Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Chính phủ nên đánh giá khả năng cạnh tranh của các ngành công nghiệp trong nước thay vì áp đặt rào cản thương mại đối với các sản phẩm nhập khẩu.

Mỗi một ngày trôi qua, chúng ta lại nghe nhiều câu chuyện về “làn sóng” sản phẩm từ Trung Quốc và kêu gọi ứng phó với các rào cản bảo hộ thương mại. Cả Indonesia, Hoa Kỳ hay Châu Âu đều đưa ra các biện pháp, chỉ có điểm khác biệt duy nhất nằm ở các loại sản phẩm.

Hoa Kỳ gần đây đã quyết định tăng thuế thuế nhập khẩu mới đối với các tấm pin mặt trời, pin và xe điện (EV) của Trung Quốc, ngoài ra nhiều loại hàng hóa khác cũng phải chịu nhiều biện pháp khác nhau. EU cũng nhanh chóng bổ sung mức thuế chống EV của riêng mình, còn gã khổng lồ sản xuất ô tô Đức thì vẫn đang cân nhắc lại.

Và hiện tại, Indonesia có kế hoạch áp thuế từ 100% đến 200% đối với nhiều loại hàng hóa từ Trung Quốc, đáng chú ý nhất là quần áo và sản phẩm dệt may.

Lặp lại tuyên bố từ Washington và Brussels, hãng tin Jakarta đã giải thích động thái này là cần thiết để “bảo vệ các doanh nghiệp địa phương” trước “nguồn cung dư thừa” từ Trung Quốc.

May mắn thay, Trung Quốc vẫn chưa có biện pháp đáp trả. Tuy nhiên không ai biết Bắc Kinh sẽ kiên nhẫn được bao lâu.

Trong khi đó, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) bất lực nhìn chính phủ các quốc gia phá vỡ các nguyên tắc của thương mại tự do giữa các quốc gia.

Hiệp hội các nhà nhập khẩu Indonesia (GINSI) đã bày tỏ sự lo ngại về các biện pháp trên, điều này không có gì đáng ngạc nhiên, nhưng vẫn có lý khi cảnh báo rằng các mức thuế trừng phạt như vậy sẽ khuyến khích nạn buôn lậu.

Quan trọng hơn, Chủ tịch GINSI - Subandi đã đúng khi ông đề xuất chính phủ đánh giá khả năng cạnh tranh của các ngành công nghiệp trong nước và cần nghiên cứu “lý do tại sao sản phẩm của chúng ta đắt hơn, dẫn đến việc mọi người lựa chọn sản phẩm nhập khẩu rẻ hơn”.

Không thể phủ nhận rằng ngành sản xuất của Indonesia đã có những khởi sắc hơn.

Tích lũy tài sản cố định trong nước đã tụt hậu so với tăng trưởng kinh tế chung trong những năm gần đây. Tỷ trọng sản xuất trên tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đã có xu hướng giảm, cho thấy nền kinh tế Indonesia đang dần phi công nghiệp hóa.

Nhiều nhà máy sản xuất lo lắng khi chỉ số quản lý mua hàng sản xuất (PMI) đã giảm xuống mức thấp nhất trong 13 tháng là 50,7 vào tháng 6, theo dữ liệu do S&P Global công bố vào thứ Hai (01/07).

Bộ Công nghiệp Indonesia đã dựa theo báo cáo PMI để hợp lý hóa các biện pháp bảo hộ của mình, kèm theo phát ngôn nói rằng ngành công nghiệp “đang trong tình trạng báo động”.

Nhưng nhiệm vụ đảm bảo ngành công nghiệp phát triển mạnh mẽ không phải thuộc về Bộ Công nghiệp Indonesia hay sao?

Đánh giá của Bộ Công nghiệp Indonesia không chỉ dừng lại ở việc đổ lỗi cho hàng nhập khẩu dựa trên hoàn cảnh khó khăn của các nhà sản xuất trong nước mà còn phải mở rộng ra việc xác định những thiếu sót trong nước.

Việc đổ lỗi cho Bộ Thương mại Indonesia không giải quyết được vấn đề gì. Khi các nhà sản xuất công nghiệp lo lắng về “làn sóng nhập khẩu” từ Trung Quốc, Bộ Công nghiệp Indonesia cần phải tự điều chỉnh hành động, sau đó giúp các nhà sản xuất thực hiện điều đó.

Đúng, các quy định sẽ cần phải thay đổi để đạt được điều đó, bao gồm các quy định khác nhau, nhưng những thay đổi như vậy phải giúp gia tăng khả năng cạnh tranh của các nhà sản xuất trong nước hơn. Các rào cản thương mại không giúp gia tăng khả năng cạnh tranh, mà ngược lại, chúng loại bỏ nhu cầu cạnh tranh.

Điều đó không có nghĩa là không thể tìm ra lý do chính đáng cho các rào cản thương mại. Có đủ mọi lý do chính đáng, bao gồm cả việc sản phẩm từ một quốc gia khác tràn vào nếu có bằng chứng đáng tin cậy về trợ cấp hoặc bán phá giá không công bằng.

Nhưng chúng ta hãy thành thật ở đây. Nhiều nhà sản xuất của chúng ta không có khả năng cạnh tranh và sẽ không thể tự mình chống lại các đối thủ Trung Quốc ngay cả trong những hoàn cảnh công bằng nhất.

Thuế nhập khẩu có thể giúp chúng ta có thêm thời gian, nhưng chúng ta phải sử dụng thời gian đó để xây dựng năng lực trong nước bằng cách cải thiện logistics, nhân lực và chuỗi cung ứng, đồng thời đảm bảo các nguyên liệu nhập khẩu để phát triển các nhà máy sản xuất một cách mạnh mẽ.

Tất nhiên, điều này sẽ đòi hỏi rất nhiều về đầu tư. Cuối tháng 6, chính phủ Indonesia đã công bố rằng các nhà đầu tư Indonesia, Trung Quốc và Singapore rất muốn xây dựng các nhà máy dệt may tại Indonesia, nơi sẽ tuyển dụng hàng chục nghìn người lao động.

Ai nói rằng chúng ta không thể trở nên cạnh tranh?

Nguồn: The Jakarta Post

Từ khóa: rào cản thương mại, Indonesia, thuế nhập khẩu