Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Mọi đồng tiền chính trên thế giới đều giảm giá so với đồng đô la Mỹ trong năm nay, một sự thay đổi lớn bất thường với khả năng gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với nền kinh tế toàn cầu.

2/3 trong số khoảng 150 loại tiền tệ được Bloomberg theo dõi đã suy yếu so với đồng đô la; sức mạnh gần đây của đồng tiền này bắt nguồn từ sự thay đổi kỳ vọng về thời điểm và mức độ mà Cục Dự trữ Liên bang có thể cắt giảm lãi suất cơ bản, hiện đang ở mức cao nhất trong 20 năm.

Việc FED giữ lãi suất cao, một phản ứng trước tình trạng lạm phát dai dẳng tại xứ cờ hoa, có nghĩa là tài sản của Mỹ mang lại lợi nhuận cao hơn phần còn lại của thế giới và các nhà đầu tư cần đô la để mua chúng. Trong những tháng gần đây, tiền đã chảy vào Hoa Kỳ với tốc độ khiến các nhà hoạch định chính sách, chính trị gia và người dân từ Brussels đến Bắc Kinh, Toronto và Tokyo bất ngờ.

Chỉ số đô la, công cụ phổ biến để đánh giá sức mạnh của đồng đô Mỹ so với các loại tiền tệ khác, đang dao động ở mức cao tương tự như vào thời điểm đầu những năm 2000.

Đồng yên ở mức thấp nhất trong 34 năm so với đồng đô la Mỹ. Đồng euro và đô la Canada đang lao dốc. Đồng nhân dân tệ của Trung Quốc đã có những dấu hiệu suy yếu đáng chú ý, bất chấp mục tiêu ổn định đồng tiền này của giới chức quốc gia hơn 1 tỷ dân.

Jesse Rogers, nhà kinh tế tại Moody's Analytics, cho biết: “Việc FED là ngân hàng trung ương của thế giới chưa bao giờ là điều đáng để nghi ngờ, đặc biệt trong thời điểm này”.

Khi đồng đô la mạnh lên, tác động của sự kiện này có thể nhanh chóng và sâu rộng.

Đồng đô la chiếm vị trí quan trọng trong gần 90% tất cả các giao dịch ngoại hối. Đồng đô Mỹ mạnh lên sẽ làm tăng lạm phát ở nước ngoài, vì các quốc gia cần trao đổi nhiều hơn đồng nội tệ của mình để lấy cùng một lượng hàng hóa bằng đồng đô la, bao gồm hàng nhập khẩu từ Hoa Kỳ cũng như các mặt hàng được giao dịch trên toàn cầu, như dầu, thường được định giá bằng đô la. Các quốc gia đã vay bằng đô la cũng phải đối mặt với lãi suất cao hơn.

Tuy nhiên, đồng đô mạnh cũng mang lợi ích cho một số doanh nghiệp nước ngoài, cụ thể là các nhà xuất khẩu bán hàng sang Hoa Kỳ, vì người Mỹ có đủ khả năng mua nhiều hàng hóa và dịch vụ nước ngoài hơn (bao gồm cả những kỳ nghỉ rẻ hơn). Điều đó khiến các doanh nghiệp Hoa Kỳ xuất khẩu hàng hóa gặp bất lợi vì sản phẩm của họ có thể đắt hơn, qua đó gây tăng thâm hụt thương mại của Mỹ vào thời điểm Tổng thống Biden đang thúc đẩy phát triển nhiều ngành công nghiệp nội địa.

Cách thức những tác động tích cực và tiêu cực đã nêu diễn ra phụ thuộc vào nguyên nhân khiến đồng đô la mạnh hơn cũng như lý do lãi suất của Hoa Kỳ vẫn duy trì ở mức cao.

Đầu năm nay, tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ bất ngờ của Hoa Kỳ, yếu tố có thể thúc đẩy nền kinh tế toàn cầu, đã bắt đầu lấn át những lo lắng về lạm phát dai dẳng. Tuy nhiên, nếu lãi suất ở Mỹ vẫn neo cao vì lạm phát vẫn ở mức cao ngay cả khi tăng trưởng kinh tế chậm lại thì tác động có thể còn “nguy hiểm” hơn, ông Kamakshya Trivedi, nhà phân tích tại Goldman Sachs, cho biết.

Trong trường hợp đó, các nhà hoạch định chính sách sẽ bị mắc kẹt giữa việc hỗ trợ nền kinh tế trong nước bằng cách cắt giảm lãi suất hoặc hỗ trợ đồng đô bằng cách giữ chúng ở mức cao. Ông Trivedi nói: “Nước Mỹ đang ở trong hố sâu của tình trạng này”.

Tác động của đồng đô la mạnh được cảm nhận đặc biệt rõ ràng ở châu Á. Trong tháng này, các Bộ trưởng tài chính của Nhật Bản, Hàn Quốc và Hoa Kỳ đã gặp nhau tại Washington . Tại sự kiện, các Bộ trưởng đã cam kết “tham vấn chặt chẽ về diễn biến thị trường ngoại hối”. Trong Tuyên bố sau cuộc họp, các bên thể hiện “mối quan ngại sâu sắc của Nhật Bản và Hàn Quốc về sự mất giá mạnh gần đây của đồng yên Nhật và đồng won Hàn Quốc”.

Đồng won Hàn Quốc đang ở mức yếu nhất kể từ năm 2022 và Thống đốc Ngân hàng trung ương nước này gần đây đã gọi những động thái trên thị trường tiền tệ là “thái quá”.

Đồng yên đã giảm giá so với đồng đô la và hôm thứ Hai đã nhanh chóng chạm mốc 160 yên ăn 1 đô la, lần đầu tiên kể từ năm 1990. Trái ngược hoàn toàn với Hoa Kỳ, Ngân hàng trung ương Nhật Bản chỉ bắt đầu tăng lãi suất trong năm nay sau nhiều thập kỷ áp dụng lãi suất thấp để ứng phó với tình trạng tăng trưởng thấp.

Đối với các quan chức Nhật Bản, điều đó có nghĩa là phải đạt được sự cân bằng tinh tế – tăng lãi suất nhưng không quá nhiều để có thể kìm hãm tăng trưởng. Hậu quả của chính sách cân bằng đã nêu đó là đồng tiền suy yếu, vì tỷ giá vẫn ở mức gần bằng 0. Một rủi ro khác là nếu đồng yên tiếp tục suy yếu, các nhà đầu tư và người tiêu dùng có thể mất niềm tin vào nền kinh tế Nhật Bản, thúc đẩy việc chuyển tiền ra nước ngoài.

Một nguy cơ tương tự cũng xuất hiện đối với Trung Quốc, nơi nền kinh tế đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi cuộc khủng hoảng bất động sản và chi tiêu trong nước trì trệ. Với truyển thống duy trì việc giữ đồng tiền của mình dao động trong phạm vi hẹp, quốc gia hơn 1 tỷ dân gần đây đã nới lỏng lập trường và để đồng nhân dân tệ suy yếu, một minh chứng cho thấy tác động của đồng đô đối với thị trường tài chính cũng như quyết định chính sách của các quốc gia khác.

Brad Setser, thành viên cấp cao tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, đồng thời là cựu chuyên gia kinh tế của Bộ Tài chính Mỹ, cho biết: “Đồng nhân dân tệ yếu hơn không phải là dấu hiệu của sức mạnh”. “Nó sẽ dẫn đến câu hỏi liệu nền kinh tế Trung Quốc có mạnh như mọi người nghĩ hay không”.

Tại châu Âu, các nhà hoạch định chính sách tại Ngân hàng Trung ương châu Âu đã ra tín hiệu rằng họ có thể cắt giảm lãi suất tại cuộc họp tiếp theo vào tháng 6. Nhưng ngay cả khi lạm phát được cải thiện ở khu vực đồng euro, một số người vẫn lo ngại rằng với việc hạ lãi suất trước khi FED làm điều tương tự, E.C.B. sẽ làm tăng chênh lệch lãi suất giữa khu vực đồng euro và Hoa Kỳ, qua đó làm suy yếu thêm đồng euro.

Ông Gabriel Makhlouf, Thống đốc ngân hàng trung ương Ireland và là một trong 26 thành viên hội đồng quản trị của E.C.B nhận định “khi thiết lập chính sách, chúng tôi không thể bỏ qua những gì đang xảy ra ở Hoa Kỳ”.

Các nhà hoạch định chính sách tại những quốc gia khác cũng phải đối mặt với những vấn đề phức tạp tương tự, trong đó các Ngân hàng trung ương tại Hàn Quốc và Thái Lan đang cân nhắc việc hạ lãi suất.

Ngược lại, Ngân hàng trung ương Indonesia bất ngờ tăng lãi suất vào tuần trước, một phần để hỗ trợ đồng tiền đang mất giá của nước này, dấu hiệu cho thấy sức mạnh của đồng đô la đang tác động khắp thế giới theo những cách khác nhau. Một số loại tiền tệ giảm giá nhanh nhất trong năm nay, như ở Ai Cập, Lebanon và Nigeria, phản ánh những thách thức nội tại sâu sắc hơn tại các quốc gia này khi phải đối mặt áp lực tăng giá của đồng đô la.

Ông Rogers tư vấn của hãng Moody's nói: “Chúng ta đang ở bên bờ vực của một cơn bão”.

Nguồn: The New York Times

Từ khóa: đồng đô la, Hoa Kỳ, lãi suất, ngân hàng trung ương