Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Trung Quốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2001 là một thời khắc quan trọng trong sự cất cánh nền kinh tế của quốc gia này. Sự kiện này đánh dấu sự hội nhập chính thức của Trung Quốc vào hệ thống kinh tế toàn cầu, mở ra một kỷ nguyên mới của toàn cầu hóa. Với tư cách thành viên WTO, quốc gia này đã thúc đẩy nhanh chóng quá trình tự do hóa của thương mại quốc tế, giảm các rào cản thương mại. Động thái này đã chứng minh lợi ích to lớn cho cả nền kinh tế toàn cầu và nền kinh tế Trung Quốc, nhấn mạnh ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc đối với hệ thống kinh tế quốc tế và truyền cảm hứng lạc quan về tương lai.

Sự thành công của các công ty Trung Quốc có thể được quy cho hai yếu tố chính. Thứ nhất, Trung Quốc đã nhanh chóng nhận ra và sau đó cạnh tranh thành công với các công ty phương Tây bằng cách tiếp thu kinh nghiệm quý báu và vượt trội hơn các đối thủ cạnh tranh thông qua cải tiến, khám phá và phát minh. Thứ hai, sự hiện diện của Trung Quốc ở thị trường toàn cầu đã tạo điều kiện thuận lợi cho dòng kiến thức, công nghệ và vốn chảy vào quốc gia này và các thị trường mở đóng một vai trò quan trọng trong việc nâng cao khả năng cạnh tranh và cung cấp năng lượng bùng nổ xuất khẩu lâu dài của Trung Quốc.

Sự tiếp xúc toàn cầu và tiếp cận thị trường quốc tế nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hội nhập kinh tế và đóng một vai trò đáng kể trong sự nổi lên của nhiều công ty nội địa như các nhà lãnh đạo toàn cầu trong các ngành công nghiệp của quốc gia này. Điển hình như Huawei, Baidu và Tencent đã xuất sắc trong lĩnh vực điện tử và viễn thông, trong khi Alibaba, BYD và Contemporary Amperex Technologyđã nổi bật trong thương mại điện tử, EV và pin.

Mất khả năng cạnh tranh, các công ty phương Tây đã bắt đầu sử dụng các biện pháp trừng phạt và hạn chế thương mại để bảo vệ thị trường nội địa, do đó phá hủy các nền tảng của trật tự kinh tế thế giới đã được thiết lập. Để phản ứng lại, các tập đoàn Trung Quốc đã bắt đầu xây dựng các cơ sở sản xuất trong các khu vực pháp lý thân thiện như Ireland, Hungary, Mexico, Singapore và Việt Nam để vượt qua rào cản phân biệt đối xử.

Biện pháp này đã dẫn đến nhiều dự án thành công, trong năm 2023, các khoản đầu tư vào các dự án như vậy đã vượt quá 18 tỷ đô la. Với điều đó, các quan chức Mỹ và Châu Âu không chỉ nhận ra mà còn ngày càng cẩn trọng hơn về các lỗ hổng thị trường tiềm năng khi xu hướng này ngày càng phát triển, nhấn mạnh những thách thức phải đối mặt.

Một nghiên cứu gần đây của Quỹ Tiền tệ Quốc tế đã tiết lộ một xu hướng đáng kể. Trong khi thương mại và đầu tư giữa Mỹ và Trung Quốc đã suy giảm, nghiên cứu nhấn mạnh vai trò ngày càng tăng và cực kỳ quan trọng của “các quốc gia kết nối”. Các quốc gia này, đã đóng vai trò như là một trung gian hoặc cầu nối giữa thị trường Trung Quốc và thị trường phương Tây, đang định hình bối cảnh kinh tế toàn cầu và chứng minh tầm quan trọng ngày càng tăng.

Tại sao các nhà đầu tư Trung Quốc lại chọn “các quốc gia kết nối” này? Ví dụ, Singapore và Việt Nam được hưởng lợi thế đáng kể thông qua các hiệp định thương mại tự do song phương với Mỹ và tư cách thành viên trong Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP). Các hiệp định này cho phép xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ từ các quốc gia này đến Mỹ với mức thuế bằng 0, tạo điều kiện thuận lợi cho đối tác để phục vụ thị trường Mỹ. Hiểu biết chiến lược này, một minh chứng cho sự nhạy bén về kinh doanh Trung Quốc đang định hình bối cảnh kinh tế toàn cầu.

Sự tham gia của Mexico vào Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada cũng đã mở ra cơ hội mới cho đầu tư Trung Quốc. Hiệp định này cho phép tự do mua bán các sản phẩm giữa các quốc gia này, dẫn đến sự gia tăng đáng kể trong đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) của Trung Quốc ở Mexico. Từ 500 triệu USD trong giai đoạn 2000-2004, đầu tư đã tăng đến 2,5 tỷ USD vào năm 2022. Mặc dù con số này đã giảm so với mức đỉnh gần 6 tỷ USD vào năm 2016, nhưng vẫn cao hơn gấp đôi so với năm 2018 và tiếp tục tăng.

Cân nhắc tương tự có liên quan đến Ireland và Hungary. Cả hai quốc gia là một phần của EU, nơi có thị trường chung cho 27 quốc gia thành viên. Nếu sản phẩm được sản xuất và bán trong EU, mức thuế do khối áp đặt cho các sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc không được áp dụng.

Thương mại Ireland với Trung Quốc tăng gấp ba lần trong 5 năm qua và cả hai bên đều mong muốn tăng đầu tư. Trong khi đó, theo nghiên cứu của một Viện Nghiên cứu Trung Quốc Mercator có trụ sở tại Berlin, Hungary dự kiến nhận 44% tổng vốn FDI của Trung Quốc vào châu Âu trong năm 2023, vượt mức đầu tư vào Đức, Pháp và Anh.

Các công ty Trung Quốc ngày càng đầu tư trực tiếp vào Mỹ mà không có sự tham gia của “các quốc gia kết nối”. Vào cuối năm 2022, Gần 5000 công ty Trung Quốc đang hoạt động ở Mỹ, bao gồm các lĩnh vực công nghệ, sản xuất, tài chính và bất động sản. Tỉ lệ tăng trưởng của các công ty Trung Quốc vào thị trường Mỹ đã ổn định ở mức 8% mỗi năm trong 5 năm qua.

Gần đây hơn, người ta phát hiện công ty năng lượng mặt trời Trung Quốc sắp cung cấp khoảng một nửa thị trường Mỹ. Trong năm 2025, các công ty Trung Quốc dự kiến có thể sản xuất ít nhất 20 gigawatt tấm pin mặt trời mỗi năm. Các quan chức địa phương và tiểu bang tại nơi các công ty Trung Quốc đang thành lập nhà máy, bao gồm Arizona, North Carolina, Ohio và Texas đã chào đón các khoản đầu tư.

Ngoài đầu tư trực tiếp vào các khu vực pháp lý thân thiện phương Tây, các công ty Trung Quốc tiếp tục huy động vốn thành công trên thị trường vốn quốc tế. Tính đến ngày 8-1-2024, đã có 265 công ty Trung Quốc được niêm yết trên các sàn giao dịch lớn của Mỹ, bao gồm Sàn giao dịch chứng khoán New York (NYSE), NASDAQ và NYSE American, với giá trị vốn hóa thị trường kết hợp là 848 tỷ đô la.

Với sự cạnh tranh gây gắt từ nhập khẩu cao cấp Trung Quốc mang lại nhiều giá trị bằng tiền hơn và các mối quan ngại ngày càng tăng về an ninh quốc gia, các quốc gia phương Tây đã bắt đầu trở nên thận trọng về toàn cầu hóa và cuối cùng đã thực hiện được các bước để làm chậm lại. Tuy nhiên, nhiều ví dụ đã chứng minh rằng thương mại toàn cầu vẫn sẽ tiếp tục và trong khi tốc độ toàn cầu hóa có thể giảm, nhưng không thể bị đảo ngược. Đổi mới và khả năng cạnh tranh vẫn sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình trật tự quốc tế.

Nguồn: CGTN

Từ khóa: toàn cầu hóa, định hình, trật tự kinh tế