Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Mỹ áp thêm thuế quan 10% đối với hàng hóa Trung Quốc bắt đầu từ ngày 4/3, nâng tổng mức thuế bổ sung lên 20%, khi cho rằng Bắc Kinh chưa thực hiện đủ những giải pháp để ngăn chặn dòng chảy fentanyl (thuốc gây nghiện) vào Mỹ.

Để trả đũa, Trung Quốc áp mức thuế quan tới 15% vào nông sản từ ngày 10/3, một động thái có thể làm trầm trọng thêm xung đột thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Nông dân Mỹ lo lắng

Phản đối quyết định tăng thuế quan với hàng nhập khẩu từ Mexico, Canada và Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump, nông dân Mỹ cho rằng đây là hành động “giết chết ngành nông nghiệp”...

“Ngược lại với những gì Tổng thống nghĩ, thuế quan chẳng mang lại điều gì ngoài nỗi đau” - ông Aaron Lehman, Giám đốc Liên đoàn Nông dân Iowa, nhận xét với tờ báo Financial Times - “Thị trường nội địa của chúng ta chưa sẵn sàng để hấp thụ hàng hóa lẽ ra dành cho xuất khẩu. Điều này đồng nghĩa chúng tôi sẽ phải bán nông sản với giá thấp hơn”.

Nông dân Mỹ lo sợ rằng, cuộc chiến thuế quan sẽ gây ra những tác hại không đáng có với ngành nông nghiệp Mỹ trong bối cảnh ngành này vốn đang chật vật bởi “tình hình kinh tế đáng lo ngại do giá hàng hóa giảm” – theo mô tả của Chủ tịch Hiệp hội Nông dân trồng ngô Mỹ (NCGA) Kenneth Hartman Jr.

“Nông dân đang rất bức xúc” - ông Caleb Ragland, Chủ tịch Hiệp hội Đậu tương Mỹ (ASA) cho biết -  “Thuế quan không phải là thứ có thể lấy ra để vui đùa”. “Thuế quan không chỉ ảnh hưởng tới lợi nhuận của các doanh nghiệp của gia đình chúng ta mà còn phá vỡ một nguyên tắc cốt lõi của quan hệ thương mại – đó là sự tin cậy”.

Một số lãnh đạo hiệp hội ngành nông nghiệp Mỹ cũng cảnh báo, các quốc gia như Brazil sẽ được hưởng lợi nếu căng thẳng thương mại khiến các nhà nhập khẩu quay lưng với Mỹ và tìm kiếm đối tác thay thế.

Ông Joe Schuele, Phó chủ tịch Hiệp hội Xuất khẩu thịt Mỹ (USMEF), cho rằng, doanh nghiệp Mỹ có nguy cơ mất các mối quan hệ kinh doanh mà họ đã mất nhiều thập kỷ để xây dựng.

“Xuất khẩu là một động lực giúp ngành chăn nuôi Mỹ phát triển mạnh trong bối cảnh nhiều lĩnh vực nông nghiệp khác gặp khó khăn”, ông Schuele cho biết.

Trung Quốc trả đũa

Các khoản thuế mà Trung Quốc áp vào nông sản Mỹ có phạm vi rộng và tác động đến hàng loạt mặt hàng nhập khẩu, từ thịt bò, gia cầm đến ngũ cốc. Cùng với thuế quan, Bắc Kinh sẽ đình chỉ toàn bộ hoạt động nhập khẩu đậu nành từ ba thực thể của Mỹ, đồng thời dừng mua gỗ tròn từ Mỹ.

Động thái của Bắc Kinh diễn ra sau khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump tăng gấp đôi thuế quan chung (20%) đối với tất cả hàng nhập khẩu từ Trung Quốc.

Trước đó, các quan chức Trung Quốc đã phát tín hiệu tự tin rằng họ có thể giải quyết căng thẳng thương mại với Tổng thống Trump, theo Bloomberg. Bên lề Kỳ họp Quốc hội thường niên vừa diễn ra tại Bắc Kinh, Bộ trưởng Tài Chính Trung Quốc Lan Fo’an, cho biết, chính quyền nước này có nhiều công cụ chính sách tài khóa và không gian để ứng phó với những thách thức có thể xảy ra trong và ngoài nước.

Dữ liệu chính thức công bố hôm 9/3 cho thấy, lạm phát tiêu dùng tại Trung Quốc đã giảm sâu hơn dự báo và xuống dưới mức 0 lần đầu tiên sau 13 tháng. Chỉ số CPI lõi (không bao gồm các mặt hàng dễ biến động như thực phẩm và năng lượng) đã giảm lần đầu tiên kể từ năm 2021 với mức giảm 0,1% - đánh dấu lần giảm thứ hai của chỉ số này trong hơn 15 năm qua.

Trong nỗ lực tăng chi tiêu và ứng phó với thuế quan của Mỹ, Thủ tướng Lý Cường cho biết, Trung Quốc đã tăng thâm hụt ngân sách chung lên mức cao nhất trong hơn 3 thập kỷ. Cụ thể, Bắc Kinh nâng mục tiêu thâm hụt ngân sách lên “khoảng 4%” GDP từ mức 3% của năm ngoái.

Bắc Kinh đã tiến hành trả đũa bằng nhiều biện pháp mới. Gói trả đũa của chính quyền Trung Quốc công bố tuần trước bao gồm các biện pháp hạn chế nhập khẩu công nghệ giải trình tự gene từ công ty công nghệ sinh học Illumina của Mỹ và tiến hành một cuộc điều tra để xác định xem một công ty cáp quang của Mỹ có lách luật chống bán phá giá của Bắc Kinh hay không, theo tờ Washington Post.

Tuy vậy, Trung Quốc cũng sẵn sàng đàm phán với chính quyền Tổng thống Trump. Cùng với việc đáp trả thuế quan, chính quyền Trung Quốc đã công bố một sách trắng tuyên bố rằng các cơ quan thực thi pháp luật của họ đang trấn áp hoạt động sản xuất và vận chuyển các chất liên quan đến chất gây nghiện fentanyl.

Phát biểu tại một cuộc họp báo tuần trước, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị khẳng định: Không quốc gia nào có thể mơ tưởng rằng mình có thể đàn áp và kiềm chế Trung Quốc trong khi vẫn phát triển mối quan hệ tốt đẹp với Trung Quốc.

“Trung Quốc và Mỹ có lợi ích chung lớn và không gian hợp tác rộng lớn. Hai bên có thể trở thành đối tác, cùng nhau đạt được thành công và cùng nhau thịnh vượng”, ông Vương Nghị nói thêm.

Tìm thị trường thay thế

Theo các nhà phân tích, Trung Quốc từ lâu đã tìm nhiều nguồn nhập khẩu nông sản như đậu tương để tránh phụ thuộc vào Mỹ và vòng chiến tranh thương mại mới nhất mà ông Trump khởi xướng sẽ càng đẩy mạnh xu hướng này.  

“Trung Quốc gần đây đã bắt đầu chuyển sang nhập khẩu đậu tương từ các quốc gia mà đồng tiền có tỷ giá tốt hơn so với USD như Brazil” - ông Arlan Suderman, nhà kinh tế trưởng về hàng hóa tại công ty môi giới StoneX, cho biết - “Đồng USD quá mạnh và điều này gây áp lực lớn cho hàng hóa Mỹ nhiều năm qua. Hiện tại, giá đậu nành nhập khẩu từ Brazil rẻ hơn khoảng 70 cent so với từ Mỹ”.

Các chủ trang trại chăn nuôi Mỹ cũng dự báo sẽ thua các đối thủ cạnh tranh ở Brazil, Chile và Argentina do thuế quan. Mỹ hiện xuất khẩu khoảng 10% sản lượng thịt lợn sang Mexico.

“Thuế quan sẽ khiến các khách hàng của chúng tôi tìm kiếm đối tác ở nước khác” - ông Schuele nhận định - “Chúng tôi tin rằng, chất lượng thịt giúp mình khác biệt so với các đối thủ cạnh tranh, nhưng đến một ngày, kể cả những khách hàng trung thành nhất, cũng sẽ phải tìm kiếm lựa chọn thay thế”.

Việc mất thị phần ở Mexico sẽ buộc doanh nghiệp xuất khẩu thịt Mỹ phải quay sang sản xuất thịt xông khói và sườn lợn cho thị trường nội địa bởi Mexico là khách hàng lớn tiêu thụ loại thịt ít được ưa chuộng này. 

Theo ông Zippy Duvall, Chủ tịch Liên đoàn Nông trại Mỹ (AFBF), dù nông dân ủng hộ mục tiêu của Tổng thống Trump về đảm bảo an ninh và thương mại công bằng với các quốc gia khác, nhưng việc tăng thuế quan với hàng nhập khẩu vào Mỹ và chịu thuế quan trả đũa sẽ gây tổn hại nặng nề cho ngành nông nghiệp Mỹ.

Nông dân Mỹ đang lo sợ sẽ chịu tác động tiêu cực như cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung trong nhiệm kỳ trước của ông Trump vào năm 2018, khi ngành nông nghiệp Mỹ thiệt hại 27 tỷ USD - theo tính toán của các hiệp hội nông nghiệp. Tuy nhiên, lần này, ngành Nông nghiệp Mỹ đang ở tình thế khó khăn hơn khi giá nông sản giảm gần 50% so với ba năm trước, trong khi chi phí hạt giống, thuốc trừ sâu và phân bón lại tăng.

Phân bón có thể sẽ ngày càng đắt hơn do thuế quan bởi khoảng 80% nguồn cung phân bón kali của Mỹ đến từ Canada - nước sản xuất mặt hàng này lớn nhất.

“Chúng tôi sẽ vẫn phục vụ khách hàng Mỹ, nhưng nông dân Mỹ sẽ là những người phải gánh thuế quan”, Nutrien, một trong những nhà sản xuất phân kali lớn nhất Canada cho biết.

Người tiêu dùng Mỹ cũng sẽ đối mặt giá cả tăng lên ở các mặt hàng như trái cây và rau nhập khẩu như bơ Mexico.

Nguồn: Kinh tế Nông thôn

Từ khoá: thương chiến Mỹ - Trung, chiến tranh thương mại, hàng hoá Trung Quốc