thuế doanh nghiệp tối thiểu, toàn cầu
