Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Các quan chức của các quốc gia xuất khẩu hàng đầu có các mặt hàng bị ảnh hưởng bởi quy định chống phá rừng của Liên minh Châu Âu (EUDR) - bao gồm Brazil, Indonesia và Bờ Biển Ngà – đều phản đối quy định này.

Ngày càng có nhiều quốc gia, tổ chức thương mại quốc tế và doanh nghiệp kêu gọi EU xem xét lại quy định chống phá rừng sẽ có hiệu lực vào tháng 12 tới.

Nhiều người chỉ trích quy định này vì cho rằng nó là phân biệt đối xử với các quốc gia có tài nguyên rừng và gây tổn hại đến hoạt động xuất khẩu của họ. Những người ủng hộ Quy định về chống phá rừng của EU cho biết quy định này sẽ giúp chống lại tình trạng suy thoái rừng trên quy mô toàn cầu.

Một số hiệp hội cho biết họ ủng hộ các mục tiêu của quy định này nhưng những lỗ hổng trong việc thực hiện quy định có thể mang lại tác động tiêu cực cho doanh nghiệp của họ.

Các tổ chức môi trường thì lên tiếng ủng hộ, cho biết quy định EUDR sẽ làm chậm quá trình mất rừng và suy thoái rừng trên toàn cầu, đây là nguồn phát thải carbon lớn thứ hai sau nhiên liệu hóa thạch.

Sau đây là cái nhìn tổng quan về Quy định chống phá rừng của EU:

EUDR là gì và dự kiến ​​sẽ tác động đến những mặt hàng nào?

Quy định về phá rừng của EU dự kiến ​​có hiệu lực vào ngày 30 tháng 12, theo đó quy định này cấm bán các sản phẩm có nguồn gốc từ rừng trong khối 27 quốc gia thành viên EU nếu các doanh nghiệp không chứng minh được hàng hóa của họ không liên quan đến nạn phá rừng. Phạm vi của quy định này rất rộng, bao gồm các sản phẩm ca cao, cà phê, đậu nành, gia súc, dầu cọ, cao su, gỗ và các sản phẩm có nguồn gốc từ những mặt hàng này.

Để bán những sản phẩm đó ở châu Âu, các doanh nghiệp lớn sẽ phải chứng minh rằng các sản phẩm của họ có nguồn gốc từ vùng đất không có rừng bị chặt phá kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2021, bất kể việc phá rừng có hợp pháp ở các quốc gia xuất xứ hay không. Các doanh nghiệp nhỏ ở xa hơn trong chuỗi cung ứng cũng phải tuân theo các nghĩa vụ tương tự và vẫn phải chịu trách nhiệm pháp lý nếu vi phạm các quy định này.

Nếu không tuân thủ, họ có thể bị phạt tiền và bị hạn chế tiếp cận thị trường EU.

Quy định này cũng đưa ra một hệ thống đánh giá chuẩn xếp hạng các quốc gia hoặc khu vực dựa trên rủi ro không tuân thủ quy định EUDR theo ba hạng mục: thấp, đạt chuẩn hoặc cao.

Người phát ngôn của Ủy ban Châu Âu – Ông Adalbert Jahnz cho biết tại một cuộc họp báo gần đây tại Brussels rằng “Chúng tôi đã làm việc rất chặt chẽ với nhiều bên liên quan để giúp họ chuẩn bị trước khi quy định này có hiệu lực”.

Ngoài ra, ông cũng cho biết thêm: “Chúng tôi liên tục xem xét tình hình. Chúng tôi đang nỗ lực hết mình để đảm bảo rằng tất cả các điều kiện đều được đáp ứng để luật được thực hiện suôn sẻ”.

Hôm 02 tháng 10, EU đã đề nghị hoãn lại một năm việc ban hành các quy định mới liên quan tới cấm bán các sản phẩm có nguồn gốc từ rừng sau khi một số quốc gia phản đối quy định này, họ cho rằng các quy định này sẽ gây tổn hại đến thương mại và ảnh hưởng tới công việc và cuộc sống của những người nông dân.

Nhánh hành pháp của EU, Ủy ban Châu Âu  cho biết rằng nếu 27 quốc gia thành viên và Quốc hội đồng ý “họ sẽ áp dụng luật vào ngày 30 tháng 12 năm 2025 đối với các doanh nghiệp lớn và ngày 30 tháng 6 năm 2026 đối với các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ”.

Tại sao lại có lời kêu gọi trì hoãn việc thực hiện quy định EUDR?

Các quan chức của các quốc gia xuất khẩu hàng đầu có các mặt hàng bị ảnh hưởng bởi quy định chống phá rừng của Liên minh Châu Âu (EUDR) - bao gồm Brazil, Indonesia và Bờ Biển Ngà – đều phản đối quy định này, họ cho rằng nó có thể trở thành một rào cản thương mại, ảnh hưởng tiêu cực đến những người nông dân và làm gián đoạn chuỗi cung ứng.

Đại sứ quán Indonesia tại Brussels, nơi đặt trụ sở chính của EU cho biết “Quy định này bỏ qua hoàn cảnh và năng lực của địa phương, luật pháp quốc gia, cơ chế chứng nhận, nỗ lực của các quốc gia trong việc chống phá rừng và các cam kết đa phương của các nước sản xuất, bao gồm nguyên tắc về trách nhiệm chung nhưng khác biệt”. Indonesia là nước xuất khẩu dầu cọ lớn nhất thế giới và xuất khẩu nhiều mặt hàng khác có nguồn gốc từ rừng.

Các chính trị gia trong khối EU cũng đã nêu lên mối quan ngại đối với quy định trên, thậm chí yêu cầu hoãn lại. Thủ tướng Đức Olaf Scholz đã yêu cầu đình chỉ quy định này. Áo và một số Bộ Nông nghiệp tại các quốc gia thành viên EU cũng không ủng hộ quy định này.

Ủy ban Châu Âu thừa nhận rằng “tình trạng chuẩn bị giữa các bên liên quan ở châu Âu cũng không đồng đều. Trong khi nhiều người mong đợi quy định được thực hiện kịp thời, nhờ vào sự chuẩn bị chuyên sâu, thì những người khác lại bày tỏ lo ngại”.

Người đứng đầu Tổ chức Thương mại Thế giới được cho là đã yêu cầu Brussels xem xét lại lệnh cấm nhập khẩu từ các khu vực bị phá rừng, nói rằng EU vẫn chưa ban hành các hướng dẫn tuân thủ rõ ràng.

Tổ chức Thương mại Thế giới đã từ chối yêu cầu bình luận từ hãng thông tấn Hoa kỳ - The Associated Press.

Các nhóm vận động hành lang đại diện cho các doanh nghiệp sẽ bị ảnh hưởng bởi quy định EUDR - chẳng hạn như các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi và lốp xe - cũng đã lên tiếng lo ngại về các yêu cầu truy xuất nguồn gốc nghiêm ngặt của quy định và hệ thống cơ sở dữ liệu và nhập thông tin bị lỗi, trong đó các doanh nghiệp cần phải nộp các tuyên bố thẩm định của mình.

Các nhà bảo tồn hy vọng EUDR sẽ giúp bảo vệ rừng như thế nào?

Theo báo cáo năm 2021 của Quỹ Động vật hoang dã thế giới, châu Âu đứng thứ hai về lượng hàng hóa nhập khẩu liên quan tới phá rừng vào năm 2017. Các tổ chức môi trường cho biết EUDR sẽ giúp giảm tình trạng này.

Tại Brazil - nơi các vụ cháy rừng hoành hành trong thời kỳ hạn hán kỷ lục - 25 nhóm về môi trường đã lên tiếng ủng hộ các quy định này trong một lá thư gửi cho Ủy ban Châu Âu. Ngoài ra Chủ tịch Ủy ban châu Âu – Bà Ursula von der Leyen cho biết Văn phòng Chính phủ và các doanh nghiệp đang chuẩn bị thực hiện các yêu cầu mới.

Các tổ chức Brazil viết trong lá thư gửi Ủy ban Châu Âu như sau: “Quy định mang tính đột phá này là nỗ lực lập pháp đầy tham vọng nhất nhằm giải quyết những vấn đề nóng trên toàn cầu”, “Càng nhanh chóng thực hiện quy định này càng giúp bảo vệ tính mạng con người, cũng như tương lai của nhân loại, tránh biến đổi khí hậu và ngăn chặn tình trạng mất đa dạng sinh học”.

Julian Oram, nhà nghiên cứu chính sách của Tổ chức Môi trường Quốc tế Mighty Earth cho biết quy định này của EU cũng có thể giúp tạo tiền lệ cho các quốc gia khác xem xét ban hành các luật tương tự.

“Chúng ta không thể tiếp tục nhập khẩu hoặc sản xuất hàng hóa liên quan đến phá rừng, phải có một điểm dừng – và bây giờ chính là thời điểm thích hợp.”

Nguồn: Fast Company

Từ khóa: EUDR, quy định, chống phá rừng