Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Chính thức có hiệu lực vào ngày 1-1-2022, RCEP đã thúc đẩy hợp tác khu vực, chia sẻ lợi ích và xúc tiến phát triển.

Là một khu vực tự do thương mại có dân số lớn nhất, quy mô thương mại lớn nhất và tiềm năng lớn nhất cho phát triển, RCEP được thiết lập nhằm tiếp thêm sức sống vào hội nhập kinh tế khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.

Khi Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) kỷ niệm lần thứ ba có hiệu lực vào thứ Tư ngày 1-1-2025, người ta cho rằng hiệp định đã chứng minh tự do thương mại là có lợi cho tăng trưởng kinh tế và thịnh vượng thị trường.

Các chuyên gia và học giả kêu gọi các quốc gia khu vực và đối tác toàn cầu cùng chung tay góp sức nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại, đầu tư và xây dựng một nền kinh tế thế giới mở.

TẠO ĐIỀU KIỆN THUẬN LỢI THƯƠNG MẠI, ĐẦU TƯ

RCEP gồm 15 quốc gia, trong đó có 10 quốc gia thuộc Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), cũng như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc và New Zealand. Chính thức có hiệu lực vào ngày 1-1-2022, RCEP đã thúc đẩy hợp tác khu vực, chia sẻ lợi ích và xúc tiến phát triển.

Theo dữ liệu từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc, Trung Quốc chứng kiến mức tăng trưởng hàng năm là 7,5% trong thương mại với các quốc gia thành viên RCEP trong năm 2022. Vào năm 2023, giá trị ngoại thương của Trung Quốc với 14 quốc gia thành viên RCEP đánh dấu sự gia tăng 5,3% so với năm 2021. Trong 10 tháng đầu năm 2024, thương mại của Trung Quốc với các quốc gia RCEP khác tăng 4,3%.

Chaipong Pongpanich, phó Giáo sư từ Trường Quản lý Sasin thuộc Đại họcChulalongkorn, Thái Lan, đã nói trên tờ Xinhua rằng chuỗi công nghiệp giữa các quốc gia ASEAN và Trung Quốc mang tính tương hỗ, và RCEP đã mang lại cơ hội thị trường to lớn cho các doanh nghiệp trong khu vực này.

Lấy Thái Lan làm ví dụ, Chaipong cho biết sầu riêng, xoài, dừa và trái cây nhiệt đới khác có thể dễ dàng vào thị trường Trung Quốc, mang lại lợi ích to lớn cho nông dân trồng trái cây Thái Lan. Đồng thời, Xe điện (EV) Trung Quốc đã chủ động mở rộng vào thị trường Thái Lan, cung cấp cho người dân Thái Lan nhiều sự lựa chọn hơn và công nghệ tiên tiến, xúc tiến việc làm và giúp Thái Lan hình thành chuỗi công nghiệp EV.

Vào tháng 5-2024, Viện Cải cách và Phát triển Trung Quốc công bố báo cáo đánh giá sơ bộ về việc thực hiện RCEP 2022-2023, cho biết sự tăng trưởng nhanh chóng của thương mại và đầu tư Trung Quốc-ASEAN trở thành điểm nhấn trong việc cùng xây dựng một thị trường tích hợp RCEP. Vào năm 2022, Lào, Indonesia, Brunei và Malaysia đạt được tăng trưởng cao nhất trong thương mại với các thành viên RCEP khác.

Andrew Robb, cựu Bộ trưởng Thương mại, Đầu tư và Du lịch Úc, cho biết: “Có nhiều tiền được đầu tư vào khu vực ASEAN so với những thập kỷ trước, bởi vì phương Tây đang theo chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch.”

CHỐNG LẠI CHỦ NGHĨA BẢO HỘ MẬU DỊCH

Các chuyên gia và học giả tin rằng, chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch và rào cản thuế quan có thể làm giảm hiệu quả kinh tế, phân mảnh hệ thống thương mại toàn cầu và gây ra rủi ro cho nền kinh tế thế giới, và ngay cả hòa bình và ổn định.

Robb nói trên tờ Xinhua: “(Chủ nghĩa bảo hộ thương mại) chưa bao giờ có hiệu quả trong nhiều thế kỷ và sẽ không có hiệu quả ngay bây giờ. Mọi người nghĩ rằng chủ nghĩa bảo hộ mậu dịch sẽ bảo vệ việc làm nhưng cuối cùng không như vậy bởi vì sự tăng trưởng bị kìm hãm.”

Remy Davison, giảng viên cao cấp về chính trị và quan hệ quốc tế tại Đại học Monash, Úc, cho biết việc áp đặt rào cản thuế quan có vẻ dẫn đến một vài năng lực công nghiệp được đưa trở về nước, nhưng trong thực tế, nó sẽ làm tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng, đẩy lạm phát lên và thậm chí ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Lawrance Loh. Giám đốc Trung tâm Quản trị và Bền vững  tại Trường Kinh doanh NUS, Đại học Quốc gia Singapore, lấy Mỹ như là một ví dụ và cho biết rằng cuối cùng, nạn nhân của thuế quan do chính phủ Mỹ áp đặt sẽ là người Mỹ, bởi vì mức thuế quan bổ sung sẽ dẫn đến giá cả cao hơn.

Ông cũng lưu ý rằng rào cản thuế quan sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến toàn bộ chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng của thế giới, gây ảnh hưởng rộng rãi đối với từng bộ phận riêng lẻ của hệ thống kinh tế.

MỞ KHÓA TIỀM NĂNG CHO THÀNH CÔNG CHUNG

Vào tháng 6 năm 2015, Robb, đại diện cho chính phủ Úc, chính thức ký hiệp định thương mại tự do với Trung Quốc. Sau gần 10 năm, hiệp định này đã mang lại tăng trưởng đáng kể cho khối lượng thương mại giữa hai quốc gia này. Hơn nữa, cả hai bên đa dạng hóa thương mại, khối lượng thương mại song phương cho thấy còn nhiều tiềm năng tăng trưởng hơn nữa.

Ông cho biết: “Được đàm phán và ký hiệp định thương mại tự do với Trung Quốc là vinh dự lớn.”

Hiệp định này là mô hình thu nhỏ về cách thúc đẩy phát triển mở hợp tác đôi bên cùng có lợi giữa các quốc gia. Là một khu vực thương mại tư do với dân số đông nhất, quy mô thương mại lớn nhất và tiềm năng lớn nhất cho phát triển, RCEP được thiết lập nhằm tiếp thêm sức sống vào hội nhập kinh tế khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.

Hidetoshi Tashiro, nhà kinh tế trưởng của Infinity LLC., Nhật Bản, cho biết nền kinh tế trong khu vực Châu Á-Thái Bình Dương nên làm việc cùng nhau và chứng minh sự thành công của thương mại tự do nhằm bảo vệ trật tự thương mại toàn cầu và xây dựng một nền kinh tế thế giới mở.

Nhìn về tương lai, báo cáo đánh giá sơ bộ về việc thực hiện RCEP năm 2022-2023 lưu ý vẫn còn tiềm năng to lớn để khai thách chính sách RCEP liên quan đến xúc tiến thương mại và đầu tư, nâng cao tỷ lệ doanh nghiệp sử dụng quy định của RCEP và tạo điều kiện thuận lợi tăng trưởng kinh tế.

Theo một nghiên cứu được Ngân hàng Phát triển Châu Á thực hiện, RCEP dự đoán thu nhập kinh tế của thành viên tăng 0,6% vào năm 2030, tăng thêm 245 tỷ đô la Mỹ hàng năm vào thu nhập khu vực và tạo thêm 2,8 triệu việc làm cho khu vực này.

Các chuyên gia tin rằng trong bối cảnh bất ổn toàn cầu gia tăng, việc ký kết và thực hiện của RCEP không chỉ mang lại lợi ích kinh tế to lớn cho các quốc gia thành viên mà còn thúc đẩy niềm tin của cộng đồng quốc tế trong chủ nghĩa đa phương.

Loh cho biết: “Chúng ta phải có niềm tin mạnh mẽ vào thương mại tự do. Đây là cách duy nhất thế giới có thể tiến về phía trước trong dòng chảy hàng hóa và dịch vụ không bị cản trở, do đó tất cả các nền kinh tế có thể tham gia vào lợi ích này cùng chia sẻ lợi thế so sánh.”

Nguồn: Xinhua

Từ khóa: RCEP, ASEAN, thuế, thương mại