“Trong giai đoạn hậu COVID-19, Việt Nam và các nước châu Phi - Trung Đông cần tiếp tục củng cố, tăng cường và thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa hai bên. Từ đó, khai thác những cơ hội, lợi thế và cùng nhau vượt qua thách thức của đại dịch, đối phó với cách thách thức, giảm thiểu các tác động tiêu cực của COVID-19, đưa quan hệ hợp tác giữa hai bên ngày càng phát triển bền vững” – Đây là nội dung được Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam (VUFO) Nguyễn Phương Nga nhấn mạnh trong phát biểu tại Hội thảo Thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam và các nước châu Phi – Trung Đông hậu Covid-19.
Ngày 11/11, Viện Nghiên cứu Châu Phi và Trung Đông (IAMES), thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (VASS) đã tổ chức Hội thảo quốc tế Thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam với các nước châu Phi - Trung Đông hậu COVID-19.
Dự và phát biểu khai mạc Hội thảo có: PGS.TS. Nguyễn Đức Minh, Phó Chủ tịch VASS; ông Phạm Quang Hiệu, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao (MOFA); Đại sứ Nguyễn Phương Nga, Chủ tịch VUFO; ông Chekou Oussouman, Trưởng Đại diện Tổ chức Pháp Ngữ (OIF) tại Châu Á – Thái Bình Dương.
Kết nối bền chặt, hiệu quả, toàn diện trên nhiều lĩnh vực
Theo Chủ tịch VUFO Nguyễn Phương Nga, đại dịch COVID-19 đã và đang tác động lớn đến hầu hết các quốc gia trên thế giới. Đại dịch không bỏ qua quốc gia, khu vực nào, trong đó có Việt Nam và các nước châu Phi - Trung Đông. Trong bối cảnh đó, Việt Nam và các quốc gia châu Phi – Trung Đông cần tiếp tục tăng cường hợp tác, thúc đẩy sự phát triển bền vững của hai bên.
“Kể từ khi đại dịch bùng phát ở Việt Nam và các nước châu Phi – Trung Đông vào đầu năm 2020 đến nay, Việt Nam và các nước châu Phi – Trung Đông vẫn tiếp tục tăng cường các kết nối, không làm gián đoạn quan hệ hợp tác giữa hai bên. Sự kết nối với khu vực châu Phi và Trung Đông luôn bền chặt và không có gì thay đổi, dù trong bất cứ hoàn cảnh nào”, bà Nguyễn Phương Nga nhấn mạnh.
Chủ tịch VUFO Nguyễn Phương Nga: “Quan hệ hợp tác Việt Nam - châu Phi ngày càng phát triển và được mở rộng một cách thiết thực, hiệu quả bất chấp những khó khăn do đại dịch COVID-19 gây ra”. (Ảnh: Tuấn Anh)
Chủ tịch VUFO Nguyễn Phương Nga: “Quan hệ hợp tác Việt Nam - châu Phi ngày càng phát triển và được mở rộng một cách thiết thực, hiệu quả bất chấp những khó khăn do đại dịch COVID-19 gây ra”. (Ảnh: Tuấn Anh)
Sự kết nối bền chặt đó được thể hiện trên nhiều lĩnh vực. Trong lĩnh vực chính trị - ngoại giao, ngoài các hoạt động chính trị - ngoại giao tại cấp khu vực, quốc tế, các hoạt động ở cấp Đại sứ quán, thương vụ, các tổ chức, doanh nghiệp, VUFO và châu Phi cũng được thực hiện tích cực.
Với mong muốn làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác với các nước châu Phi ở cấp độ khu vực, tháng 7 năm 2020, Việt Nam đã chính thức đề xuất thiết lập quan hệ với AU. Theo Chủ tịch VUFO Nguyễn Phương Nga, đây là cơ sở tạo cơ chế hợp tác, phối hợp đồng bộ ở cấp khu vực với tổ chức khu vực lớn nhất châu Phi này. Từ đó, củng cố và thúc đẩy quan hệ hợp tác Việt Nam - châu Phi ngày càng phát triển và được mở rộng một cách thiết thực, hiệu quả bất chấp những khó khăn do đại dịch COVID-19 gây ra.
Trải qua sự giảm nhẹ trong năm 2020, bước sang năm 2021, Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng trong thương mại với các khu vực trên thế giới. Trong đó kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam - châu Phi đạt 3,98 tỷ USD trong 6 tháng đầu năm, tăng 30,5% so với cùng kỳ năm 2020, còn kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam – Trung Đông đạt gần 7,3 tỷ USD, tăng 33,5% so với cùng kỳ năm 2020. Đây là mức tăng trưởng đáng khích lệ cho quan hệ hợp tác Việt Nam - châu Phi và Trung Đông trong bối cảnh làn sóng COVID-19 ở Việt Nam và ở châu Phi – Trung Đông bùng phát. Điều này cho thấy, hợp tác giữa Việt Nam với các nước châu Phi - Trung Đông bất chấp khó khăn do đại dịch COVID-19
Ngoài ra, Việt Nam và các nước châu Phi - Trung Đông cũng tích cực hỗ trợ và giúp đỡ lẫn nhau trong công tác phòng, chống dịch COVID-19 dưới nhiều hình thức đa dạng như chia sẻ kinh nghiệm phòng, chống COVID-19, hỗ trợ vật tư y tế, trao đổi về khả năng hợp tác về vắc-xin và điều trị COVID-19…
Biến thách thức thành cơ hội
Phát biểu tại Hội thảo, ý kiến của các nhà nghiên cứu, chính khách, nhà ngoại giao tại Hội thảo đều đánh giá cao những bước phát triển trong mối quan hệ hợp tác bền chặt giữa Việt Nam với các nước châu Phi và Trung Đông cũng như những tiềm năng, lợi thế của các bên.
Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Quang Hiệu, châu Phi – Trung Đông là thị trường rộng lớn với 1,6 tỷ dân, giàu tiêm năng với nhiều nền kinh tế phát triển, đối tác, bạn bè hữu nghị, truyền thông và có vị trí ngày càng quan trọng với Việt Nam. Trong đó, Trung Đông có tiềm năng dồi dào về nguyên nhiên liệu, tài chính, nguồn vốn và công nghề… còn châu Phi là một thị trường nguyên liệu và tiêu dùng lớn của thế giới.
Thứ trưởng Phạm Quang Hiệu cho biết, hiện nhiều nước châu Phi – Trung Đông đã đẩy mạnh đa dạng hóa nền kinh tế, giảm phụ thuộc vào tài nguyên thiên nhiên, đẩy mạnh liên kết kinh tế, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển nền kinh tế theo hướng bền vững. Đây là cơ hội lớn cho các nước có nhiều thế mạnh về phát triển kinh tế năng động, hội nhập quốc tế sâu rộng với nhiều tiềm năng như Việt Nam.
Việt Nam sau 35 năm đổi mới đã trở thành nền kinh tế lớn thứ tư Đông Nam Á và lần đầu tiên được xếp vào danh sách 20 nền kinh tế thu hút FDI nhiều nhất thế giới vào năm 2020. Việt Nam cũng là thị trường rộng lớn với gần 100 triệu lần, đứng thứ 15 thế giới về dân số với tầng lớp trung lưu tăng gấp đôi trong 10 năm qua.
Với sự chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng và toàn diện, Việt Nam đã trở thành một mắt xích quan trọng trong nhiều liên kết kinh tế hàng đầu khu vực và liên khu vực như Hiệp định đội tác xuyên Thái Bình Dương toàn diện và tiến bộ (CPTPP), Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và liên minh châu Âu (EVFTA) và Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực…
Tuy nhiên, những thành tựu trong hợp tác giữa Việt Nam và các nước châu Phi – Trung Đông theo đánh giá của các đại biểu là chưa tương xứng với tiềm năng và nhu cầu ngày càng tăng của hai bên, nhất là về thương mại, đầu tư, nông nghiệp, khoa học – công nghệ, du lịch…
Chủ tịch VUFO Nguyễn Phương Nga cho hay, “hai bên còn thiếu thông tin và sự hiểu biết sâu về thị trường, tập quán kinh doanh và hệ thống pháp luật của nhau. Sự xa cách về địa lý cũng là một trong những khó khăn chính dẫn đến hiệu quả kinh doanh chưa cao và sự quan tâm chưa đúng mức của các bộ, ngành doanh nghiệp hai bên. Mạng lưới các cơ quan đại diện ngoại giao và thương mại thường trú của mỗi bên cũng còn mỏng, các cơ chế hợp tác song phương hiện chưa thực sự phát huy hết vai trò trong thúc đẩy hợp tác kinh tế…”.
Trên bối cảnh những khó khăn cũ, những thách thức từ dịch Covid-19 tiếp tục ảnh hưởng đến quan hệ hợp tác hai bên. Tuy nhiên, các đại biểu cũng cho rằng, bên cạnh khó khăn cũng có những lợi thế nhất định, thúc đẩy sự phát triển của các bên.
Theo ông Jamela Chouaibi, Đại sứ Vương quốc Maroc tại Việt Nam, Việt Nam và Maroc đều có mong muốn mạnh mẽ để tăng cường đối tác song phương và ngày càng có nhiều thỏa thuận được ký kết giữa hai nước trên các lĩnh vực thương mại, đầu tư, khai khoáng, giáo dục đào tạo, hàng không…
Nhấn mạnh Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 2 của Maroc ở Đông Nam Á, Đại sứ Jamela Chouaibi cho rằng, thực tế mới do dịch Covid-19 gây ra sẽ là dịp để xem xét lại cơ chế hợp tác giữa hai nước để hoàn thiện, bổ sung khuôn khổ pháp lý hiện có. Điều này sẽ giúp cho mối quan hệ hợp tác giữa hai nước đạt được nhiều kết quả hơn trong tương lai gần.
Các đại biểu khác tại Hội thảo cũng đã thảo luận và cung cấp nhiều thông tin về tiềm năng, cơ hội hợp tác giữa Việt Nam và các nước châu Phi - Trung Đông trên các lĩnh vực cụ thể. Đồng thời chia sẻ các giải pháp để thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam và các nước châu Phi – Trung Đông hậu COVID-19 ngày càng bền chặt hơn, hiệu quả hơn, nhất là trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư, phát triển ngành Halal, nông nghiệp, du lịch, lao động và công nghệ…
Với trí tuệ, kinh nghiệm phong phú và đóng góp tích cực của các đại biểu tại Hội thảo, các bộ, ban, ngành liên quan sẽ tham khảo để có giải pháp tăng cường hiệu quả hợp tác nhiều mặt giữa Việt Nam và các nước khu vực, phục vụ thiết thực cho sự phát triển bền vững, toàn diện của các bên trong giai đoạn mới.
Nguồn: Thời đại
Từ khóa: Việt Nam, châu Phi- Trung Đông
