Tại sao tiêu chuẩn tài chính toàn cầu quan trọng trong một thế giới phân mảnh?

1 c nga 12.11.2024

Lợi ích của toàn cầu hóa, bao gồm lĩnh vực tài chính, đã được đánh giá lại kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007-12. Sự đồng thuận trước đây giữa các nhà kinh tế học về tính mong muốn của dòng vốn tự do đã được thay bằng tầm nhìn đầy sắc thái hơn bao gồm nhu cầu chỉnh sửa một vài vượt quá giới hạn của toàn cầu hóa tài chính.

Kinh nghiệm của nhiều quốc gia chịu hậu quả từ cuộc khủng hoảng ngân hàng có nguồn gốc từ nước ngoài lãnh đạo khiến chính quyền của các quốc gia này phải đánh giá lại lợi ích của sự cởi mở tài chính liên quan đến khả năng tiếp cận nguồn tiết kiệm rộng lớn hơn, nguyên tắc thị trường và điều kiện thuận lợi của rủi ro.

Đặc biệt, các quốc gia có chi nhánh ngân hàng nước ngoài cố gắng tự bảo vệ khỏi sự lây lan của khủng hoảng trong ngân hàng mẹ. Cơ quan chức năng trong nước cũng thấy ngân hàng chịu tổn thất trong các hoạt động nước ngoài và cố gắng hạn chế mức độ cởi mở mong muốn của quy định trong nước, điển hình như trong việc khoanh vùng hoạt động của ngân hàng bán lẻ ở Anh đã áp dụng trong năm 2009.

Tất cả phản ứng này có thể được mô tả như sự phân mảnh “dự định”, theo nghĩa nguồn gốc là quản lý và kết quả chủ yếu mong muốn.

Cú sốc gần đây kích thích xu hướng phân mảnh

Gần đây hơn nữa, cú sốc khác đã cung cấp năng lượng xu hướng phân mảnh. Đại dịch nhấn mạnh khả năng bị tổn thương của nền kinh tế trong nước do sự phụ thuộc vào nhà cung cấp nước ngoài và gia tăng giá trị của quyền tự chủ chiến lược trong cung cấp một số nguồn hàng then chốt hoặc cơ sở hạ tầng, như nguồn cung y tế, năng lượng và lương thực hoặc cơ sở hạ tầng thị trường tài chính.

Cuộc chiến ở Ukraine đẩy nhanh xu hướng này. Lệnh trừng phạt đối với Nga được thấy ở nhiều quốc gia – đặc biệt là quốc gia mới nổi – đây là lời cảnh báo cho thấy sự phụ thuộc và khả năng bị tổn thương của các quốc gia này trong việc cung cấp cơ sở hạ tầng tài chính cần thiết trong các lĩnh vực như thanh toán mua bán hoặc quản lý dữ trữ ngân hàng trung ương.

“Vũ khí hóa tài chính” này dẫn đến nhiều nền kinh tế thị trường mới nổi phải tìm thị trường vốn, tiền tệ thay thế hoặc cơ sở hạ tầng, làm trầm trọng thêm xu hướng phân mảnh.

Có nhiều bằng chứng giai thoại về sự rút lui của ngân hàng nước ngoài khỏi các cơ sở thành lập ở nước ngoài dưới hình thức chi nhánh và công ty con, được tóm tắt trong báo cáo năm 2017 của McKiney The New Dynamics Of Financial Globalization.

Trong một vài trường hợp, đó là sự rút lui về nơi trú đông để tự bảo vệ khỏi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, trong khi đó những trường hợp khác, đó là yêu cầu của chính phủ hoặc cơ quan quản lý trong bối cảnh các ngân hàng nhận được viện trợ công.

Trong những trường hợp khác, đó là một phản ứng trước việc siết chặt quản lý ở các quốc gia sở tại. Nhiều chi nhánh của ngân hàng nước ngoài đã chuyển đổi thành công ty con như là cách để chính quyền sở tại tái khẳng định quyền kiểm soát đối với hoạt động địa phương.

Tại sao cần phải có các tiêu chuẩn tài chính toàn cầu

Tác động của xu hướng này là gì? Đầu tiên và rõ ràng nhất là việc phân bổ vốn kém hiệu quả và điều kiện thuận lợi rủi ro chưa được tối ưu.

Điều này đi kèm khả năng cạnh tranh thấp hơn – và kém hiệu quả - trong các lĩnh vực ngân hàng và tài chính địa phương, sớm hay muộn cũng có xu hướng tạo ra vấn đề trong khả năng thanh toán, vì hoạt động ngân hàng kém hiệu quả phát triển điểm yếu, dần dần làm xói mòn sự đúng đắn.

Trong phạm vi thị trường tài chính nội địa trở nên cô lập hơn, điều này sẽ khiến các quy định thị trường yếu kém, đặc biệt gây bất lợi trong bối cảnh khối lượng nợ công và tư ngày càng tăng. Về mặt tích cực, tất cả những xu hướng này chỉ ra một thế giới sẽ ít bị lây lan từ một quốc gia hoặc khu vực đến phần còn lại.

Trong thế giới phân mảnh này, các tổ chức đặt ra tiêu chuẩn toàn cầu như Ủy ban Giám sát Ngân hàng Basel hoặc Hội đồng Ổn định Tài chính (FSB) tiếp tục phát triển khuôn khổ quản lý chung trong các lĩnh vực quan trọng.

Không có nỗ lực của cơ quan quốc gia hợp thành các cơ quan thiết lập tiêu chuẩn quốc tế để đảm bảo mức độ hội tụ nhất định trong quy định, tình trạng phân mảnh của hệ thống tài chính toàn cầu sẽ còn tồi tệ hơn.

Nhưng đồng thời, xu hướng phụ trợ hóa của hoạt động ngân hàng nước ngoài có xu hướng làm giảm sự quan tâm của cơ quan quản lý quốc gia trong việc phát triển và áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế, điển hình như sự chậm trễ của việc hoàn thiện Basel III ở Mỹ.

Số lượng và tính phức tạp ngày càng tăng của các tiêu chuẩn tài chính trái ngược với việc thực thi ngày càng giảm. Sẽ mong muốn hướng tới các tiêu chuẩn rộng hơn, dựa trên quy định và tăng cường tuân thủ.

Đồng thời, cần phải thực hiện công việc kỹ thuật của các chuyên gia thuộc các cơ quan quản lý quốc gia độc lập trong các cơ quan thiết lập tiêu chuẩn tương thích với quá trình dân chủ và chủ quyền của các nhà lập pháp quốc gia để quyết định chuyển các tiêu chuẩn này đến từng cấp thẩm quyền. Tập trung nhiệm vụ của ngân hàng trung ương độc lập vào các chức năng chính góp phần nâng cao tinh thần trách nhiệm.

Cũng nên mong muốn mở rộng phạm vi kiểm tra thiết lập tiêu chuẩn đối với các lĩnh vực mới như tài chính kỹ thuật số và tính bền vững. Quy định chung đối với quản lý trí tuệ nhân tạo (AI) – như là một phần phát triển của Hội đồng Châu Âu hoặc Liên hợp quốc – hoặc tài trợ quá trình chuyển đổi kinh tế net zero sẽ mang lại sự nhất quán cần thiết trong các nỗ lực của cơ quan thẩm quyền trong nước.

Nơi có thể thảo luận về thiết lập tiêu chuẩn

Tuy nhiên, sự kiểm tra này đối mặt với khó khăn đáng kể, một phần là do thiếu sự quản lý toàn cầu phù hợp trong lĩnh vực mới.

Sự kết hợp của G20 với tư cách là diễn dàn tranh luận chính trị và FSB với tư cách là bộ phận kỹ thuật đủ khả năng thực hiện một số hoạt động kiểm tra này, tuy nhiên G20 không có tư cách thành viên toàn cầu và FSB không có nhiệm vụ trong lĩnh vực như bảo vệ dữ liệu hoặc AI.

Trong điều kiện lý tưởng, cộng đồng quản lý quốc tế có thể cần những cơ quan phù hợp để thảo luận cách tiếp cận chung đối với thử thách mới, tuy nhiên hiện nay ít sự quan tâm đến các cơ quan mới trong cấu trúc tài chính toàn cầu.

Các tiếp cận thực tế hơn là mở rộng phạm vi và ủy quyền của các cơ quan hiện có như FSB và Ngân hàng Thanh toán Quốc tế vì có năng lực và nguồn lực. Chính xác là trong một thế giới với lực hướng tâm mạnh mẽ, nơi có sự phối hợp quản lý quốc tế cần thiết hơn bao giờ hết.

Tóm lại: cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu dẫn đến việc điều chỉnh vượt quá giới hạn toàn cầu hóa tài chính là tích cực trong việc hạn chế sự lây lan cuộc khủng hoảng tài chính quốc tế.

Gần đây hơn nữa, nhấn mạnh vào quyền tự chủ chiến lược và vũ khí hóa tài chính đang tạo thêm phân mảnh trong hệ thống tài chính toàn cầu, có thể kéo theo nhiều chi phí hơn lợi ích, đặc biệt là nền kinh tế mới nổi.

Trong bối cảnh này, duy trì tiến trình thiết lập tiêu chuẩn tại diễn đàn có liên quan và mở rộng sang lĩnh vực mới như số hóa và phát triển bền vững là chìa khóa để duy trì lợi ích của dòng vốn tự do đồng thời bảo toàn sự ổn định tài chính toàn cầu.

Nguồn: World economic forum

Từ khóa: xu hướng, phân mảnh, tài chính, toàn cầu, vốn