Nâng chất để gia tăng xuất khẩu rau quả vào Trung Quốc

Cánh cửa cho rau quả Việt Nam vào thị trường Trung Quốc đang rộng mở trên con đường chính ngạch. Các DN, địa phương đang tiếp tục đẩy mạnh đầu tư, nâng cao chất lượng để không bị loại khỏi cuộc đua vào thị trường rất nhiều tiềm năng này.

4 209203920230626165420

Tiềm năng còn rất lớn

Tỉnh Đồng Nai vừa tổ chức lễ công bố xuất khẩu chính ngạch lô hàng sầu riêng đầu tiên của tỉnh sang Trung Quốc theo Nghị định thư ký kết giữa Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam và Tổng cục Hải quan Trung Quốc. Với sự tham gia của 6 DN xuất khẩu 20 container có tổng trọng lượng là 360 tấn, sự kiện đánh dấu bước phát triển mới của Đồng Nai trong việc xuất khẩu sầu riêng nói riêng và các mặt hàng nông sản nói chung sang thị trường Trung Quốc. Trước đó, một sự kiện tương tự đối với trái chuối tươi cũng đã được địa phương này tổ chức.

Ông Từ Châu, Phó Tổng Lãnh sự quán Trung Quốc tại TPHCM cho biết, người Trung Quốc rất thích ăn trái cây nhiệt đới, trong đó có sầu riêng. Ước tính mỗi năm người dân Trung Quốc có thể tiêu dùng hơn 1 triệu tấn sầu riêng. Dự kiến trong năm nay, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam sang Trung Quốc có thể đạt hơn 1 tỷ USD.

Ông Lương Văn Tài, Tùy viên thương mại, Thương vụ Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc thông tin, nhu cầu nhập khẩu hàng hóa của Trung Quốc rất lớn, riêng năm 2022 đã nhập khẩu 236 tỷ USD, tăng 7,4% so với năm 2021. Đáng chú ý, nhiều nhóm mặt hàng nông sản, thực phẩm có kim ngạch nhập khẩu lên đến trên 10 tỷ USD/năm như thủy sản, trái cây, ngũ cốc, đậu nành, dầu ăn, thịt bò, sản phẩm sữa.

Việt Nam hiện xếp thứ 10 trong số các quốc gia xuất khẩu nông sản vào Trung Quốc, kim ngạch xuất khẩu năm 2022 đạt trên 6 tỷ USD nhưng mới chiếm tỷ trọng khoảng 2,6% tổng giá trị nhập khẩu nông sản của nước này. Riêng nhóm hàng rau quả, Việt Nam nằm trong nhóm 3 nước có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất sang thị trường Trung Quốc, sau Thái Lan và Chi Lê.

Theo ông Lương Văn Tài, nhu cầu tiêu dùng và nhập khẩu đối với trái cây nhiệt đới của Trung Quốc còn rất lớn và tăng trưởng hàng năm; dự báo đến năm 2026 số lượng tiêu thụ và nhập khẩu trái cây lần lượt đạt 319 triệu tấn và gần 15 triệu tấn. Bên cạnh đó, tiềm năng thị trường tiêu dùng nông sản nhiệt đới tại các địa phương khu vực phía Bắc, Đông Bắc Trung Quốc còn lớn là cơ hội cho nhiều loại nông sản, trái cây, thực phẩm của Việt Nam.

“Chìa khóa” chất lượng

Có thể nói, cánh cửa vào thị trường Trung Quốc đang rất rộng mở đối với hàng hóa nông sản của Việt Nam, nhưng để vào được thị trường này một cách bền vững, có rất nhiều điều kiện, tiêu chuẩn cần được đáp ứng khi các biện pháp kỹ thuật được áp dụng nhiều hơn, tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm và kiểm dịch động thực vật bị siết chặt.

Theo ông Lương Văn Tài, người Trung Quốc, nhất là người tiêu dùng ở đô thị, đang ngày càng quan tâm đến các sản phẩm tốt cho sức khỏe, chất lượng cao và nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. DN Việt Nam cần tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và tăng cường quản lý, giám sát chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm; tuân thủ các quy định về tiêu chuẩn chất lượng, kiểm dịch, bao bì đóng gói, truy xuất nguồn gốc, chú trọng xây dựng thương hiệu để khai thác tốt lợi thế vị trí địa lý, giá thành sản xuất, vận tải, sự đa dạng các sản phẩm nhiệt đới... để khai thác và đáp ứng tối đa nhu cầu của thị trường này.

Nhận diện rõ những yêu cầu mới này, các địa phương, DN xuất khẩu nông sản đang tích cực đầu tư vùng nguyên liệu, quy trình canh tác để đảm bảo chất lượng đầu ra cho sản phẩm đáp ứng yêu cầu của nhà nhập khẩu.

Là một trong những DN xuất khẩu sầu riêng chính ngạch đi Trung Quốc, Công ty TNHH MTV Trái cây Thủy đã xây dựng được vùng nguyên liệu trên 1.200 ha tại các tỉnh Tiền Giang, Đồng Nai và Bình Thuận. Bà Lê Thị Bích Thủy, Giám đốc Công ty Trái cây Thủy cho biết, để đảm bảo chất lượng cho trái sầu riêng, tại mỗi khu vực vùng trồng, công ty đều bố trí cán bộ kỹ thuật để hướng dẫn cho nhà vườn canh tác, sản xuất theo đúng quy chuẩn.

Theo bà Thủy, trước khi Việt Nam và Trung Quốc ký kết Nghị định thư, công ty đã xuất khẩu khá nhiều sầu riêng sang Trung Quốc theo đường tiểu ngạch. Từ khi ký kết Nghị định thư, hoạt động xuất khẩu của DN ổn định hơn, mức giá cũng ổn định giúp DN yên tâm đầu tư, sản xuất. Hiện trung bình mỗi ngày công ty xuất khẩu khoảng 5-8 container, tương đương 90-150 tấn. Dự báo đến cuối mùa vụ, sản lượng xuất khẩu sẽ đạt khoảng 150.000 tấn.

Ông Võ Văn Phi, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai cũng cho biết, thời gian qua Đồng Nai đã có sự đầu tư bài bản trong sản xuất các loại trái cây chủ lực, đặc biệt là tập trung xây dựng, phát triển và quản lý tốt các vùng trồng nhằm đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của nước nhập khẩu. Các vùng trồng và cơ sở đóng gói được giám sát theo hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật chuyên môn. DN, người dân và cơ quan quản lý đáp ứng yêu cầu về việc ghi nhật ký, hồ sơ sản xuất cũng như các chương trình giám sát an toàn thực phẩm trước khi thu hoạch mà phía Trung Quốc yêu cầu. Bên cạnh đó, thực hiện kiểm tra xuất xứ của hàng hóa liên quan đến mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, yêu cầu kỹ thuật về bao bì và nhãn mác.

Trên địa bàn tỉnh Đồng Nai hiện có 140 vùng trồng được cấp mã số với 82 cơ sở đóng gói nông sản xuất khẩu đi các thị trường. Trong đó riêng thị trường Trung Quốc có 103 mã vùng trồng gồm các loại quả: sầu riêng, xoài, chôm chôm, chuối, mít, thanh long. Theo ông Phi, việc xuất khẩu chính ngạch sẽ tạo động lực cho người nông dân thay đổi nhận thức, thay đổi quy trình sản xuất và tập quán canh tác. Điều này cũng giúp hình thành các liên kết, các hợp tác xã để mở rộng quy mô canh tác sản xuất. Đồng thời mở ra cơ hội tiếp cận các tiến bộ khoa học kỹ thuật trên thế giới và yêu cầu về kỹ thuật trong sản xuất; nâng cao năng suất, chất lượng và thu nhập cho nông dân. Những yếu tố này sẽ tạo ra sự bền vững trong sản xuất, tiêu thụ và cả thu nhập của nông dân.

Nguồn: Hải quan

Từ khóa: xuất khẩu, xuất khẩu rau quả, kinh tế, chất lượng, thị trường Trung Quốc, Việt Nam