Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Một nghiên cứu cho biết kế hoạch của tổng thống Donald Trump áp thuế nhập khẩu vào các quốc gia nước ngoài có thể khiến lạm phát ở Mỹ tăng gần gấp đôi nếu áp thuế toàn diện, làm trầm trọng thêm tình trạng giá tiêu dùng tăng trở lại gần đây.

Gary Hufbauer, một nhà kinh tế học và là thành viên cấp cao tại Viện Kinh tế Quốc tế Peterson cho biết: “Theo quan điểm của tôi, lạm phát có nghĩa là một cú sốc thật sự cho nền kinh tế Mỹ. Lạm phát khá lớn.”

Đó là một kịch bản tồi tệ nhất có thể được giảm thiểu đáng kể. Chính quyền Trump đã thừa nhận các khoản phí có tác dụng như là chiến thuật đàm phán nhằm thúc đẩy các quốc gia nước ngoài giảm thuế nhập khẩu thấp hơn so với thuế nhập khẩu Mỹ. Một quan chức Nhà Trắng cho biết các quốc gia thâm hụt thương mại lớn nhất với Mỹ sẽ được xem xét trước.

Các nhà kinh tế học cho biết nhà bán lẻ và nhà sản xuất Mỹ có thể chịu ít nhất một phần thuế thay vì chuyển nó cho người tiêu dùng thông qua giá cao hơn.

Tuy nhiên, thuế sẽ có thể áp sâu rộng – dự định sẽ phù hợp với thuế của các quốc gia nước ngoài, trợ cấp và các rào cản thương mại khác – thậm chí việc áp một phần thuế đáng kể có thể làm tăng giá tiêu dùng, đặc biệt là nếu áp hàng loạt mức thuế nhập khẩu khác mà Trump đã công bố.

Tiêu đề của Capital Economics lưu ý đến khách hàng vào thứ sáu 16-2-2025 “Thuế đối ứng của Mỹ sẽ là thỏa thuận lớn”.

Thuế đối ứng có nghĩa là gì?

Theo kế hoạch này, chính phủ sẽ áp thuế nhập khẩu với phí định phù hợp với thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng (tương tự như thuế bán hàng) mà các đối tác thương mại Mỹ áp thuế lên hàng hóa xuất khẩu Mỹ vào đất nước của họ. Điều này rất quan trọng với thuế giá trị gia tăng (VAT) thường cao hơn nhiều so với thuế nhập khẩu.

Trump phát biểu tại cuộc họp báo vào thứ năm 15-2-2025: “Bất kể quốc gia nào áp thuế, chúng tôi sẽ áp thuế lại.”

Capital Economics và Goldman Sachs viết bản ghi chú nghiên cứu việc áp thuế VAT vào thuế Mỹ sẽ khác biệt vì thuế này được xem là không phân biệt đối xử khi áp thuế vào cả hàng hóa nhập khẩu và hàng hóa sản xuất trong nước ở các quốc gia khác.

Mỹ không áp VAT, thay vào đó, tuyên bố, các tiểu bang áp thuế bán hàng nhưng nhà nhập khẩu không phải trả thuế này.

Theo bản ghi nhớ của Nhà Trắng, bất cứ thuế đối ứng nào trong các khoản thu của Mỹ cũngsẽ được thiết kế để bù đắp trợ cấp của chính phủ của ngành công nghiệp nội địa Mỹbằng các đối tác thương mại Mỹ, quy định và thủ tục rườm rà khác khiến hàng hóa của nhà xuất khẩu Mỹ khó bán ra nước ngoài. Nhà kinh tế học Justin Weidner Deutsche Bank cho biết không rõ các chi phí đó sẽ chuyển thành thuế nhập khẩu Mỹ như thế nào.

Bản ghi nhớ Trump yêu cầu các quan chức thương mại Mỹ “điều tra tổn hại đối với Mỹ do bất kỳ thuế thương mại không có đối ứng nào gây ra” và nộp báo cáo “nêu rõ đề xuất biện pháp khắc phục” và đánh giá ảnh hưởng tài chính nội địa trong 6 tháng.

Chiến lược này nhằm tạo ra một sân chơi công bằng mà Trump cho rằng đã bị nghiêng về các đối tác thương mại của Mỹ trong thời gian dài.

Những quốc gia nào đang áp thuế nhập khẩu đối với Mỹ?

Điển hình như Liên minh châu Âu áp 10% thuế nhập khẩu lên xe hơi, so với mức thuế 2,5% Mỹ áp thuế lên xe hơi nhập khẩu, theo Nhà Trắng. Ấn Độ áp 100% thuế nhập khẩu lên xe mô tô Mỹ, so với 2,4% mức thuế của Mỹ áp vào xe mô tô từ Ấn Độ và Mỹ có 2,5% mức thuế cho nhập khẩu ethanol, so với 18% mức thuế Brazil thêm vào các chuyến hàng ethanol của Mỹ.

Nhà Trắng cho biết thâm hụt thương mại hàng hóa Mỹ vượt quá 1 nghìn tỷ đô la vào năm 2024.

Theo Paul Ashworth, nhà kinh tế trưởng khu vực Bắc Mỹ của Capital Economics cho biết, nói chung, mức thuế thương mại trung bình (được điều chỉnh theo số lượng vận chuyển) do 15 đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ đã áp thuế 6,7% so với mức trung bình khoảng 2,6% Mỹ áp thuế. Sau khi áp thuế VAT, nhập khẩu Mỹ có thể phải chịu mức thuế toàn diện 29% nếu hàng hóa đến từ Ấn Độ, 28% từ Brazil, 25% từ Liên minh châu Âu, 23% từ Mexico và 19% từ Canada, Ashworth đã viết trong bản ghi chú nghiên cứu.

Thuế nhập khẩu tác động đến lạm phát như thế nào?

Ashworth ước tính thuế nhập khẩu trung bình đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu Mỹ có thể tăng từ dưới 3% lên khoảng 20%. Ông cho biết thuế nhập khẩu có thể thêm khoảng 2% điểm vào lạm phát cuối năm 2025. Lạm phát chung là 2,6% trong tháng 12-2024 theo thước đo yêu thích của Cục Dự trữ Liên bang,

Weidner của Deutsche Bank cho biết các công ty Mỹ trung bình sẽ chuyển lại khoảng một nửa chi phí thuế nhập khẩu vào giá tiêu dùng, phần còn lại, dựa trên những gì ông tin sẽ là kịch bản có khả năng xảy ra.

Điều đó sẽ làm giảm tác động lạm phát nhưng vẫn có nghĩa là giá tiêu dùng hàng năm gánh chịu thêm 1% đến 3,6%.

Liệu lạm phát có thực sự giảm?

Lạm phát đã giảm từ mức cao nhất trong vòng 40 năm là 7,2% vào giữa năm 2022 khi tình trạng thiếu hụt hàng hóa liên quan đến đại dịch và giảm bớt nhu cầu của người tiêu dùng tăng đột biến nhưng gần đây lạm phát vẫn ở mức cao, khiến Fed tạm dừng việc cắt giảm lãi suất thân thiện với thị trường. Mối quan ngại về mức tăng lạm phát liên quan đến thuế nhập khẩu có thể khiến Fed giữ lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn.

Thuế đối ứng sẽ đưa ra thách thức đặc trưng cho các doanh nghiệp Mỹ. Với các loại thuế, công ty thường có thể né tránh các khoản chi phí bằng cách dịch chuyển hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia như Trung Quốc đang gánh chịu mức thuế cao của Mỹ sang các quốc gia châu Á khác.

Weidner cho biết: “Nếu toàn thế giới gánh chịu mức thuế nhập khẩu lớn, việc tránh né sẽ khó khăn hơn nhiều.”

Khó khăn khác sẽ là sự phức tạp của việc tính toán thuế nhập khẩu trên 5.000 sản phẩm khác nhau đối với mỗi quốc gia trong số 200 quốc gia thương mại với Mỹ.

Hufbauer, người từng là quan chức thương mại cấp cao trong chính quyền của cựu Tổng thống Jimmy Carter, cho biết: “Sẽ rất phức tạp”. Ông lưu ý sẽ đơn giản hơn nhiều nếu Mỹ áp đặt thuế nhập khẩu dựa trên mức thuế trung bình của một quốc gia nước ngoài tính cho Mỹ. Đó cũng sẽ giảm đáng kể quy mô của các khoảng phí, Goldman Sachs cho biết.

Thuế đối ứng sẽ là động thái lớn nhất trong một loạt biện pháp áp thuế nhập khẩu mà Trump đã công bố trong vài tuần đầu tiên tại phòng làm việc.

Ông đã áp 10% thuế lên Trung Quốc và công bố 25% thuế nhập khẩu đối với thép và nhôm. Ông tiết lộ 25% thuế nhập khẩu lên tất cả các chuyến hàng từ Canada và Mexico nhưng đã hoãn lại cho đến đầu tháng 3 trong khi hai quốc gia này cố gắng đáp ứng yêu cầu của Trump để kiểm soát chặt chẽ đối với mua bán ma túy bất hợp pháp và người nhập cư trái phép.

Weidner cho biết nếu áp tất cả các mức thuế riêng lẻ sẽ làm tăng lạm phát thêm hơn 1 điểm phần trăm.

Weidner cho biết vì thuế nhập khẩu là khoản tăng một lần vào mức giá, nhiều nhà kinh tế tin lạm phát có thể quay về xu hướng giảm trước đó vào năm 2026. Nhưng sẽ không cần thiết nếu giá cao hơn có ảnh hưởng lan tỏa, làm tăng kỳ vọng lạm phát và khiến người lao động yêu cầu lương cao hơn và các doanh nghiệp khác nâng giá.

Tuy nhiên, Ashworth không nghĩ thuế nhập khẩu có thể hạn chế mức tăng trưởng kinh tế Mỹ bằng cách giảm sức mua của người tiêu dùng. Đúng hơn là, ông tin thuế nhập khẩu sẽ được bù đắp bởi sự cắt giảm thuế do Trump dẫn đầu

Nguồn: USA today

Từ khóa: thuế, lạm phát, kinh tế