Tóm tắt về thương mại và đầu tư Châu Á - Thái Bình Dương 2024/25: Tăng trưởng khu vực vượt trội so với mức trung bình toàn cầu

Khu vực châu Á - Thái Bình Dương đã tăng trưởng vượt trội so với mức trung bình thương mại toàn cầu vào năm 2024, cho thấy khả năng phục hồi và vị thế dẫn đầu của khu vực này đối với thương mại và đầu tư toàn cầu trong bối cảnh kinh tế thế giớicó nhiều bất ổn đáng kể. Ủy ban Kinh tế và Xã hội Liên hợp quốc Châu Á - Thái Bình Dương (ESCAP) đã công bố Tóm tắt về thương mại và đầu tư Châu Á - Thái Bình Dương 2024/25, nêu bật các xu hướng và dự báo chính về thương mại hàng hóa và dịch vụ, các hiệp định thương mại ưu đãi và đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Tăng trưởng thương mại mạnh hơn nhờ sự phục hồi kinh tế khu vực và chi tiêu của người tiêu dùng tăng

Xuất khẩu và nhập khẩu thực tế trong khu vực lần lượt tăng 3,4% và 3,6%, so với tốc độ tăng trưởng toàn cầu là 1,8% và 2,2%. Tỷ trọng xuất khẩu và nhập khẩu danh nghĩa toàn cầu của khu vực này tăng nhẹ vào năm 2024 lên 38,9% và 36,7%, phản ánh mức tăng trưởng thương mại mạnh mẽ hơn.

Hầu hết các tiểu vùng cũng chứng kiến sự mở rộng thương mại thực tế, với Đông Nam Á dẫn đầu (5,8%). Ngược lại, tiểu vùng Thái Bình Dương đã trải qua sự sụt giảm nhẹ về xuất khẩu.

Thương mại nội vùng vẫn đáng kể, chiếm gần 60% tổng kim ngạch xuất khẩu của khu vực. Sự tái cấu trúc thương mại đang diễn ra phản ánh sự điều chỉnh chuỗi cung ứng khu vực theo địa chính trị và những thay đổi về cấu trúc.

Tuy nhiên, những bất ổn đáng kể, bao gồm sự phục hồi chậm hơn dự kiến ở các nền kinh tế lớn và căng thẳng thương mại tiềm ẩn, làm giảm triển vọng tăng trưởng vào năm 2025 so với mức năm 2024. Với những rủi ro này, ESCAP dự báo xuất khẩu hàng hóa thực tế trong khu vực sẽ tăng trưởng từ 2,7% đến 3,5% vào năm 2025, trong đó các nền kinh tế đang phát triển có mức tăng trưởng khiêm tốn hơn so với các nền kinh tế phát triển.

Bùng nổ thương mại dịch vụ

Thương mại dịch vụ của khu vực tiếp tục phục hồi vào năm 2024, với xuất khẩu và nhập khẩu tăng lần lượt là 8,6% và 6,2%, vượt xa mức trung bình toàn cầu. Điều này chủ yếu được thúc đẩy bởi sự phục hồi của các dịch vụ du lịch, chiếm 20,5% kim ngạch xuất khẩu của khu vực, cùng với sự tăng trưởng đáng kể trong xây dựng, dịch vụ liên quan đến hàng hóa và dịch vụ cung cấp kỹ thuật số.

Nhìn về phía trước, xuất khẩu và nhập khẩu dịch vụ thương mại dự kiến sẽ tăng 8% và 10,9% tương ứng vào năm 2025, được thúc đẩy bởi sự mở rộng trong lĩnh vực du lịch và các dịch vụ cung cấp kỹ thuật số. Các nền kinh tế phát triển được dự báo sẽ hoạt động tốt hơn các nền kinh tế khác trong khu vực. Mặc dù có khả năng phục hồi tốt hơn, nhưng thương mại dịch vụ có thể phải đối mặt với áp lực giảm gián tiếp từ hoạt động thương mại hàng hóa bị gián đoạn và sự không chắc chắn về chính sách.

Châu Á và Thái Bình Dương vẫn là điểm đến hàng đầu của các nhà đầu tư, xu hướng FDI phản ánh thế mạnh của khu vực

Ngành truyền thông chứng kiến mức tăng trưởng đáng kể nhất về đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong năm 2024, tăng 69% đạt 40 tỷ USD, trở thành lĩnh vực lớn thứ hai sau năng lượng tái tạo với 58 tỷ USD. Các nhà đầu tư quốc tế đang ưa chuộng khu vực châu Á và Thái Bình Dương do sự tăng trưởng của thị trường trong nước và sự gần gũi với người tiêu dùng.

Tổng lượng vốn FDI đầu tư mới vào châu Á và Thái Bình Dương đã giảm 14% vào năm 2024 sau mức kỷ lục năm 2023. Đầu tư FDI mới vào các lĩnh vực khí hậu tiếp tục có xu hướng tăng, trong khi các lĩnh vực than, dầu khí có xu hướng giảm.

Ấn Độ nổi lên là điểm đến FDI hàng đầu của khu vực, thu hút 76 tỷ USD, nhờ các dự án năng lượng tái tạo và bán dẫn. Bản tóm tắt cũng nêu bật vai trò ngày càng tăng của các khoản đầu tư trong khu vực, đặc biệt là trong các lĩnh vực công nghệ cao như bán dẫn và trung tâm dữ liệu.

Tích cực tham gia vào các nền tảng hợp tác sáng tạo và bền vững

Khu vực châu Á - Thái Bình Dương tiếp tục là khu vực đóng góp lớn nhất vào việc xây dựng các hiệp định thương mại ưu đãi (PTA) trên toàn thế giới, chiếm gần 60% các PTA có hiệu lực trên toàn thế giới. "Bát mì" các hiệp định thương mại của khu vực hiện bao gồm 374 PTA.

Các hiệp định mới được ký kết trong năm nay cho thấy xu hướng tiếp tục đa dạng hóa các đối tác thương mại với các nền kinh tế bên ngoài khu vực cũng như sự gia tăng bao gồm các điều khoản phát triển bền vững và thương mại kỹ thuật số.

Khu vực này đã đặt ra các chuẩn mực mới bằng cách mở rộng hợp tác khu vực vượt ra ngoài các nền tảng truyền thống và áp dụng các khuôn khổ sáng tạo. Các nền kinh tế châu Á - Thái Bình Dương đang tích cực tham gia vào các hiệp định thương mại tích hợp thương mại, đầu tư và tính bền vững của môi trường, chẳng hạn như 'Thỏa thuận kinh tế xanh' và 'Thỏa thuận về biến đổi khí hậu, thương mại và tính bền vững' (ACCTS). Đồng thời, số lượng và tư cách thành viên của 'Thỏa thuận kinh tế kỹ thuật số' độc lập trong khu vực đã tăng lên đáng kể. Ngoài ra, họ đã mở rộng ảnh hưởng của mình thông qua cả quan hệ đối tác chiến lược Nam-Nam và Bắc-Nam như BRICS và Khung kinh tế Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (IPEF).

Nguồn UN ESCAP

Từ khóa: hiệp định thương mại ưu đãi (PTA), khuôn khổ sáng tạo, công nghệ cao, bán dẫn