Miễn thuế hàng nhập khẩu xuyên biên giới: 'Việt Nam sẽ thành thị trường tiêu thụ hàng giá rẻ'

Theo ông Nguyễn Hòa Bình (shark Bình), việc miễn thuế hàng hoá nhập khẩu xuyên biên giới sẽ mở cửa Việt Nam trở thành thị trường tiêu thụ hàng hoá giá rẻ từ nước ngoài.

4.1

Theo số liệu của Bộ Công Thương, quy mô thị trường Việt Nam năm 2024 vượt mốc 25 tỷ USD, tăng 20% so với năm 2023. Với tốc độ tăng trưởng cao của thương mại điện tử đòi hỏi cơ chế chính sách quản lý của các cơ quan nhà nước cũng phải thay đổi phù hợp với phát triển hoạt động của thương mại điện tử đặc biệt là thương mại điện tử đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Hiện nay, Việt Nam chưa có quy định riêng về quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử nên việc thực hiện thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử được thực hiện như đối với hàng hóa thông thường.

Trước bối cảnh này, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý với dự thảo Nghị định quy định về quản lý hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử.

Đáng chú ý, tại dự thảo, Bộ Tài chính đề xuất jàng hóa nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử có trị giá hải quan theo từng đơn hàng từ 2 triệu đồng Việt Nam trở xuống được miễn thuế nhập khẩu. Mỗi tổ chức, cá nhân mua hàng chỉ được hưởng tiêu chuẩn miễn thuế nêu trên không quá 96 triệu đồng Việt Nam/năm.

Trường hợp hàng hóa nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử có trị giá hải quan theo từng đơn hàng trên 2 triệu đồng Việt Nam hoặc có trị giá hải quan từ 2 triệu đồng Việt Nam trở xuống nhưng vượt quá định mức miễn thuế quy định tại nêu trên thì phải nộp thuế nhập khẩu đối với toàn bộ trị giá hàng hóa nhập khẩu của đơn hàng phát sinh.

Triệt tiêu nền sản xuất và thương mại hàng tiêu dùng trong nước

Bình luận về dự thảo nêu trên của Bộ Tài chính, ông Nguyễn Hòa Bình (shark Bình), nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Tập đoàn NextTech bày tỏ "không đồng tình".

"Là một chuyên gia thương mại điện tử 20 năm, tôi không đồng tình với dự thảo của Bộ Tài chính về miễn thuế cho hàng hoá nhập khẩu xuyên biên giới", ông Bình chia sẻ.

Ông Bình nêu 3 lý do khiến ông "không đồng tình" với dự thảo này. Đầu tiên, ông cho rằng việc miễn thuế cho hàng hoá nhập khẩu xuyên biên giới sẽ góp phần đẩy lùi, thậm chí triệt tiêu nền sản xuất và thương mại hàng tiêu dùng trong nước của người Việt.

Lý do thứ 2 theo ông Bình là việc miễn thuế cho hàng hoá nhập khẩu xuyên biên giới sẽ mở cửa Việt Nam trở thành thị trường tiêu thụ hàng hoá giá rẻ (dưới 2 triệu đồng) từ nước ngoài.

Lý do cuối cùng theo ông Bình là việc việc miễn thuế cho hàng hoá nhập khẩu xuyên biên giới là "bảo hộ ngược” cho doanh nhân nước ngoài bán lẻ trực tiếp qua thương mại điện tử vào Việt Nam rất dễ dàng và miễn thuế, trong khi doanh nhân Việt Nam phải tuân thủ rất nhiều điều kiện và chi phí.

Tương tự shark Bình, ông Trần Lâm, Giám đốc điều hành của Natural House (đơn vị kinh doanh trên sàn thương mại điện tử), cũng bày tỏ không đồng tình với đề xuất trong dự thảo của Bộ Tài chính.

Theo ông Lâm, mới đây, phải mất rất nhiều thời gian thì mới có quyết định bãi bỏ miễn thuế nhập khẩu, thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với hàng dưới 1 triệu đồng, thì nay Bộ Tài chính lại nâng mức miễn thuế lên 2 triệu, dù quy định mức miễn tối đa là 96 triệu đồng/năm đối với cá nhân, tổ chức là điều không cần thiết.

“Điều quan trọng là xem ở các nước sở tại, chính quyền đang quản lý hay hỗ trợ thuế quan cho thương mại điện tử nước họ ra sao. Chẳng hạn như Trung Quốc, các nhà bán hàng đã được hỗ trợ rất nhiều về thuế. Do đó việc miễn thuế với đơn hàng dưới và bằng 2 triệu đồng đồng, quy định 96 triệu/năm, sẽ vẫn gây ảnh hưởng tới sự cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước”, ông Trần Lâm nói.

Thúc đẩy thương mại điện tử phát triển thuận lợi

Các diễn đàn trên mạng xã hội thời gian gần đây cũng có nhiều ý kiến lo ngại dự thảo của Bộ Tài chính sẽ khiến hàng giá rẻ từ Trung Quốc, Thái Lan tràn ngập vào Việt Nam và gây bất lợi cho sản xuất trong nước.

Dù vậy, cũng có một số ý kiến ủng hộ vì việc miễn giảm thuế giúp người tiêu dùng mua được hàng hóa rẻ hơn, nhưng vẫn kêu gọi cân nhắc để bảo vệ lĩnh vực sản xuất trong nước nội địa.

Trao đổi với báo chí về nội dung này, PGS.TS Đinh Trọng Thịnh (chuyên gia kinh tế), cho rằng đề xuất miễn thuế nhập khẩu cho các đơn hàng giá trị dưới 2 triệu đồng trong thương mại điện tử có thể có những ảnh hưởng nhất định đến doanh nghiệp sản xuất trong nước.

Theo ông Thịnh, điều này tương tự với lo ngại trước đây về việc miễn thuế cho đơn hàng dưới 1 triệu đồng, dẫn đến nguy cơ hàng giá rẻ nhập khẩu gia tăng, ảnh hưởng đến hàng sản xuất nội địa. Tuy nhiên, cần xem xét kỹ lưỡng tác động thực tế.

Theo phân tích của PGS. TS Đinh Trọng Thịnh, xét trên góc độ quản lý hải quan, việc miễn thuế nhập khẩu cho các đơn hàng nhỏ cũng có lý do hợp lý. Xử lý thuế nhập khẩu với hàng giá trị thấp có thể gây tốn kém về thời gian và nguồn lực cho cơ quan hải quan. Do đó, việc miễn thuế này có thể giúp giảm áp lực hành chính và thúc đẩy thương mại điện tử phát triển thuận lợi hơn.

“Về tổng thể, đề xuất này có tác động chủ yếu đến sự cạnh tranh giữa doanh nghiệp nhập khẩu truyền thống và thương mại điện tử xuyên biên giới, hơn là ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất trong nước. Trong khi đó, thuế giá trị gia tăng vẫn được duy trì, đảm bảo đóng góp vào ngân sách nhà nước và giúp cân bằng lợi ích giữa các bên tham gia thị trường”, ông Thịnh chia sẻ.

Trước đó, theo Quyết định số 78/2010, hàng hóa có giá trị từ 1 triệu đồng trở xuống được miễn thuế nhập khẩu và thuế VAT, nhằm thực hiện công ước quốc tế về hài hòa và đơn giản thủ tục hải quan (công ước Kyoto) mà Việt Nam đã ký kết.

Tại thời điểm ban hành Quyết định số 78/2010, hệ thống khai báo hải quan chỉ thuần túy thực hiện theo thủ công nên chính sách miễn thuế này đã góp phần giảm thiểu thủ tục hành chính và đẩy nhanh thời gian thông quan hàng hóa, giảm bớt số lượng hàng hóa phải khai nộp thuế.

Tuy nhiên, đến nay, chính sách này không còn phù hợp do sự tăng trưởng rất nhanh của các nền tảng thương mại điện tử, cũng như hoạt động thương mại ở các nước. Hiện, châu Âu đã xóa bỏ quy định miễn thuế VAT với các lô hàng từ 22 euro trở xuống. Anh bãi bỏ quy định miễn thuế VAT đối với hàng hóa nhập khẩu có tổng giá trị từ 135 bảng Anh trở xuống. Từ ngày 1/5/2024, Thái Lan cũng đã thu thuế VAT đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu, không phân biệt giá trị.

Đầu năm nay, Phó thủ tướng Hồ Đức Phớc đã ký Quyết định số 01/2025 về việc bãi bỏ toàn bộ Quyết định số 78/2010.

Nguồn: Vietnam Finance

Từ khóa: thuế quan, thị trường, hàng hóa, Việt Nam