Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

"Thương mại tự do đã kết thúc" Irwin Stelzer đã viết trong The Sunday Times.

Mối đe dọa của Donald Trump về việc áp thuế 25% đối với tất cả hàng hóa từ Mexico và Canada, đồng thời tăng thuế đối với sản phẩm từ Trung Quốc, đã được nhìn nhận rộng rãi là phát súng đầu tiên trong một cuộc chiến thương mại toàn cầu và là tiếng chuông báo tử cho "Đồng thuận Washington" của thị trường tự do.

Thực tế, sự trở lại của Trump không báo hiệu một sự đứt gãy rõ rệt với "đường lối kinh tế đã thống trị chính sách của Mỹ trong gần nửa thế kỷ", theo The Atlantic. Thực tế, đó chỉ là bước tiếp theo trong quá trình kéo dài gần một thập kỷ, bao gồm cả chương trình bảo vệ của Trump trong nhiệm kỳ đầu, mà chính quyền Biden âm thầm tiếp tục – và trong một số trường hợp là mở rộng – cùng với đại dịch Covid-19 và sự hình thành các khối thương mại toàn cầu ngày càng độc lập.

Các nhà bình luận nói gì?

Việc áp thuế lên hàng hóa nước ngoài như một phần của cam kết chống lại toàn cầu hóa của các nhà kinh tế "là điều cốt lõi trong sức hấp dẫn ban đầu của Trump đối với các khu vực hậu công nghiệp bị bỏ lại phía sau trên khắp nước Mỹ", theo Harrison Griffiths từ Viện Kinh tế tự do của Anh. Nhưng về mặt kinh tế, điều này ít có ý nghĩa.

Một nghiên cứu về tác động của thuế trong nhiệm kỳ đầu của Trump đối với các sản phẩm Trung Quốc cho thấy mỗi hộ gia đình Mỹ phải chịu chi phí trung bình 831 USD mỗi năm, cũng như sự giảm sút trong đầu tư, lương thực tế và GDP dài hạn.

Một lần nữa, tác động của các mức thuế khủng khiếp đối với Canada và Mexico – hai trong số những đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ – "sẽ gây tổn hại chủ yếu đến người tiêu dùng Mỹ", theo The Economist.

Tuy nhiên, "bảo vệ công nhân Mỹ và ngừng dòng chảy của ma túy và 'những người nhập cư bất hợp pháp' chỉ là một phần trong câu chuyện", Stelzer, một cố vấn kinh doanh, cho biết.

Trump hy vọng sẽ sử dụng thuế quan để "tăng doanh thu của chính phủ mà không phải tăng thuế một cách rõ ràng". Mục tiêu là "chuyển gánh nặng thuế từ thu nhập và tài sản sang tiêu dùng, một mục tiêu lâu dài của phe bảo thủ nhưng quá lạc hậu để đề xuất."

"Sự chuyển đổi từ thuế công việc sang thuế tiêu dùng hàng hóa nhập khẩu là một cải cách lớn trong cấu trúc tài khóa, được ngụy trang dưới hình thức một bước đi nhằm tác động đến cân bằng thương mại."

Tiếp theo là gì?

Với vai trò là người đàm phán chính, thật khó để biết Trump thực sự tin rằng việc chấm dứt tự do thương mại thực sự là lợi ích tốt nhất về mặt kinh tế và chính trị cho Mỹ và cá nhân ông. Do đó, có thể dễ dàng nghĩ rằng "thở phào nhẹ nhõm vì những thuế quan này chỉ là một cách kịch tính để giành lấy lợi thế", theo The Economist.

Một số người đã chọn nhìn nhận đội ngũ kinh tế mới của Trump như một bằng chứng rằng những tuyên bố sau bầu cử của ông chỉ là lời nói suông. Scott Bessent, một nhà quản lý quỹ phòng hộ mà Trump chọn làm Bộ trưởng Tài chính, đã được Elon Musk miêu tả là "một lựa chọn như thường lệ", trong khi ứng viên Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick cho biết thuế quan là một phần trong việc đàm phán.

Nhưng "sự thù địch sai lầm của Trump đối với thương mại là, một cách bi kịch, một phần trong xu hướng bảo vệ ngày càng tăng ở phương Tây", Griffiths nói.

Mặc dù phương pháp tiếp cận của Mỹ và EU có thể khác nhau, "những gì chúng ta quan sát thấy giữa các quốc gia phát triển là một sự chuyển dịch dần dần nhưng có thể nhận thấy từ tự do thương mại không kiểm soát, và chuyển sang việc áp dụng nhiều kiểm soát và trở ngại hơn", theo Politico.

Bằng cách làm vậy, các chính phủ phương Tây cũng "ngầm thừa nhận điều hiển nhiên: đa phương cho đến nay đã thất bại trong việc tạo ra môi trường mà nền kinh tế toàn cầu cần".

Như với bất kỳ điều gì Trump làm, rất khó để dự đoán liệu hành động của ông có phù hợp với lời nói của mình hay không.

Ông có thể lo ngại về lạm phát do thuế quan, sự trả đũa từ những quốc gia như Mexico, và phản ứng tiêu cực từ thị trường chứng khoán, nhưng "bạn không thể đặt cược vào bất kỳ điều gì trong số này", theo The Economist.

"Nếu những lời đe dọa không bao giờ được thực hiện, chúng sẽ mất đi sức mạnh. Cuối cùng, điều này có thể buộc Trump phải chứng minh rằng ông ấy thực sự có ý định làm những gì mình nói."

Nguồn: The Week

Từ khóa: thuế quan, lạm phát, tự do thương mại