Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Đại dịch đã làm đảo lộn thương mại toàn cầu thông qua lệnh phong tỏa và hạn chế đi lại vẫn còn in đậm trong tâm trí các nhà quản lý, chuỗi cung ứng quốc tế đến nay lại gặp sức ép.

Nhà vận chuyển đang phải đối mặt với vô số vấn đề từ cuộc xung đột ở Trung Quốc và hạn hán ở Trung Mỹ cho đến các cuộc đình công ở Mỹ, và các công ty đang thấy việc vận chuyển hàng hóa càng khó khăn hơn và tốn kém hơn. Cho nên, tình trạng thiếu hụt chuỗi cung ứng tệ như thế nào?

Tại sao chuỗi cung ứng bị áp lực?

Nhà vận chuyển toàn cầu đang đối mặt với ngày càng nhiều vấn đề đau đầu trong việc vận chuyển hàng hóa trong những năm vừa qua.

Đứng đầu danh sách là sự gián đoạn ở Trung Đông và ảnh hưởng đến hoạt động thương mại thông qua Biển Đỏ. Giao thông giảm mạnh xuống 2/3 qua tuyến đường tàu then chốt kể từ cuộc tấn công vào các tàu của phiến quân Houthi bắt đầu vào năm 2023. Tuyến đường chiếm 12% tổng thương mại toàn cầu trước khi các cuộc tấn công bắt đầu.

Nhiều công ty, trong đó có các hãng tàu lớn như Maersk, gần như từ bỏ tuyến đường này thay vào đó chọn đi vòng qua Mũi Hảo Vọng, điều này có thể kéo dài cuộc hành trình thêm 10 ngày và chi phí tăng đáng kể.

Căng thẳng bùng phát ở Trung Đông trong những ngày gần đây đã gây ra sự hoang mang lo sợ rằng sẽ có nhiều tàu hơn thậm chí có thể tránh xa tuyến đường này.

Peter Sand, nhà phân tích trưởng tại nền tảng phân tích vận chuyển Xeneta, tin rằng leo thang mới nhất sẽ có ảnh hưởng nhỏ hơn khi hầu hết các tàu container hiện đang tránh Biển Đỏ.

Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng “tình hình chính trị tiếp tục xấu đi có nghĩa là việc các tàu container quy mô lớn trở lại khu vực Biển Đỏ dường như là một viễn cảnh xa vời.”

Đặc biệt là giao thông qua Kênh đào Panama cũng đã giảm sau khi hạn hán buộc người điều hành phải giảm số lượng tàu có thể đi lại từ đầu năm 2024, từ 36 tàu một ngày xuống 20 tàu.

Nỗi lo sợ về gián đoạn thương mại ngày càng trở nên trầm trọng hơn do cuộc đình công của các công nhân cảng trên bờ biển đông của Mỹ.

Vào thứ Ba ngày 1-10-2024, gần 50.000 thành viên của Hiệp hội Công nhân Bốc xếp Quốc tế ở cảng đình công vô hạn, ảnh hưởng tới 14 cảng trên khắp bờ biển phía đông của Mỹ.

Marco Forgione, tổng giám đốc Viện Xuất khẩu và Thương mại Quốc tế Hoàng gia, cho biết tất cả các vấn đề này có nghĩa là chuỗi cung ứng “dễ vỡ” đang phải đối mặt với “áp lực đặc biệt”.

Ông cho biết Cuộc chiến Nga-Ukraine và căng thẳng thương mại Mỹ-Trung Quốc, cũng như các sự kiện như sập cầu Baltimore đã gây thêm áp lực lên chuỗi cung ứng.

Ảnh hưởng cho đến nay là gì?

Ảnh hưởng lớn nhất từ sự gián đoạn là chi phí vận chuyển hàng hóa của doanh nghiệp. Các công ty vận chuyển chọn tuyến đường Mũi Hảo Vọng phải đối mặt chi phí nhiên liệu tăng thêm 40%, trong khi giá container cũng tăng.

Theo Xeneta, tỷ giá giao ngay cho vận chuyển container 40ft giữa Đông Á và Bắc Âu là 8.587 đô la cho một container khi thị trường đạt mức cao nhất tháng 7-2024 – là 468% cao hơn tháng 12-2023, trước khi các cuộc tấn công của phiến quân Houthi diễn ra. Các cuộc đình công cảng ở Mỹ đã ảnh hưởng giá container từ Bắc Âu đến bờ biển phía đông của Mỹ, với giá trung bình cho một container 40ft là 2.861 đô la vào ngày thứ Ba ngày 1-10-2024 so với 1.836 đô la vào cuối tháng 8-2024. Sự gián đoạn, đặc biệt là ở Biển Đỏ, cũng kéo dài thời gian giao hàng của các công ty.

Đầu năm 2024, các nhà sản xuất và nhà bán lẻ cho biết việc chuyển hướng quanh châu Phi để tránh Biển Đỏ đã tăng thêm 4 tuần cho thời gian vận chuyển. Các nhà sản xuất ô tô như Volvo và Tesla đã phải tạm dừng dây chuyền sản xuất vì thiếu phụ tùng do sự gián đoạn. Trong khi đó, các nhà bán lẻ ở Anh, bao gồm DFS và JP Sports, đã cho biết khủng hoảng Biển Đỏ ảnh hưởng đến một vài doanh số bán hàng. Forgione cho biết sự gián đoạn liên tục cuối cùng có thể ảnh hưởng đến người tiêu dùng. Ông cho biết: “Nơi nào có sự bất ổn và không chắc chắn, sự ảnh hưởng sẽ là giá cả gia tăng, ‘suy thoái lạm phát’, hoặc sẽ thấy các vấn đề có tính khả dụng.”

Triển vọng cho giá dầu là gì?

Giá dầu tăng trong ngày thứ nhì kế tiếp gần 76 đô la cho một thùng vào ngày thứ Tư ngày 2-10-2024, từ mức 71 đô la vào đầu tuần. Một vài nhà phân tích tin rằng giá dầu có thể vượt qua 80 đô la trong vài ngày. Thị trường đang chuẩn bị cho mối đe dọa tiềm năng sản lượng dầu thô Iran do sự trả đũa của Israel đối với cơ sở hạ tầng dầu mỏ của quốc gia này. Goldman Sachs ước tính Iran có thể sản xuất 1 triệu thùng dầu mỗi ngày. Nhưng có thể thêm sự gián đoạn đối với nguồn cung nếu các vấn đề với tuyến đường vận chuyển then chốt qua Biển Đỏ ảnh hưởng đến xuất khẩu dầu thô từ khu vực Trung Đông rộng hơn.

Trong một “kịch bản không đuôi”, Goldman Sachs cảnh báo rằng sự gián đoạn của việc mua bán dầu qua eo biển Hormuz, một tuyến đường hẹp tại cửa Vịnh Ba Tư sẽ dẫn đến “giá dầu tăng đột biến.” Tuy nhiên, Ả Rập Xê Út cho biết giá dầu có thể thực sự giảm khoảng 50 đô la một thùng do tình trạng dư cung khi quốc gia này cố giành lại thị phần.

Lạm phát có thể bắt đầu gia tăng trở lại không?

Chi phí của dầu và khí đốt bắt đầu tăng trong năm 2021, khiến lạm phát tăng 10% và đẩy giá mọi thứ, từ thực phẩm đến hóa đơn tiền điện của hộ gia đình. Lạm phát đã giảm xuống mức mục tiêu 2% của Ngân hàng Anh trong năm 2023, nhưng vẫn khiến giá tăng cao hơn 20% so với trước đại dịch, gây ra cú sốc tài chính cho các hộ gia đình. Brexit đã đẩy giá hàng hóa nhập khẩu từ EU, trong khi cuộc chiến thương mại Mỹ với Trung Quốc có nguy cơ lan rộng đến cuộc chiến thuế.

Anh là một trong những quốc gia thương mại cởi mở nhất trong thế giới và những tổn thương từ đại dịch và hai cuộc xung đột chính đang được các nhà nhập khẩu và xuất khẩu cảm nhận sâu sắc. Nếu họ chọn chuyển những chi phí sang người tiêu dùng thì người Anh có thể đối mặt với tình trạng thắt chặt ngân sách lần nữa.

Nguồn: The Guardian

Từ khóa: chuỗi cung ứng, lạm phát, dầu, hàng hóa