Đường đứt gãy kinh tế thế giới chuyển từ giá sang chính trị và nợ

32 cnga t10

Kinh tế toàn cầu đang hướng về năm kết thúc với những động lực bất ngờ khi lạm phát chậm lại mở đường cho một cuộc hạ cánh nhẹ nhàng không chắc.

Trong khi những khía cạnh kinh tế học có vẽ khả quan, những rào cản chính trị vẫn còn ở phía trước.

Triển vọng hiện tại bị ảnh hưởng bởi cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, mang lại những kết quả kinh tế hoàn toàn khác biệt cho thế giới.

Điều này xày ra khi nợ chính phủ tăng vọt, xung đột ở Trung Đông leo thang, chiến tranh khốc liệt Nga-Ukraine và sự căng thẳng eo biển Đài Loan.

Đó là bối cảnh căng thẳng cho các bộ trưởng tài chính và người đứng đầu ngân hàng trung ương đang họp mặt ở Washington tuần này tại cuộc họp thường niên của Quỹ Tiền tệ Quốc tế và Ngân hàng Thế giới

Thứ Năm ngày 17-10-2024, tổng giám đốc IMF Kristalina Georgieva cho biết trong bài phát biểu trước cuộc họp: “Đừng mong đợi bất kỳ bữa tiệc thắng lợi nào. Mong đợi của tôi là mọi người sẽ rời khỏi đây với tâm trạng phấn chấn hơn, đôi chút sợ hãi hơn – hy vọng là sợ hãi sẽ tăng tốc độ hành động.”

Theo OECD, tỷ lệ thất nghiệp trong nền kinh tế tiên tiến vẫn giữa nguyên như năm 2022, thời điểm ngân hàng trung ương bắt đầu tăng chi phí vay mượn với tốc độ chóng mặt trong nhiều thập kỷ

Bloomberg Economics dự báo GDP toàn cầu sẽ tăng 3% trong năm 2024, thấp hơn 3.3% so với năm 2023, nhưng vẫn cao hơn nhiều so với dự báo vào đầu năm 2024.

Người tiêu dùng của Mỹ tiếp tục chi tiêu và các công ty vẫn tiếp tục tuyển dụng.

Trong khi nhu cầu đang suy yếu khắp châu Âu, nền kinh tế phải tiếp tục tăng trưởng.

Trong khi đó, các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc đang tung ra các biện pháp kích thích hàng ngày để tạo nền tảng cho lĩnh vực bất động sản.

Những biện pháp này có thể không thích ứng với kỳ vọng lạc quan của các nhà giao dịch chứng khoán, nhưng sẽ phải đủ để giúp nền kinh tế gần hơn mục tiêu tăng trưởng của năm 2024 là 5%.

Nhưng khả năng phục hồi của các nền kinh tế lớn thế giới sắp được kiểm tra.

Trong khi Phó Tổng thống Kamala Harris liên tục đề xuất chính sách chung với chính quyền Tổng thống Joe Biden, đối thủ của bà, cựu Tổng thống Donald Trump, phác thảo các chính sách có thể sẽ gây sóng gió cho thương mại thế giới.

Trump đe dọa sẽ áp dụng chính sách thuế ít nhất là 10% lên tất cả các hàng hóa nhập khẩu và 60% - hoặc cao hơn – đối với hàng hóa từ Trung Quốc.

Theo phân tích chung của Wendy Edelberg thuộc Viện Brookings và Maurice Obstfeld thuộc Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, đó là công thức có thể gây ra “hỗn loạn cho kinh doanh”.

Trump đã không nhìn nhận ra vấn đề đó.

Ngày15-10-2024, cựu tổng thống nói với John Micklethwait Tổng biên tập Bloomberg News trong cuộc phỏng vấn tại Economic Club of Chicago: “Thuế cao hơn thì khả năng các công ty sẽ đến Mỹ và xây dựng nhà máy ở Mỹ để không phải trả thuế.”

Tuy nhiên, dư báo kinh tế cho thấy Mỹ là quốc gia gánh chịu thiệt hại nhiều nhất.

Theo Bloomberg Economics, nếu Trung Quốc chống lại chính sách thuế nhập khẩu do Trump đề xuất, GDP của Mỹ có thể thấp hơn 0,8% vào thời điểm diễn ra bầu cử năm 2028.”

Nền kinh tế Trung Quốc chỉ bị ảnh hưởng một nửa, và thậm chí vẫn nhỏ hơn so với EU và Nhật Bản.

Châu Âu sẽ đối mặt nhiều thiệt hại hơn nếu hàng hóa Trung Quốc tìm đường đến các khu vực vào thời điểm khi các nhà sản xuất đang đấu tranh chống lại mức cầu suy yếu.

Đầu tư chưa bao giờ phục hồi hoàn toàn sau đại dịch và đã giảm kể từ cuối năm 2023, trong khi chi tiêu tư nhân vẫn ảm đạm mặc dù tiền lương tăng mạnh, lạm phát giảm và thị trường lao động cho đến nay vẫn vững chắc.

Thứ Năm ngày 17-10-2024, ECB đã hạ thấp lãi suất lần thứ ba kể từ tháng 6-2024, cho biết lạm phát sẽ quay trở lại mục tiêu 2% sớm hơn dự đoán trước đây và bày tỏ sự tin tưởng thời kỳ suy thoái kinh tế có thể tránh được.

“Chúng tôi vẫn đang tìm cách hạ cánh nhẹ nhàng” Tổng thống Christine Lagarde nói với phóng viên sau khi đưa ra quyết định, đồng thời cho biết thêm rằng cuộc chiến thương mại mới có thể gây thiệt hại cho một kết quả như thế.

Bà cho biết: “Bất kỳ hạn chế, sự không chắc chắn, chướng ngoại vật đối với các vấn đề thương mại cho một nền kinh tế như nền kinh tế châu Âu, vốn rất cởi mở.”

Lo ngại của cuộc chiến tranh thương mại hiện ra không rõ ràng khi cuộc chiến thật sự tiếp tục ở Ukraine và Trung Đông.

Cuộc chiến toàn diện ở Trung Đông đã gây ra hậu quả vượt xa phạm vi khu vực.

Bloomberg Economics, ước tính rằng giá dầu ở mức 100 đô la một thùng và các động thái tránh rủi ro thị trường tài chính có thể làm giảm 50% điểm phần tăng trưởng toàn cầu trong bốn quý kế tiếp và lạm phát tăng thêm 0,6 điểm.

Nợ là một nguy cơ khác.

Bất kỳ sự suy thoái kế tiếp diễn ra, chính phủ sẽ có ít lựa chọn hơn về cách ứng phó.

IMF ước tính nợ công toàn cầu sẽ đạt đến 100 nghìn tỷ đô la Mỹ, tương đương 93% tổng sản lượng quốc nội toàn cầu, vào cuối năm 2024 và chính phủ cảnh báo sẽ cần đưa ra các quyết định khó khăn để ổn định hoạt động vay nợ.

Thứ Sáu ngày 18-10-2024, Bộ Tài chính Mỹ báo cáo gánh nặng lãi suất nợ của Washington đã tăng lên mức cao nhất trong 28 năm qua, do sự kết hợp giữa thâm hụt ngân sách khổng lồ và lãi suất cao hơn.

Karen Dynan, giáo sư Trường Harvard Kennedy và cựu chuyên gia kinh tế của Fed cho biết: “Tôi rất lo lắng về việc thiếu không gian tài chính và cũng lo lắng về lạm phát có thể dẫn đến những quyết định không tối ưu về phản ứng tài chính đối với một cú sốc lớn. Chính sách tiền tệ sẽ đối mặt với sự đánh đổi khó khăn. ”

Đó là lý do tại sao cả địa chính trị và nợ là mối quan tâm hàng đầu của các nhà hoạch định chính sách trong cuộc họp tại Washington.

Peter Praet, cựu kinh tế trưởng của ECB, cho biết: “Làm sao có thể hạ cánh nhẹ nhàng trong một thế giới đang phân chia ? Tôi không nghĩ Mỹ hay bất cứ nền kinh tế nào có thể hạ cánh nhẹ nhàng trong môi trường hiện nay. Sẽ có những cú sốc. ”

Nguồn : Japan Times

Từ khóa : giá, chính trị, nợ, thuế