Tầm quan trọng của thị trường tiêu đùng đối với nền kinh tế Trung Quốc?
Chi tiêu tiêu dùng là thước đo sức mua hàng hóa và dịch vụ cuối cùng của hộ gia đình, chiếm hơn phân nửa tổng sản phẩm quốc nội của Trung Quốc (GDP) và vẫn đang có chiều hướng tiếp tục gia tăng. Trong ba quý đầu năm 2021, chi tiêu tiêu dùng đóng góp 64.8% GDP Trung Quốc và là động lực lớn nhất cho tăng trưởng kinh tế ở nước này.
Chi tiêu tiêu dùng đã chạm đỉnh vào năm 2000, với tỷ trọng hàng năm là 63.9% GDP Trung Quốc. Tuy nhiên, con số này đã giảm dần trong thập kỷ tiếp theo. Năm 2010, chi tiêu tiêu dùng đã tăng trở lại, nhưng vẫn ở mức thấp hơn 1% mỗi năm trước khi đạt mức 54.3% vào năm ngoái- bằng với mức tăng vào năm 2005.
Ở các nền kinh tế đã phát triển, chi tiêu tiêu dùng chiếm tỷ trọng khoảng 70%-80% GDP.
Giới lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc xem việc thúc đẩy chi tiêu tiêu dùng là một ưu tiên kinh tế quan trọng trong kế hoạch 5 năm cho đến năm 2025, cũng là tầm nhìn dài hạn quốc gia cho đến năm 2035. Chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa thả nổi không còn là ưu tiên chiến lược tăng trưởng đối với chính quyền trung ương.
Chi tiêu tiêu dùng Trung Quốc đã phát triển như thế nào?
Hai thập kỷ qua, khi hàng chục triệu người Trung Quốc thoát khỏi đói nghèo và số lượng tầng lớp trung lưu gia tăng, ngày càng có nhiều người đẩy mạnh chi tiêu.
Thu nhập trung bình trước thuế của người Trung Quốc vốn được đo bằng tổng thu nhập bình quân đầu người và con số này hiện nay đã tăng gấp 10 lần kể từ năm 2000. Theo Viện Kinh tế Lao động IZA, năm 2002, tầng lớp trung lưu toàn cầu của Trung Quốc còn thấp hơn 1%, thì đến năm 2018 đã chiếm ¼ số dân.
Chi tiêu tiêu dùng từng là ưu tiên chiến lược ở khu vực Bắc Mỹ và châu Âu thì nay phổ biến trong các hộ gia đình Trung Quốc. Đặc biệt, hơn 1/3 số xe hơi được bán toàn cầu vào năm 2020 rất được người tiêu dùng ở Trung Quốc ưa chuộng. Morgan Stanley cho biết tiêu dùng Trung Quốc sẽ tăng hơn gấp đôi trong 10 năm tới và tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực dịch vụ hàng hóa.
Theo Viện nghiên cứu toàn cầu McKinsey, số hộ gia đình Trung Quốc kiếm được thu nhập trên trung bình hoặc thu nhập cao dự kiến sẽ tăng lên mức 68% trong giai đoạn từ 2020-2030. Tốc độ tăng trưởng cao gấp khoảng 12 lần Mỹ ở mức 5.88% và gấp 7 lần châu Âu ở mức 9.33%.
Chi tiêu tiêu dùng ở Trung Quốc hiện nay như thế nào?
Lũ lụt, cắt điện và các đợt bùng phát dịch Covid-19 là phép thử đối với nền kinh tế Trung Quốc trong những tháng gần đây và thêm những thách thức mới trong việc phục hồi chi tiêu tiêu dùng hậu đại dịch.
Tăng trưởng chậm lại ở mức 4.9% trong quý 3, từ mức 18.3% trong quý 1 và 7.9% trong quý 2. Tương tự, tốc độ tăng trưởng trong lĩnh vực bán lẻ cũng sụt giảm từ 34.2% trong tháng 3 xuống 12.1% trong tháng 6.
Theo một bài bình luận của Tân Hoa Xã trong tuần này, chính quyền trung ương đang tập trung đẩy mạnh tiêu dùng tư nhân và đầu tư để thúc đẩy tăng trưởng.
Theo Cục Thống kê quốc gia, bất chấp số liệu dự báo thấp hơn, tổng doanh thu bán lẻ hàng hóa tiêu dùng vẫn tăng lên 16% so với cùng kỳ năm ngoái lên 31.8 nghìn tỷ nhân dân tệ (tương đương 4.9 nghìn tỷ đô la) trong ba quý đầu năm nay.
Người Trung Quốc được khuyến khích tiêu dùng nhiều hơn như thế nào?
Các lễ hội mua sắm trên nền tảng thương mại điện tử đã thu hút hàng triệu người tiêu dùng mỗi năm với các chương trình giảm giá và ưu đãi hấp dẫn.
Những người nổi tiếng trên internet quảng cáo sản phẩm thông qua các buổi phát sóng trực tuyến có thể kiếm được hàng tỷ đô la doanh thu. Trong ngày lễ độc thân năm ngoái, sự kiện mua sắm lớn nhất thế giới được tổ chức vào tháng 11 hàng năm, số lượng người Trung Quốc đã chi 769.7 tỷ nhân dân tệ (tương đương 117.2 tỷ đô la) cho mọi thứ từ hàng hóa gia dụng đến hàng hóa xa xỉ.
Để đảm bảo mọi người có tiền để chi tiêu, các tỉnh và khu vực tự trị thường xuyên điều chỉnh mức lương tối thiểu dựa trên mức độ lạm phát và tốc độ gia tăng chi phí sinh hoạt. Chỉ riêng năm nay, 12 tỉnh và 2 thành phố, trong đó có tỉnh Hồ Bắc, Tân Cương và Bắc Kinh đã tăng mức lương tối thiểu.
Ngoài ra, thông qua các chính sách, Bắc Kinh đã tuyên bố hoàn toàn xóa bỏ tình trạng đói nghèo vào đầu năm nay, trước 10 năm so với kế hoạch của Chương trình nghị sự Phát triển bền vững đến năm 2030 của Liên Hiệp Quốc đề ra.
Tại sao tiêu dùng nội địa quan trọng hơn bao giờ hết?
Trong bối cảnh các quan hệ với một số đối tác thương mại trở nên xấu đi, sự phụ thuộc vào chiến lược phát triển định hướng xuất khẩu hay “tuần hoàn bên ngoài” được các nhà lãnh đạo Trung Quốc xem là không bền vững.
Các mối quan hệ ngoại giao của Trung Quốc với một số quốc gia không mấy tốt đẹp kể từ khi bùng phát đại dịch Covid-19. Tổng thống Mỹ Joe Biden đã tiếp nối các chính sách cứng rắn với Trung Quốc của chính quyền Trump, mối quan hệ với Úc cũng leo thang căng thẳng, và Bắc Kinh phải đối mặt với các lệnh trừng phạt và cáo buộc từ các quốc gia phương Tây nghi ngờ về việc vi phạm quyền con người ở Tân Cương.
Do vậy, các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã phải vạch ra một chiến lược kinh tế hướng nội hơn để thúc đẩy tăng trưởng trong bối cảnh môi trường thương mại gặp khó khăn.
Thông qua chiến lược tuần hoàn kép được công bố hồi năm ngoái, Chủ tịch Tập Cận Bình cho biết: Trung Quốc sẽ “dần hình thành một mô hình phát triển mới trong đó thị trường nội địa đóng vai trò trụ cột”
Mặc dù xuất khẩu hàng hóa là thành phần quan trọng có tỷ trọng lớn trong GDP, chiếm 17.65% GDP trong năm 2020, thì việc khai thác tiềm năng thị trường nội địa vẫn là ưu tiên hàng đầu.
Nguồn: SCMP
Từ khóa: Trung Quốc, chi tiêu tiêu dùng, thị trường nội địa
